Author: सतीश बर्वे

भाग – 3 सुधीरने मला फोन करून सांगितले की, ‘मोडक आजोबांना घेऊन त्यांची गाडी हॉस्पिटलच्या मुख्य दरवाज्यातून बाहेर पडायच्या तयारीत आहे.’ मी त्याला ‘ठीक आहे’ म्हणालो आणि तडक आजोबांच्या खोलीत गेलो. आजोबांना खरंतर डोळा लागला होता. पण नाईलाजाने मला त्यांना उठवावं लागलं… “आजोबा आपल्याला परत बाहेर अंगणात जायला हवं. सुधीरचा नुकताच फोन आला होता. ते निघाले आहेत हॉस्पिटलमधून.” “तुझ्या आजीला तयारीत राहायला सांग. मला अपेक्षित असा चमत्कार घडलाच तर, तिला औक्षण करायला सांगितले आहे मी कालच रात्री.” सुधीरचा परत एकदा फोन आला हे सांगायला की, त्यांची गाडी कुठल्याही क्षणी आमच्या गल्लीत शिरेल. मी फोन बंद केला आणि रस्त्यावर डोळे लावून…

भाग – 2 अंगणातील झोपाळ्यावरच्या मऊशार गादीवर बसून आजोबा गहन विचारात मग्न होते. खरंतर, आम्हाला कोणालाच त्यांची एकाग्रता खंडित करायची इच्छा नव्हती. पण, मला मात्र हीच वेळ महत्त्वाची वाटत होती… त्यांच्या आणि मोडक आजोबांच्या मैत्रीविषयी आणखी जाणून घेण्यासाठी! म्हणूनच सावकाश पावलं टाकत मी झोपाळ्याजवळ येऊन उभा राहिलो. क्षण दोन क्षण गेल्यावर अचानक आजोबांनी डोळे उघडले आणि हाताने खूण करुन ‘काय हवं आहे?’ असं मला विचारले. “तुमच्या आणि मोडक आजोबांच्या मैत्रीच्या आठवणी ऐकायच्या आहेत मला…” पडत्या फळाची आज्ञा मानून मी बोलून गेलो. ते ऐकून आजोबा जरा सावरून बसत मला म्हणाले बस माझ्या बाजूला. आजोबांच्या आठवणींचा झोपाळा हळूहळू वेग घ्यायला लागला… “आजोबा…

भाग – 1 कोमातून आश्चर्यकारकरीत्या बाहेर आल्यावर मोडक आजोबांची प्रकृती झपाट्याने सुधारली आणि बघता बघता घरी परत जाण्याचा दिवस उजाडला. सुधीरने म्हणजे आजोबांच्या नातवाने मला फोन करून ही आनंदाची बातमी दिली. आमच्या सोहोनी कुटुंबांतील प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर समाधान काठोकाठ भरलेले दिसले. एक वेगळाच उत्साह सगळ्यांच्या अंगात संचारला होता. त्याचं कारणही तसंच होतं. दोन मराठी यशस्वी व्यावसायिक कुटुंब अशी मोडक आणि सोहनी कुटुंबाची ओळख होती संबंध शहरात. दोन्ही कुटुंबांचे पिढीजात व्यवसाय होते. माझे आजोबा आणि सुधीरचे आजोबा घनिष्ठ मित्र. त्यामुळे व्यवसायाची घडी सुरळीतपणे बसल्यावर दोघांनीही त्या काळी गावाबाहेर असलेल्या परिसरात बाजूबाजूची जमीन विकत घेऊन त्यावर ऐसपैस बंगले बांधून घेतले होते. आमचा बंगला…

आज महिना झाला आजी कोमात जाऊन. आजोबा नित्यनेमाने त्यांच्या बेडजवळ बसून असतात. कधी त्यांच्या निष्प्राण हातावर हात ठेवून, तर कधी निर्विकार कपाळावर हळूवारपणे थोपटत त्यांच्याशी गप्पा मारत बसतात. आमच्या स्टाफच्या टेबल-खुर्चीवर बसून मी रोज आजोबांना कौतुकाने बघायचो. एक दिवस मलाच रहावलं नाही आणि मी आजोबांना विचारलं, “आजोबा रागावणार नसलात तर एक विचारू? खूप दिवसांपासून मी बघतोय तुम्हाला, आजींशी काय एवढं बोलता तुम्ही? त्या तर सध्या काही कळण्याच्या पलीकडे आहेत… तुमच्या बोलण्याला कसलाच प्रतिसाद देत नाहीत त्या!” हेही वाचा – लढाई… व्यवहार की भावना? चेहऱ्यावर मंद हसू आणत त्यांनी मला विचारले, “लग्न झालंय ना तुझं?” मी म्हणालो, “हो झालंय. दोन मुलं आहेत…

“दिदी मुझे माफ कर दो. आजतक मैंने आप के साथ जो बरताव किया, उसके लिए मै बहुत शर्मिन्दा हूं.” कनिका आज सकाळी सकाळी घरी येऊन मला घट्ट बिलगून म्हणाली. तिच्या या अचानक वागण्याचा मला धक्का बसला. पण तरीही, ती काही गोष्टी उशिरा का होईना समजून गेली, याचं मला समाधान देखील वाटले. काही गोष्टी समजायला तसा योग जुळून यावा लागतो, असं म्हणतात… ते कनिकाच्या बाबतीत खरं ठरलं होतं. तिला जरा थोपटून शांत केलं आणि जवळच्या खुर्चीवर बसवून मी म्हणाले “कनिका मी फार मोठं काही केलं नाहीये. मी फक्त माझा शेजारधर्म पाळला.” “दिदी मैं भी अभी कोशिश करूंगी आपकी तरह बरताव करने…

‘‘फ्रेंडशिप डे’पर्यंत तरी माझा श्वास चालू रहाण्यासाठी प्लीज प्रार्थना करा देवाजवळ सगळ्यांनी!’ रविवारी सकाळी वैजूचा असा अचानक मेसेज आला आणि आमच्या कॉलेजच्या व्हॉट्सॲप ग्रुपमधील सगळ्यांच्या पायाखालची जमीन सरकली. ‘फ्रेंडशिप डे’ला अजून दोन महिन्यांचा कालावधी होता. म्हणजे, परिस्थिती आणखी गंभीर झाली होती बहुतेक… लगोलग आम्हा मित्रांची फोनाफोनी झाली. रवी, जयंत, कौशल आणि परेशला मी तयार केले आणि पुण्याला जाऊन आम्ही वैजूला भेटलो. “सकाळी मेसेज आणि पांडव हजर लगोलग. क्या बात है!” आम्हाला घरी आलेले बघून वैजू आश्चर्यचकित होऊन म्हणाली. तिचा कॅन्सर खरंतर शेवटच्या स्टेजचा, पण त्याचा कसलाच मागमूस तिच्या चेहऱ्यावर नव्हता. मुंबईहून निघताना विकासला म्हणजे वैजूच्या नवऱ्याला मी फोन करून आमच्या…

गेल्या आठवड्यात रोजच्या सारखं सकाळी वॉकसाठी बाहेर पडलो. वळणावरच्या एका सोसायटीच्या आवारातील बंद मेन गेटच्या गजांमधून एक आजी-आजोबा येणाऱ्या जाणाऱ्या प्रत्येकाला हात हलवून काहीतरी बोलत होते. हे रोजचंच दृश्य होते माझ्यासाठी. आज मात्र न राहवून मी सोसायटीच्या सिक्युरिटीवाल्याकडे त्या आजी-आजोबांची चौकशी केली. त्याच्या बोलण्यातून थोडी माहिती समजली, पण त्याचे काही शब्द मात्र धक्कादायक होते. “क्या बोलू साब बुढ्ढा, बुढ्ढी कबसे वेटिंग लिस्ट पर हैं, पर उनका टिकट भगवान कन्फर्म नहीं करता…” आजोबांचे वय 95 आणि आजीचे 90. वृद्धत्वाव्यतिरिक्त कसलाही आजार नाही. चार-चार खोल्यांच्या दोन फ्लॅटमध्ये आजोबांची दोन मुलं, सुना नातवंडे असा मोठा परिवार रहातो. घरात दोन-तीन नोकर मंडळी. सगळे आपापल्या…

मी एकंदरीतच भयभीत झालो होतो, त्या अचानक झालेल्या मारामारीत. त्याचे असे झाले होते की, आम्ही जेवायला गेलेल्या बारमध्ये निव्वळ पाय लागल्यामुळे झालेल्या वादावादीची सुरुवात बारबाहेर झालेल्या हमरीतुमरीवर येऊन ठेपली होती. शिव्या द्यायला सुरुवात झाली आणि बाह्या सरसावून एक-दोघेजण आमच्या मित्रांच्या अंगावर धावून आले. माझ्यावर उगारलेल्या हाताला मात्र कोणीतरी वरच्यावर थांबवले आणि त्या मुलाला बाजूला ढकलून दिले. मला वाचवणाऱ्या माणसाकडे मी पाहिले, पण मला काही तो ओळखीचा वाटला नाही. अंगाने तो चांगलाच दणकट होता. व्यायामशाळेत जाऊन पिळदार शरीरयष्टी कमावलेला… “दादा, तुम्ही ठीक आहात ना?” त्या माणसाने मला विचारले, “हो मी ठीक आहे. पण मी तुम्हाला ओळखलेलं नाही,” मी उत्तरलो. “दादा, मी…

परवा रात्री नीताच्या, म्हणजे राघवच्या मोठ्या बहिणीच्या हळदीचा कार्यक्रम धुमधडाक्यात साजरा झाला होता. आवराआवरी करायला एक वाजून गेला होता. राघवने मला गेल्याच आठवड्यात निक्षून सांगितले होते की, हळदीचा कार्यक्रम संपल्यावर त्याला माझ्या आणि त्याचा आणखी एक जवळचा मित्र, चैतन्यसोबत रात्रभर गप्पा मारायच्या आहेत. त्याप्रमाणे राघवच्या बंगल्याच्या गच्चीवर आम्ही निवांतपणे बसलो होतो… “काका, आजवर एकही दिवस असा नसेल गेला की, मी आणि दिदी भांडलो नसू. खूप भांडायचो आम्ही, पण दुसऱ्या दिवशी सकाळी ते विसरून देखील जायचो! आम्ही कॉलेजला गेल्यावर आमची भांडणं कमी झाली. पण आता दोन दिवसांनी दिदी नसेल भांडायला… खूप कठीण जाणार आहे मला हे सगळं पचवायला,” असं म्हणून राघव…

त्याला जाऊन आज आठवडा झाला. पण ती गोष्ट मन मानायला तयार नाही. वाटलं येईल कुठून तरी आणि पायाशी घुटमळत बसेल, जोवर मी डोके कुरवाळून त्याचे लाड करत नाही! माझा बेस्ट फ्रेंड होता तो. खऱ्या मित्रांपेक्षाही जवळचा. सगळे लाड आणि हट्ट पुरवून घ्यायचा. आमच्या घरातील एक हक्काचा बनला होता तो! काही वर्षांपूर्वी एक दिवस दुपारचा भाजी मार्केटमधून आमच्या माईच्या मागोमाग थेट बंगल्यात आला पाहुणा म्हणून. झाले विक्रमला म्हणजे माझ्या धाकट्या भावाला तो फार आवडला. त्याने बाबांजवळ हट्ट धरून त्याला बंगल्यात ठेऊन घेतला. बघता बघता घरातील सगळ्यांनाच त्याचा लळा लागला. त्याच्या काळ्यासावळ्या रंगावरून माईने त्याचे नाव ‘कन्हैया’ ठेवले! त्याचा काही हट्ट नसायचा.…