Author: दीपक तांबोळी

हर्षा बाहेरून आली तेव्हा शेजारच्या अंगणात लहान मुली पत्ते खेळत बसल्या होत्या. ते बघून हर्षा लगोलग तिकडे गेली. “काय गं मुलींनो काय खेळताय?” “बदाम सात…” एकजण उत्तरली. “मी खेळू तुमच्यासोबत?” “हो. खेळा ना!” बऱ्याच दिवसांनी पत्ते खेळायला मिळताहेत याचा हर्षाला आनंद झाला. ती मग त्यांच्याजवळ मांडी घालून बसली. आपल्या पाच वर्षांच्या मुलीला, केतकीलाही तिने जवळ बसवलं. छोट्या मिहिरला मांडीवर घेतलं. “द्या मी पत्ते पिसते,” मुलींकडचे पत्ते घेऊन तिने ते पिसले आणि सर्वांना वाटले. खेळण्यात ती इतकी रंगून गेली की, त्यात एक तास कसा निघून गेला, तिला कळलंच नाही. मधेच एका मुलीने पत्ते टाकतांना बदमाशी केलेली हर्षाच्या लक्षात आली, तेव्हा ती…

मोबाइलची रिंग वाजली. मी फोन उचलला, “सर, मी आदेश बोलतोय. सर, तुम्ही चारठाण्याला जाणार होतात ना?” “हो आदेश. या रविवारी म्हणजे 1 एप्रिलला आपण जातोय. तू येतोयेस का?” मी चारठाण्याला जाणाऱ्यांची लिस्ट डोळ्यासमोर ठेवत त्याला विचारलं. “हो सर, माझी खूप दिवसांची इच्छा आहे, जंगलात फिरायची. पण सर हे एप्रिल फूल तर नाही ना?” मी जोरात हसलो. “नाही, नाही. अरे, आपण फॉरेस्ट डिपार्टमेंटची परमिशन घेतलीय. गाड्या बुक केल्याहेत. चारठाण्यात जेवणाची ऑर्डर देऊन ठेवलीय. एवढं सगळं एप्रिल फूल कसं असेल?” हेही वाचा – पुस्तकांचा ठेवा अन् खरा वारसदार! “सॉरी सर, सहजच विचारलं…” “इट्स ओके आदेश. काही चेंजेस झाले तर तुला कळवतो.” मी फोन…

उत्तरार्ध “साहेब तुमच्याबद्दल सांगा ना काही!” सदानंद पाठक बोलला… बँकॉकच्या हॉटेलमधील पाठकच्या रूममध्ये गेलो होतो. एका शाळेतील क्लार्कने एवढ्या फॉरेन टुर्स कशा जमवल्या, याची उत्सुकता होती, म्हणून त्याला भेटलो. “आमचं ठीकच आहे. औरंगाबादला या. तिथे आमचा मोठा बंगला आहे, दोन कोटीचा. मुंबई, पुणे, नाशिक इथेही आमचे फ्लॅट्स आहेत. गावी पाचशे एकर जमीन आहे. मुलगा बियर बार चालवतो. मुलगी पुण्यात दिलीय,” मी थोडं मग्रुरीनेच सागितलं. ‌”अरे वा छान. आम्ही पण औरंगाबादमध्येच राहतो. आमचं घर मात्र छोटंसं आहे. पण का हो साहेब! तुम्ही एवढी सगळी प्रॉपर्टी फक्त पगारावर जमवली? की, काही साइड बिझनेसही आहे तुमचा?” ‌मी जोरात हसलो… उघड होतं की. हे…

पूर्वार्ध “मी जगदीश महाजन. मी रिटायर्ड क्लास वन आँफिसर आहे. ही आमची पहिलीच फॉरेन टूर आहे,” बँकॉकच्या हॉटेलमध्ये मी सगळ्या ग्रुपला माझी ओळख करून दिली. “साहेबांनी त्यांची अपूरी ओळख आपल्याला करून दिलीये…” आमचा ग्रुप लीडर सर्वांना सांगू लागला… “तुम्हाला कल्पना नसेल पण साहेबांचे आपल्या मुख्यमंत्र्यांशी खूप जवळचे संबंध आहेत. आमदार, खासदारांसोबत तर त्यांची रोजची बैठक असते!” सगळ्यांनी टाळ्या वाजवल्या. मी मनातून खूश झालो, पण मी तसं चेहऱ्यावर दाखवलं नाही. हळूहळू सगळे आपला परिचय करून देऊ लागले. बऱ्याच जणांची ही पहिलीच विदेशवारी होती; तर काही जणांची दुसरी किंवा तिसरी. सर्वात शेवटी एक साधारण कपडे घातलेला एक माणूस उभा राहिला. त्याच्या कपड्यांमुळे…

भाग – 3 नीरजने मुंबईतल्या कॉलेजमध्ये मेकॅनिकल इंजिनीअरिंगला ॲडमिशन घेतली, पण पहिल्याच वर्षी अभ्यासात त्याची पीछेहाट पाहायला मिळाली आणि त्याने इंजिनीअरिंग सोडण्याचा निर्णय घेतला… त्याने पुण्याच्या एका कॉलेजमध्ये हॉटेल मॅनेजमेंटसाठी ॲडमिशन घेतली. परत एकदा होस्टेलचा, मेसचा खर्च सुरू झाला. पहिले सहा महिने नीरजचा उत्साह चांगला होता. आई जयू आणि वडील राजेशलाही ते पाहून आनंद वाटत होता. पण एक दिवस जयूने नीरजला फोन केला. त्याची चौकशी केली… पण त्याचा सूर काही तिला योग्य वाटला नाही… रिझल्ट लागला. अपेक्षेप्रमाणे नीरज पाच विषयांत नापास झाला. मुलाचा धीर खचू नये, त्याने हे अपयश मनाला लावून जीवाचं काही बरंवाईट करू नये, या भीतीने राजेश आणि…

भाग – 2 नीरजने मुंबईतल्या कॉलेजमध्ये मेकॅनिकल इंजिनीअरिंगला ॲडमिशन घेतली, पण पहिल्याच वर्षी अभ्यासात त्याची पीछेहाट पाहायला मिळाली. एक दिवस अचानक नीरज घरी आला. रात्री सर्व एकत्र बसले असताना ‘मी इंजिनीअरिंग सोडण्याचा निर्णय घेतलाय,’ असा बॉम्बगोळा त्याने टाकला. तो म्हणाला, “माझ्या लक्षात आलंय की, इंजिनीअरिंग माझ्या कपॅसिटीच्या बाहेरचं आहे. म्हणून मी इंजिनीअरिंग सोडण्याचा निर्णय घेतलाय… बाबा, मला काय म्हणायचंय, ते समजून घ्या. तुम्ही जुन्या पिढीतले लोक. आज काय ट्रेंड्स सुरू आहेत? कमी शिकलेले लोकही कसा खोऱ्याने पैसा कमावताहेत, हे आमच्या नव्या नेटसॅव्ही पिढीला जास्त कळतंय. सध्या फूड इंडस्ट्रीज तुफान पैसा कमवतेय. मॅक्-डोनाल्ड, डॉमिनोज याबरोबरच स्विगी, झोमॅटो यासारख्या ॲपवरूनही माणसं प्रचंड…

भाग – 1 “मग काय ठरलं तुझं? कोणत्या फॅकल्टीला घेतोय ॲडमिशन?” घरात आल्या आल्या राजेशने नीरजला विचारलं. “अर्थातच, मेकॅनिकल!” नीरज विश्वासाने म्हणाला. “मला खूप इंटरेस्ट आहे मशिन्समध्ये. त्या कशा बनतात, कशा चालतात हे जाणून घ्यायला मला आवडेल. शिवाय, मेकॅनिकल इंजिनीअर्सना पुण्यामुंबईतल्या फॅक्टरीत खूप डिमांड आहे, असं मी ऐकलंय.” “तरी पण मला वाटतं, आपण ॲप्टिट्युड टेस्ट करून घेऊया, म्हणजे आपला निर्णय कन्फर्म होईल.” “तशी गरज तर नाही म्हणा, पण तुम्ही म्हणताय तर करून घेऊया,” नीरज म्हणाला. नीरजचा नुकताच सीईटी आणि जेईईचा रिझल्ट लागला होता. चांगले मार्क्स मिळाले होते. त्याअगोदर बारावीचा रिझल्ट लागला होता. त्यातही त्याला चांगले मार्क्स होते. नीरजला मुंबईतल्या कॉलेजमध्ये…