Author: Team Avaantar

सुहास गोखले सर्वसाधारणपणे आकाशातील ताऱ्यांच्या 88 मांडण्यांना आता जागतिक स्तरावर ‘तारकासमूह’ (Constellations) म्हणून ओळखले जाते. याआधी ताऱ्यांच्या विविध गटांना, मांडण्यांना नक्षत्र असे म्हणण्याची रूढी होती. नक्षत्र ही संकल्पना प्राचीन भारतीय ज्योतिषशास्त्रातून आलेली आहे. एकूण 27 नक्षत्रे असून अश्विनी, भरणी, कृत्तिका, रोहिणी, मृग, आर्द्रा, पुनर्वसू, पुष्य, आश्लेषा, मघा, पूर्वा फाल्गुनी, उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, चित्रा, स्वाती, विशाखा, अनुराधा, ज्येष्ठा, मूळ, पूर्वाषाढा, उत्तराषाढा, श्रवण, धनिष्ठा, शततारका, पूर्वा भाद्रपदा, उत्तरा भाद्रपदा आणि रेवती अशी त्यांची नावे आहेत. या विषयीच्या लेखमालेत आतापर्यंत आपण 21 नक्षत्रांची माहिती घेतली. या लेखात आपण श्रवण, धनिष्ठा आणि शततारका या नक्षत्रांबाबत जाणून घेऊ. श्रवण : हे नक्षत्र देखील ओळखणे तसे…

रश्मी परांजपे आजकाल आपण ठिकठिकाणी पूर्व-प्राथमिक शाळा म्हणजे खेळगट (Playgroup), शिशुवर्ग (Junior) आणि बालवर्ग (Senior) बघतो. बर्‍याच वर्षांपासून ही शैक्षणिक पद्धत सुरू आहे. पूर्वीच्या काळात असं काही नव्हतं, मग हल्ली अशा शाळांची काय गरज आहे, असा प्रश्न आत्ताच्या ज्येष्ठ नागरिकांना साहजिकच पडतो. वास्तविक, या प्रश्नाचं उत्तर या प्रश्नातच दडलेलं आहे, ते म्हणजे काळाची गरज. या मुद्द्याचा आपण सविस्तर विचार करूया. पूर्वी एकत्र कुटुंब पद्धत होती. घरात सर्व वयोगटातील पुष्कळ मुलं असायची. लहान मुलांना सांभाळायला घरी अनेक जण उपलब्ध असायचे. मुलांच्या आईला कामं करताना मुलांची चिंता नसायची. मुलं ही बरोबरच्या तसेच मोठ्या भावंडांबरोबर मिळून मिसळून खेळायची. मुलं म्हटलं की, भांडण आणि…

पराग गोडबोले भाग – 2 जॉन्सन अँड जॉन्सन कंपनीने 1977-78 साली नव्यानेच सॅनिटरी पॅड्स भारतात आणले होते आणि त्याच्या विपणनाची म्हणजे मार्केटिंगची जबाबदारी तिथं नुकत्याच रुजू झालेल्या ‘इंद्रा नूयी’ यांच्याकडे सोपविण्यात आली होती. त्यावेळी त्यांचे सर्व सहकारी पुरूष होते. अमेरिकेत स्थिर झालेलं हे उत्पादन भारतात आणून स्त्रियांना त्याचं महत्त्व पटवून द्यायचं, हे खूप कठीण काम होतं. पण त्यांनी अत्यंत जबाबदारीने हे आव्हान पेललं आणि हे उत्पादन भारतात रुजवलं, वाढवलं आणि लोकप्रिय केलं. ‘My life in full’ या आत्मचरित्रात त्यांनी त्यावेळची परिस्थिती चपखल शब्दांत मांडली आहे. एक लक्षात येतंय की, हल्ली या उत्पादनांच्या जाहिराती खूप थेट झाल्यात. काही तर अतिशय किळसवाण्या…

वारकरी संप्रदायाचे आधारस्तंभ मानले जाणारे सर्वश्रेष्ठ संत ज्ञानेश्वर यांनी शके 1212 किंवा इ. स. 1290 मध्ये गोदावरीच्या काठी नेवासे येथे श्रीमहालसा मंदिरात एका खांबाला टेकून ज्ञानेश्वरी सांगितली. स्वतः ज्ञानेश्वरांनी या ग्रंथाचे नामकरण केलेच नाही. ‘केले ज्ञानदेवें गीते । देशीकार लेणे’ एवढेच त्यांनी म्हटले आहे; तथापि संत नामदेवांनी या ग्रंथाचा उल्लेख ज्ञानदेवी, ज्ञानेश्वरी आणि गीताटीका अशा तीन नावांनी केलेला आहे. अध्याय पहिला आतां अवधारा कथा गहन । जे सकळां कौतुकां जन्मस्थान । कीं अभिनव उद्यान । विवेकतरूचें ॥28॥ ना तरी सर्व सुखांची आदि । जे प्रमेयमहानिधि | नाना नवरससुधाब्धि । परिपूर्ण हे ।।29।। कीं परमधाम प्रकट | सर्व विद्यांचें मूळपीठ ।…

दर्शन कुलकर्णी आज, दिनांक : 28 जुलै 2025; वार : सोमवार भारतीय सौर : 06 श्रावण शके 1947; तिथि : चतुर्थी 23:23; नक्षत्र : पूर्वा फाल्गुनी 17:34 योग : परिघ 26:53; करण : वणिज 10:57 सूर्य : कर्क; चंद्र : सिंह 23:59; सूर्योदय : 06:13; सूर्यास्त : 19:16 पक्ष : शुक्ल; ऋतू : वर्षा; अयन : दक्षिणायन संवत्सर : विश्वावसू; शालिवाहन शक : 1947; विक्रम संवत : 2081; युगाब्द : 5127 विनायक चतुर्थी शिवामुठ : तांदूळ वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 आजचे राशीभविष्य मेष – आजचा दिवस सकारात्मक असेल. उत्पन्नात वाढ होईल. नोकरीच्या क्षेत्रात यश मिळेल. आपल्या आरोग्याची काळजी घ्या. मालमत्तेशी…

आराधना जोशी सगळ्यांच्याच अंगात पिकनिकचा उत्साह संचारला होता. अगदी पाच वर्षांच्या मुलांपासून ते 75-80 वर्षांच्या ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत… खूप मोठा ग्रुप होता. त्यामुळे अनेकजण एकमेकांना ओळखत नव्हते. म्हणूनच पिकनिकच्या आयोजकांनी मुक्कामी पोहोचल्यावर एकमेकांची ओळख करून देण्याचा कार्यक्रम सुरू केला. एकेकजण आपलं नाव, कुठे राहतो, काय करतो याची माहिती देत होते. सत्तरी पार केलेल्या वसुधाची वेळ आली, तशी तिने आपलं नाव सांगितलं आणि मी हाऊसवाइफ असल्याचा उल्लेख केला, त्याबरोबर एकीने जवळपास किंचाळत, “काय फक्त हाऊसवाइफ? तुम्ही आयुष्यात कधीच नोकरी वगैरे केली नाही?” असा सगळ्या ग्रुपसमोरच वसुधाला प्रश्न विचारला. प्रश्न‌ ऐकल्यावर वसुधा चपापली. हा प्रश्न तिला अगदी अनपेक्षित होता. मात्र वसंत म्हणजे तिचा…

शैलजा पुरोहित आपल्याला मिळालेला मानव जन्म ही ईश्वरी देणगी आहे. त्याने बहाल केलेली विचारशक्ती हा अनमोल उपहार आहे. विचारशक्तीमुळेच तर सृजनशीलतेचा गुण प्राप्त होतो. सारी भौतिक सुख लाभणे, अनुकूल परिस्थिती मिळणे हे भाग्यच आहे. हे सारे  कुणामुळे  घडतं, याचा विचार तरी मनात येतो का? त्याच्याबद्दलची कृतज्ञता आपण आपल्या कृतीतून, उक्तीतून दाखवतो का? निसर्गाने ही चराचर सृष्टी निर्माण केली आहे. तिथे असणाऱ्या पशू, पक्षी, प्राणी, कीटक यांच्याकडून खूप काही शिकू शकतो. फुलपाखराचेच बघा ना! मध गोळा करण्यासाठी  ते फुलांवर येते. स्वगरजेनुसार मध घेऊन, पाकळीची नासधूस न करता अलगद उडून जाते. विद्ध्वंस न करणे ही जणू त्याने फुलांप्रती व्यक्त केलेली कृतज्ञताच आहे.…

प्राजक्ता अनंत काथे (ज्योतिष शास्त्री आणि होरा मार्तंड) मेष हा आठवडा आपल्यासाठी सकारात्मक दृष्टिकोन आणि आत्मविश्वास यांनी परिपूर्ण आहे. आपल्या इच्छा पूर्ण करण्याचा प्रयत्न कराल. पावसाळी सहलीचा योग आहे. नोकरदार वर्ग नवीन योजना आखू शकतील. त्यासाठी तज्ज्ञ लोकांची मदत मिळू शकेल. आपले आरोग्य उत्तम राहील. महिलांना कौटुंबिक जीवनाचा आनंद मिळू शकेल. मानसिक संतुलन उत्तम राहील. विद्यार्थ्यांना मित्राबरोबर चांगला वेळ घालवाल. एखादी स्पर्धा जिंकण्याचा प्रयत्न करू शकाल. वृषभ या आठवड्यात आपल्याला ऑफिसमध्ये, कुटुंबात एखादी जबाबदारी स्वीकारावी लागेल. या आठवड्यात नवीन गुंतवणूक करणे टाळावे. गोड बोलणाऱ्या लोकांपासून सावधान राहावे. पूर्ण विचार करून शांत डोक्याने नवीन निर्णय घ्यावा. महिला मनाप्रमाणे खरेदी करू शकतील.…

वारकरी संप्रदायाचे आधारस्तंभ मानले जाणारे सर्वश्रेष्ठ संत ज्ञानेश्वर यांनी शके 1212 किंवा इ. स. 1290 मध्ये गोदावरीच्या काठी नेवासे येथे श्रीमहालसा मंदिरात एका खांबाला टेकून ज्ञानेश्वरी सांगितली. भावार्थदीपिका, ज्ञानदेवी अशी ह्या ग्रंथाची पर्यायी नावे होत. स्वतः ज्ञानेश्वरांनी या ग्रंथाचे नामकरण केलेच नाही. ‘केले ज्ञानदेवें गीते । देशीकार लेणे’ एवढेच त्यांनी म्हटले आहे; तथापि संत नामदेवांनी या ग्रंथाचा उल्लेख ज्ञानदेवी, ज्ञानेश्वरी आणि गीताटीका अशा तीन नावांनी केलेला आहे. त्यामुळे ज्ञानदेवांची वा ज्ञानेश्वरांची ती ज्ञानेश्वरी वा ज्ञानदेवांची ती ज्ञानदेवी अशी नावे रूढ झाली असावीत. अध्याय पहिला आतां अभिनव वाग्विलासिनी । जे चातुर्यार्थकलाकामिनी । ते शारदा विश्वमोहिनी । नमस्कारिली मियां ।।21।। मज…

दर्शन कुलकर्णी आज, दिनांक : 27 जुलै 2025; वार : रविवार भारतीय सौर : 05 श्रावण शके 1947; तिथि : तृतीया 22:41; नक्षत्र : मघा 16:22 योग : वरियान 27:12; करण : तैतील 10:36 सूर्य : कर्क; चंद्र : सिंह; सूर्योदय : 06:13; सूर्यास्त : 19:16 पक्ष : शुक्ल; मास : श्रावण; ऋतू : वर्षा; अयन : दक्षिणायन संवत्सर : विश्वावसू; शालिवाहन शक : 1947; विक्रम संवत : 2081; युगाब्द : 5127 आदित्य पूजन वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660 हेही वाचा – Heart touching story : अशीही एक आई… यशोदा दिनविशेष संख्याशास्त्रज्ञ पांडुरंग वासुदेव सुखात्मे टीम अवांतर पांडुरंग वासुदेव सुखात्मे यांचा जन्म…