एकदा एका छोट्या गावात गणेशोत्सवाची तयारी सुरू झाली. प्रत्येकाच्या घरात उत्साह होता. कुणी मखर सजवत होते, कुणी फुलांची आरास करत होते, तर कुणी बाप्पांसाठी नैवेद्याची तयारी करत होते…
गणपतीची मूर्ती घरी आली आणि मोठ्या भक्तिभावाने प्राणप्रतिष्ठा झाली. त्या क्षणी घरातील वातावरण बदलून गेले. मूर्ती मातीची होती, पण भक्तीने तिच्यात देवत्व अनुभवले जाऊ लागले. सकाळ-संध्याकाळ आरती होऊ लागली. घरातील प्रत्येकजण बाप्पांशी मन मोकळे करून बोलू लागला.
कोणी म्हणत होतं,
“बाप्पा, माझं काम होऊ दे…”
कोणी म्हणत होतं,
“बाप्पा, घरात सुख-शांती ठेव…”
आणि एक लहान मुलगा मात्र रोज बाप्पांसमोर बसून एकच प्रश्न विचारायचा —
“बाप्पा, तुम्ही आमच्याकडे किती दिवस राहणार?”
आई हसायची आणि म्हणायची, “बाप्पा काही दिवसांसाठी येतात… आणि मग परत जातात.”
मुलाला ते मान्यच नव्हतं.
हेही वाचा – नात्यांचे दिवस
दहा दिवस बाप्पांची पूजा, आरती, प्रसाद, आनंद, भेटीगाठी यात कधी गेले कळलेच नाही. मग आला विसर्जनाचा दिवस. मुलाच्या डोळ्यांत पाणी आले. तो बाप्पांसमोर उभा राहून म्हणाला,
“बाप्पा, तुम्ही इतके दिवस छान आमच्यासोबत राहिलात. आता आम्हाला सोडून का जाता?”
आईने त्याचा हात हातात घेतला आणि म्हणाली —
“बाळा, हीच तर बाप्पांची शिकवण आहे.”
“काय शिकवण?”
आई म्हणाली, “आपल्या आयुष्यातही काही माणसं, काही नाती, काही क्षण आणि काही सुखं अशीच येतात. आपण त्यांना आपलं मानतो, त्यांच्यावर प्रेम करतो आणि मग एक दिवस त्यांच्यापासून दूर व्हावं लागतं.
बाप्पा आपल्याला सांगतात —
येणाऱ्याचं स्वागत कर,
असणाऱ्याची किंमत जाण,
आणि जाणाऱ्याला प्रेमाने निरोप दे.”
मुलगा शांतपणे ऐकत होता. आई पुढे म्हणाली —
“प्राणप्रतिष्ठा म्हणजे केवळ मूर्तीमध्ये प्राण आणणे नाही. आपल्या निर्जीव वाटणाऱ्या जीवनात श्रद्धा, प्रेम आणि सकारात्मकता आणणे.
बाप्पा घरी येण्यापूर्वी आपण घर स्वच्छ करतो. तसंच आपल्या मनाचीही स्वच्छता करायला हवी — राग, अहंकार, मत्सर, द्वेष दूर करून!
दररोज आरती करतो. तसंच आपल्या जीवनात चांगले विचार आणि चांगली कर्मे यांची आरती व्हायला हवी.
बाप्पांना नैवेद्य दाखवतो. तसंच आपल्या हातून कोणाचं पोट भरलं, कोणाला मदत झाली, तर तोच खरा नैवेद्य.
आणि शेवटी विसर्जन… ते आपल्याला सर्वात मोठी गोष्ट शिकवतं — जगात काहीही कायमचं नाही. ज्याचा जन्म झाला आहे, त्याचा एक दिवस शेवट होणारच. म्हणून मिळालेल्या वेळेचा आनंद घ्या, नात्यांची जपणूक करा, चांगली कर्मे करा आणि आसक्ती सोडायला शिका.”
मुलाने बाप्पांकडे पाहिलं. त्याला पहिल्यांदा जाणवलं —
बाप्पा जात नव्हते… ते त्यांच्या रूपातून निरोप घेऊन त्यांच्या शिकवणीच्या रूपाने मनात राहणार होते.
विसर्जनाची वेळ झाली. सगळ्यांनी एकत्र घोषणा केली —
“गणपती बाप्पा मोरया! पुढच्या वर्षी लवकर या!”
हेही वाचा – घरासमोरची रांगोळी आणि बरेच काही…
मूर्ती पाण्यात विसर्जित झाली. पण त्या घरातील प्रत्येकाच्या मनात एक नवीन विचार जन्माला आला —
“बाप्पा मातीच्या मूर्तीत येतात, पण खरा गणपती आपल्या विचारांत आणि आचरणात जन्माला यायला हवा.”
आणि म्हणूनच –
- प्राणप्रतिष्ठा म्हणजे जीवनाची सुरुवात,
- पूजा म्हणजे जीवनातील चांगल्या कर्मांचा प्रवास,
- आणि विसर्जन म्हणजे शेवटाचा स्वीकार.
जन्मापासून मृत्यूपर्यंतचा हा प्रवासच तर आपलं जीवन आहे.
बाप्पा येतात आपल्याला आनंद द्यायला, आणि जाताना आपल्याला जगण्याची कला शिकवून जातात.
