दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 19 सप्टेंबर 2026; वार : शनिवार
- भारतीय सौर : 28 भाद्रपद शके 1948; तिथि : अष्टमी 15:26; नक्षत्र : मूळ 25:42;
- योग : आयुष्यमान 14:27; करण : बालव 28:39;
- सूर्य : कन्या; चंद्र : धनु ; सूर्योदय : 06:26; सूर्यास्त : 18:39;
- पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
ज्येष्ठागौरी विसर्जन
दुर्गाष्टमी
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
संस्कृतपंडित, चित्रकार श्रीपाद दामोदर सातवळेकर
टीम अवांतर
वेदप्रसारक, संस्कृतपंडित, चित्रकार आणि विचारवंत श्रीपाद दामोदर सातवळेकर यांचा जन्म 19 सप्टेंबर 1867 रोजी सावंतवाडी संस्थानातील कोलगाव येथे झाला. लहानपणापासूनच त्यांच्यावर वेदाध्ययनाचे संस्कार झाले होते. सावंतवाडी येथे इंग्रजी सहावीपर्यंतचे शिक्षण पूर्ण करून 1890 साली मुंबईच्या सर जे. जे. स्कूल ऑफ आर्ट मध्ये चित्रकला आणि शिल्पकलेच्या उच्च शिक्षणासाठी त्यांनी प्रवेश घेतला.
इथेच त्यांना रावबहादूर एम. व्ही. धुरंधर, एम. एफ. पीठावाला, एस. पी. आगासकर आणि ए. एक्स. त्रिंदाद यांसारख्या थोर चित्रकारांची मैत्री लाभली. शिक्षणकाळात त्यांची कला उंचावली आणि त्यांनी अनेक पारितोषिके मिळवली. मेयो पदक त्यांनी दोन वेळा पटकावले, एकदा चित्रकलेसाठी तर एकदा शिल्प कलेसाठी. ही त्यांच्यातल्या कलावंताच्या कलेच्या उत्कृष्टतेला मिळालेली पावती होती.
हेही वाचा – तीन पिढ्या आणि ज्येष्ठा गौरी
शिक्षणानंतर सातवळेकर यांनी पंजाब राज्यातील लाहोर शहरात एक स्टुडिओ सुरू करून कलाकार, चित्रकार आणि छायाचित्रकार म्हणून आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात केली . त्यांनी प्रामुख्याने महाराजा आणि त्या काळातील इतर प्रमुख व्यक्तींची व्यक्तिचित्रे रंगवली. पुढे साताराजवळील औंधचे शासक, भावनराव पंत प्रतिनिधी यांच्या आश्रयाखाली, त्यांनी वैदिक संशोधनासोबत चित्रकला करण्यास सुरुवात केली. अल्पावधीतच, वैदिक संशोधनातील त्यांच्या उत्कृष्टतेमुळे आणि एकाग्रतेमुळे ते पंडित सातवळेकर म्हणून लोकप्रिय झाले. त्यांनी अमृत लता , वेद संदेश आणि पुरुषार्थ यांसारखी नियतकालिके प्रकाशित आणि संपादित केली. 1900 मध्ये, त्यांनी दक्षिण हैदराबादमध्ये स्वतःचा चित्रकला स्टुडिओ सुरू केला.
भारतीय स्वातंत्र्याच्या चळवळीच्या काळात ते आर्य समाज चळवळीशी जोडले गेले. 1901 ते 1918 या कालखंडात त्यांनी आर्य समाजासाठी अत्यंत सक्रिय काम केले. स्वामी दयानंद सरस्वती यांच्या सत्यार्थप्रकाश आणि ऋग्वेदादिभाष्य भूमिका या ग्रंथांचे त्यांनी भाषांतर केले. त्यांची लेखनशैली अत्यंत धारदार आणि विद्वत्तेने भरलेली होती.
‘वैदिक राष्ट्रगीत’ या शीर्षकाने त्यांनी 1907 साली कोल्हापूरच्या विश्ववृत्त नियतकालिकातून एक प्रेरणादायी गीत प्रकाशित केले. सातवळेकर यांनी आपल्या आयुष्यात मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी या तीनही भाषांमधून सुमारे 400 हून अधिक ग्रंथ रचले. त्यांच्या ग्रंथातून केवळ वैदिक विचारांचाच नव्हे, तर भारतीय संस्कृतीच्या मुळापर्यंत जाण्याचा प्रयत्न दिसतो. त्यांनी वेद, उपनिषद, धर्मशास्त्र, तत्त्वज्ञान, सामाजिक सुधारणांची आवश्यकता, धार्मिक जागृती आणि राष्ट्रनिर्मिती यावर भरपूर लेखन केले.
सातवळेकर यांना 1968 मध्ये पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. प्रकांड पंडित म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या सातवळेकर यांचे 31 जुलै 1968 रोजी निधन झाले.
आजचे राशिभविष्य
मेष – आजचा दिवस यश देणारा असू शकतो. व्यावसायिकांना आर्थिक लाभाच्या चांगल्या संधी मिळतील आणि भागीदारीतूनही फायदा होऊ शकतो. मालमत्तेचा जुना प्रश्न सुटण्याची शक्यता आहे. कामाच्या ठिकाणी नवीन उपक्रमांसाठी वेळ अनुकूल आहे, करिअरमधील बदलांमुळे प्रगतीचे नवीन मार्ग खुले होऊ शकतात. कला क्षेत्रातील लोकांना आपली प्रतिभा दाखवण्याची उत्तम संधी मिळू शकते.
वृषभ – आज तुमच्या आयुष्यात एखादा चांगला बदल घडून येऊ शकतो. मालमत्तेच्या व्यवहारात गुंतलेल्यांना अनपेक्षित आर्थिक लाभ होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे आर्थिक परिस्थिती मजबूत होईल. महिलांना पतीकडून एखादे सुखद सरप्राइज मिळू शकते. व्यवसायातील धावपळ कमी होईल, ज्यामुळे नवीन प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करता येईल. कार्यालयात तुमच्या कामाचे कौतुक होईल. कनिष्ठ तुमच्याकडून शिकण्यास उत्सुक असतील.
मिथुन – आज, तुमचा आत्मविश्वास हीच तुमची सर्वात मोठी ताकद असेल. कामाच्या ठिकाणी तुम्ही केलेली एक महत्त्वाची सूचना एखाद मोठा करार निश्चित करण्यास मदत करू शकते, ज्यामुळे वरिष्ठ प्रभावित होतील, शिवाय तुमच्या पदोन्नतीचा मार्ग मोकळा होईल. विरोधकांपासून योग्य अंतर राखणेच योग्य ठरेल. अनुभवी आणि प्रभावशाली लोकांना भेटणे भविष्यात फायदेशीर ठरू शकते. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना काही चांगली बातमी मिळू शकते.
कर्क – आजचा दिवस म्हणजे करिअरमधील एक नवीन सुरुवात ठरू शकतो. बऱ्याच काळापासून पूर्ण करण्याची वाट पाहत असलेले एखादे विशेष काम आज पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. भविष्यात त्याचे सकारात्मक परिणाम मिळू शकतात. आयुष्यातील मोठे निर्णय भावनिक होऊन घेणे टाळा. तंत्रज्ञान क्षेत्रात काम करणाऱ्यांना नोकरीच्या चांगल्या संधी मिळू शकतात. व्यवसायात चढ-उतार होत असतील, तर जोडीदाराच्या पाठिंब्यामुळे तुम्हाला परिस्थिती हाताळण्यास मदत होईल.
सिंह – ज्या गोष्टींमुळे गेल्या काही काळापासून मनात गोंधळाचे वारे वाहत होते, त्या गोष्टी स्पष्ट होऊ शकतात. एका महत्त्वाच्या उपक्रमातून मोठे फायदे मिळू शकतात. काही अपूर्ण कामेही पूर्ण होऊ शकतात. मात्र वाढत्या खर्चामुळे बजेटवर ताण येऊ शकतो, त्यामुळे आर्थिक परिस्थिती संतुलित कशी ठेवता येईल याकडे लक्ष द्या. कामातील तुमची उत्कृष्ट कामगिरी पाहून, वरिष्ठ तुम्हाला पदोन्नती देण्याचा विचार करू शकतात.
कन्या – आजचा दिवस तुम्हाला ताजेपणा आणि सकारात्मक ऊर्जा देईल. व्यावसायिकांनी त्यांच्या योजना खाजगी ठेवणे फायदेशीर ठरेल. अनेक नियोजित कामे आज पूर्ण होऊ शकतात, परंतु कोणतीही नवीन गुंतवणूक करण्यापूर्वी सखोल संशोधन करणे महत्त्वाचे आहे. घाईघाईत किंवा अनावश्यक खरेदीमुळे आर्थिक संतुलन बिघडू शकते. जोडीदाराकडून मिळालेली एक सुंदर भेटवस्तू तुमच्या नात्यात प्रेम आणि गोडवा वाढवेल.
तुळ – आज नशीबाची मोठी साथ मिळेल. जोडीदाराने केलेली एखादी कृती तुम्हाला प्रचंड आनंद देऊ शकते. व्यवसायात समोर येणारी नवीन माहिती भविष्यात फायदेशीर ठरेल. तुमचे स्वतःचे आरोग्य चांगले राहील. काहीतरी नवीन सुरू केल्यास सकारात्मक परिणाम मिळू शकतात. पैसे कमावण्याच्या नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. अभियांत्रिकी क्षेत्रातील लोकांसाठी आजचा दिवस विशेषतः चांगला आहे. शिक्षण क्षेत्रात काम करणाऱ्यांना महाविद्यालयातून नोकरी किंवा शिकवण्याची संधी मिळू शकते.
वृश्चिक – आज तुमच्या मेहनतीचे फळ मिळेल. एखादा प्रवास फायदेशीर ठरण्याची शक्यता आहे. तुम्ही बाहेर जाणार असाल, तर आवश्यक कागदपत्रे आणि सामान आधी तपासा. दिवसाच्या सुरुवातीला तुम्हाला थोडा आळस वाटू शकतो, पण नंतर उत्साहाने कामाला लागाल. तुमच्या मेहनतीचे सकारात्मक परिणाम मिळण्याची शक्यता आहे. तुमचे आकर्षक व्यक्तिमत्व इतरांना प्रभावित करेल.
हेही वाचा – ‘क्लिक’ झालेल्या जोडीदाराकडून नेमक्या अपेक्षा काय?
धनु – आज उचललेले प्रत्येक पाऊल फायद्याचे ठरू शकते. बँकिंग आणि वित्तीय क्षेत्रातील लोकांसाठी आजचा दिवस विशेष अनुकूल असेल, त्यांना पदोन्नतीच्या संधी निर्माण होऊ शकतात. अधिक कमाई करण्याच्या नवीन कल्पना पुढे येतील, ज्यांचा योग्य वापर केल्यास भविष्यात मोठे फायदे मिळू शकतात. आपले विचार व्यक्त करण्यापूर्वी योग्य वेळेची वाट पाहणे तुमच्या हिताचे ठरेल.
मकर – आजचा दिवस तुमच्या व्यवसाय वाढीसाठी अनुकूल आहे. पूर्वी आखलेल्या योजनांची अंमलबजावणी केल्यास चांगले परिणाम मिळू शकतात. तुमचे सहकारी तुमच्या वागणुकीने आणि कामामुळे खूश होतील. एका दीर्घकाळच्या समस्येवर तोडगा निघाल्याने तुमचा मूड सुधारेल. पर्यटन किंवा प्रवासाशी संबंधित व्यवसायांमध्ये आर्थिक लाभ होण्याची शक्यता आहे. मात्र कामाच्या ठिकाणी विरोधकांपासून सावध रहा, कारण कोणीतरी तुमच्या व्यवसायाला हानी पोहोचवण्याचा प्रयत्न करू शकतो.
कुंभ – आज तुमचे मन आध्यात्मिक कार्यांकडे अधिक आकर्षित होईल ज्याऊ तुम्हाला आंतरिक शांती मिळेल. कामाच्या ठिकाणी तुमचा प्रभाव वाढेल आणि वरिष्ठ तसेच सहकारी तुमचे बोलणे गांभीर्याने घेतील. जर तुम्ही नवीन व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार करत असाल, तर पालकांचा सल्ला अत्यंत उपयुक्त ठरेल. विद्यार्थी आपल्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करतील. जे घरापासून दूर राहून शिक्षण घेत आहेत त्यांना मोठे यश मिळण्याची शक्यता आहे.
मीन – आजचा दिवस आनंद आणि मानसिक समाधानाचा असू शकतो. तुमचे आरोग्य पूर्वीपेक्षा चांगले राहील. कॉलेज किंवा कामाच्या ठिकाणी आनंदी वातावरण असेल. सहकाऱ्यांसोबत एखादी मनोरंजक चर्चा देखील होऊ शकते. मात्र अनावश्यक कामांमध्ये स्वतःला गुंतवणे टाळा, कारण यामुळे महत्त्वाच्या कामांकडे दुर्लक्ष होऊ शकते. आज एखाद्या गरजू व्यक्तीला मदत केल्याने तुम्हाला आंतरिक समाधान आणि आनंद मिळेल.
