दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 18 सप्टेंबर 2026; वार : शुक्रवार
- भारतीय सौर : 27 भाद्रपद शके 1948; तिथि : सप्तमी 13:00; नक्षत्र : ज्येष्ठा 22:43;
- योग : प्रीति 13:33; करण : विष्टि 26:12;
- सूर्य : कन्या; चंद्र : वृश्चिक 22:43; सूर्योदय : 06:26; सूर्यास्त : 18:40;
- पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
ज्येष्ठागौरी पूजन
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
हिंदी व्यंगचित्रकार आणि विनोदी कवी काका हाथरसी
टीम अवांतर
हिंदी व्यंगचित्रकार आणि विनोदी कवी प्रभूलाल गर्ग उर्फ काका हाथरसी यांचा जन्म 18 सप्टेंबर 1906 रोजी उत्तर प्रदेशातील हाथरस येथे झाला. हे भारतातील अत्यंत लोकप्रिय आणि दिग्गज हिंदी हास्य-व्यंग्य कवी आणि लेखक होते. त्यांनी आपल्या साध्या, सहज आणि उपरोधिक शैलीने सामाजिक विसंगती, राजकारण आणि मानवी स्वभावावर मार्मिक भाष्य केले.
काकांनी आपले बालपण मामाच्या घरी अत्यंत गरिबीत घालवले. लहानपणी घराची आर्थिक परिस्थिती सुधारावी यासाठी त्यांनी चाट आणि पकोडेसुद्धा विकले. मात्र या प्रतिकूल परिस्थितीतही लहान वयापासूनच विनोदी आणि उपहासात्मक कविता लिहायला सुरुवात केली. त्यांची पहिली कविता त्यांच्या मामाच्या शेजारी राहणाऱ्या एका वकिलावर होती. त्या वकिलाने ती कविता वाचली. मात्र त्यानंतर काकांना मारही खावा लागला.
काका वयाच्या 16 व्या वर्षी हाथरसला आले आणि एका कमिशन एजंटच्या दुकानात कारकून म्हणून काम करू लागले. याच सुमारास त्यांनी एका नाटकात ‘काका’ नावाच्या पात्राची भूमिका साकारली होती. ही भूमिका प्रचंड गाजली आणि तेव्हापासून लोक त्यांना ‘काका’ म्हणू लागले. ते ‘हाथरस’ या गावचे रहिवासी असल्याने त्यांनी आपले टोपणनाव ‘काका हाथरसी’ असे ठेवले.
हेही वाचा – नातं भाऊ बहिणीचं…
त्यांची पहिली कविता 1933 मध्ये प्रयागराजमधून प्रकाशित होणाऱ्या ‘गुलदस्ता’ या मासिकात प्रसिद्ध झाली. त्यानंतर काकांच्या रचना नियमितपणे प्रकाशित होऊ लागल्या. पुढे हिंदी काव्य संमेलनांमध्येही त्यांचे नाव येऊ लागले. 1957 मध्ये, दिल्लीतील लाल किल्ल्यावर आयोजित एका समारंभात काकांनी केलेल्या काव्यवाचनामुळे त्यांना अधिक प्रसिद्धी मिळाली. त्यांनी देश-विदेशातही काव्यवाचन केले.
त्यांच्या नावावर 42 साहित्यकृती आहेत, ज्यात विविध प्रकाशकांनी प्रकाशित केलेल्या विनोदी आणि व्यंग्यात्मक कविता, गद्य आणि नाटकांचा संग्रह आहे. त्यांनी ‘वसंत’ या टोपणनावाने भारतीय शास्त्रीय संगीतावर तीन पुस्तकेही लिहिली. 1932 मध्ये, त्यांनी भारतीय शास्त्रीय संगीत आणि नृत्यावरील पुस्तकांसाठी ‘संगीत कार्यालय ‘ (सुरुवातीला गर्ग अँड कंपनी) नावाचे प्रकाशनगृह स्थापन केले तर 1935 मध्ये ‘संगीत’ नावाचे मासिक सुरू केले. ‘संगीत’ हे भारतीय शास्त्रीय संगीत आणि नृत्यावरील एकमेव नियतकालिक आहे जे 78 वर्षांहून अधिक काळ अविरतपणे प्रकाशित होत आहे.
1989 मध्ये काकांना बाल्टिमोरचे मानद नागरिकत्व मिळाले. 1985 मध्ये, तत्कालीन राष्ट्रपती ग्यानी झैल सिंग यांच्या हस्ते त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. त्यांना इतरही अनेक सन्मानांनी गौरविण्यात आले. त्यांनी ‘जमुना किनारे’ या चित्रपटात अभिनयही केला. काकांनी त्यांच्या गझलांमध्ये विनोदाचा वापर केला. ते त्यांना ‘हझल’ म्हणत. त्यांनी अशा सुमारे दहा हझल लिहिल्या.
18 सप्टेंबर 1995 रोजी म्हणजे वाढदिवसाच्या दिवशीच काका हाथरसी यांचे निधन झाले. त्यांच्या मृत्युपत्रानुसार, मध्यरात्री 12 वाजता त्यांचे पार्थिव उंटाच्या रथातून स्मशानभूमीत नेण्यात आले. त्याठिकाणी एक विनोदी काव्य संमेलन आयोजित करण्यात आले होते. एकीकडे काकांची चिता जळत होती तर दुसरीकडे स्मशानभूमीत विनोदी काव्य संमेलन सुरू होते.
आजचे राशिभविष्य
मेष – अत्यंत कठीण कामे पूर्ण करण्यासाठी आज तुम्ही उत्साही असाल. तुमची मेहनत इतरांचे लक्ष वेधून घेईल. कामाच्या ठिकाणी तुमची उत्पादकता उत्कृष्ट असेल आणि तुम्ही आव्हानात्मक कामेही सहजतेने हाताळाल. आर्थिक परिस्थिती चांगली असेल. आज कोणालाही मोठी रक्कम उधार देणे किंवा नवीन कर्ज घेण्याची घाई करणे टाळा. आरोग्य चांगले राहील. शारीरिक ऊर्जा व्यायाम, खेळ किंवा वर्कआउटमध्ये वापरणे फायदेशीर ठरेल. हलके आणि पौष्टिक अन्न खा.
वृषभ – आज तुमची बुद्धिमत्ता, आकर्षक व्यक्तिमत्त्व आणि सर्जनशील विचार तुम्हाला इतरांपेक्षा वेगळे ठरवतील. नवीन कल्पनांमुळे तुम्ही कामाच्या ठिकाणी चर्चेचा केंद्रबिंदू बनू शकता. तुमची कार्यनिष्ठा आणि कार्यालयातील संवाद कौशल्य तुमच्या वरिष्ठांना आणि सहकाऱ्यांना प्रभावित करेल. तुम्ही अवघड प्रकल्पदेखील सहजतेने हाताळू शकाल. अनपेक्षित आर्थिक लाभ किंवा जुन्या गुंतवणुकीतून चांगला परतावा मिळण्याची शक्यता आहे. फक्त कामाचा अतिताण टाळा. संध्याकाळी ध्यान आणि विश्रांतीसाठी थोडा वेळ नक्की काढा.
मिथुन – आज, तुमचा करिष्मा आणि प्रभाव लोकांना सहजपणे आकर्षित करेल. मानसिक ताण आणि अनावश्यक खर्च यांचा आज त्रास होऊ शकतो. इतरांच्या दबावाखाली कोणतीही मोठी आश्वासने किंवा आर्थिक वचनबद्धता देणे टाळा. आज तुमच्या करिअरमध्ये पडद्यामागे कठोर परिश्रम करणे अधिक फायदेशीर ठरेल. व्यवसायातून मिळणारे उत्पन्न चांगले असेल, परंतु काही छुपे खर्च अचानक उद्भवू शकतात. जोखमीच्या गुंतवणुकीपासून दूर राहा. झोपण्यापूर्वी एखादा तास आधी मोबाईल फोन आणि लॅपटॉपपासून दूर राहणे योग्य ठरेल.
कर्क – आज, तुमची संवाद कौशल्ये आणि समज यामुळे सामाजिक आणि व्यावसायिक अशा दोन्ही क्षेत्रांमध्ये पुढे नेतील. कामाच्या ठिकाणी तुमचा प्रभाव वाढेल. उत्पन्नाचे नवीन मार्ग खुले होऊ शकतात, जुन्या गुंतवणुकीतून नफा अपेक्षित आहे. मात्र आर्थिक व्यवहारांमध्ये पूर्ण पारदर्शकता ठेवा. चैनीच्या वस्तूंवर अवाजवी खर्च करणे टाळा. तुमची ऊर्जा टिकवून ठेवण्यासाठी कामातून छोटी विश्रांती घ्या आणि भरपूर पाणी प्या.
सिंह – आज तुमचे लक्ष भविष्यातील योजना, करिअर आणि आर्थिक सुरक्षिततेवर असेल. मात्र आत्मविश्वासाची कमतरता किंवा एकटेपणाची भावना तुम्हाला अधूनमधून त्रास देऊ शकते. नोकरी बदलणे, पदोन्नती मागणे किंवा नवीन प्रकल्पाचा प्रस्ताव मांडण्यासाठी आजचा दिवस अनुकूल आहे. आर्थिक परिस्थिती मजबूत राहील आणि तुम्हाला तुमची बचत व्यवस्थित करण्याची चांगली संधी मिळेल. कामाच्या दबावाखाली झोप आणि आहाराकडे दुर्लक्ष करू नका. संध्याकाळी हलक्याशा चालण्याने मन आणि शरीर या दोन्हींना आराम मिळेल.
कन्या – आज नशीबाची मोठी साथ मिळेल, ज्यामुळे तुम्ही आनंदी राहाल. विचार न करता पैसे उधार देणे किंवा कोणताही करार न वाचता त्यावर सही करणे टाळा. वाहन चालवताना काळजी घ्या. कामाच्या ठिकाणी, तुमचा व्यावहारिक आणि तथ्यांवर आधारित विचार तुमच्या वरिष्ठांना प्रभावित करेल आणि तुम्हाला नेतृत्व करण्याची संधी दिली जाऊ शकते. प्रवास, गुंतवणूक किंवा अनुभवी व्यक्तीच्या सल्ल्यामुळे आर्थिक लाभ होऊ शकतो. आरोग्य सर्वसाधारणपणे चांगले राहील. सकाळच्या हलक्या व्यायामामुळे तुमची ऊर्जा वाढेल.
तुळ – आज तुम्ही गुंतागुंतीची परिस्थितीदेखील शांत मनाने हाताळू शकाल. मात्र एकटे पडल्यामुळे तुम्हाला थोडे नैराश्य येऊ शकते. जोडीदाराशी संवाद साधताना अहंकार आणि घाई टाळा. कामाच्या ठिकाणी कामाचा ताण जास्त असेल, परंतु तुमची मेहनत आणि संयम तुम्हाला इतरांपेक्षा पुढे ठेवेल. तुमच्या पडद्यामागील प्रयत्नांची दखल वरिष्ठांकडूनही घेतली जाईल. आज आर्थिक बाबींमध्ये जोखीम घेणे टाळा, अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण ठेवा. पुरेशी झोप आणि अधूनमधून विश्रांती घेणे आवश्यक असेल.
वृश्चिक – बऱ्याच काळापासून रखडलेली कामे आज पुढे जाऊ शकतात. कामाच्या ठिकाणी, तुमची ऊर्जा आणि आत्मविश्वास कठीण जबाबदाऱ्यादेखील सोप्या करतील. तुम्ही विरोधकांवर प्रभाव टाकत राहाल. आर्थिकदृष्ट्या जुन्या गुंतवणुकीतून किंवा उत्पन्नाच्या नवीन स्रोतातून लक्षणीय फायदा होऊ शकतो. कमाई चांगली होईल, परंतु खर्च करण्याऐवजी बचत करून ठेवणे अधिक चांगले आहे. आरोग्य आणि तंदुरुस्ती उत्कृष्ट राहील. नवीन फिटनेस फंडा सुरू करण्यासाठी आज एक चांगला दिवस आहे.
हेही वाचा – अज्ञानाची रात्र संपते, तेव्हा…
धनु – आज करिअरमध्ये यशस्वी व्हाल. कामाच्या ठिकाणी उत्पादकता वाढेल. मेहनतीमुळे तुमची प्रतिष्ठा वाढेल. मात्र कामाच्या ठिकाणी सहकारी किंवा कनिष्ठांशी संवाद साधताना भाषेची आणि आवाजाच्या सुराची काळजी घ्या. अति टीकात्मक वृत्तीमुळे समस्या निर्माण होऊ शकतात. खाण्याच्या सवयींकडे दुर्लक्ष केल्यास आम्लपित्त किंवा पोटाचे विकार होऊ शकतात, त्यामुळे घरी बनवलेले हलके जेवण घ्या.
मकर – आज तीक्ष्ण बुद्धी आणि सर्जनशील विचारांमुळे अनेक कामे अपेक्षेपेक्षा अधिक चांगल्या प्रकारे पूर्ण होण्यास मदत होऊ शकते. दुसरीकडे कौटुंबिक बाबींमध्ये काही वाद किंवा तणाव निर्माण होण्याची शक्यता आहे. अचानक खरेदी करण्याचा किंवा झटपट पैसे कमावण्याचा मोह टाळा. कामाच्या ठिकाणी तुमचा ठामपणा आणि आत्मविश्वास प्रभावी ठरेल. सहकाऱ्यांशी समन्वय साधणे आणि आपले मत मांडणे सोपे जाईल. हलका व्यायाम, योग आणि दीर्घ श्वासोच्छ्वासामुळे तणाव कमी होईल.
कुंभ – आज तुमचे मन सखोल विचार, संशोधन आणि भविष्यातील रणनीती आखण्यात व्यस्त राहील. गुंतागुंतीची परिस्थिती समजून घेण्याची आणि त्यावर उपाय शोधण्याची तुमची क्षमता प्रबळ असेल. तथापि, प्रत्येक गोष्ट लोकांसमोर आणण्याची किंवा प्रसिद्धीच्या झोतात राहण्याची गरज नाही. पडद्यामागे केलेल्या कठोर परिश्रमातून अधिक मोठे फायदे मिळू शकतात. आर्थिक बाबींमध्ये शिस्त राखणे आवश्यक आहे. मानसिक ताण टाळा. रात्री उशिरा पचायला जड किंवा मसालेदार पदार्थ खाणे टाळा.
मीन – आज, तुमचे लक्ष भागीदारी, लोकांशी संपर्क साधणे आणि एकत्रितपणे काम करण्यावर असेल. कामाच्या ठिकाणी आत्मविश्वास आणि प्रशासकीय क्षमता मजबूत राहतील. व्यावसायिक सादरीकरणे, विपणन किंवा नवीन करारांसाठी आजचा दिवस अनुकूल आहे. आर्थिक प्रगती करण्याची तीव्र इच्छा असेल आणि जुनी देणी फेडण्याच्या दिशेने प्रगती होऊ शकते. सततच्या कामामुळे थकवा येऊ शकतो. बसताना आपल्या पोश्चरकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरेल. संध्याकाळच्या लहानशा फेरफटकाने तुम्हाला ताजेतवाने वाटेल.
