सदानंद आणि सावित्रीबाई पुण्याला राहात होते. राज हा त्यांचा एकुलता एक मुलगा चेन्नईत कामाला होता. सुमारे 10 वर्षांपूर्वी प्रायव्हेट कंपनीतून निवृत्त झालेल्या सदानंदांची आर्थिक परिस्थिती तशी बेताचीच होती…
आज पालकमंत्र्यांकडून सदानंदांचा त्यांच्या उत्कृष्ट लिखाणाबद्दल सत्कार होणार होता. सावित्रीबाईंनी सदानंदांचा पांढरा शर्ट आणि निळी पॅंट कालच बाहेरून इस्त्री करून आणली होती. कार्यक्रमाला जाण्यासाठी सदानंद फ्रेश झाले आणि ते शर्ट घालणार तेवढ्यात त्यांच्या लक्षात आलं की, इस्त्री करून आणलेल्या शर्टवर इस्त्रीचा डाग होता आणि शर्टला एक मोठं भोक देखील पडलं होतं. आता काय करायचं? सदानंद विचारात पडले.
तेवढ्यात सावित्रीबाई म्हणाल्या, “राजचा एक नवीन शर्ट कपाटात आहे, पांढऱ्या रंगाचाच आहे. तो घाला. उद्या मी शर्ट स्वच्छ धुवेन आणि इस्त्री करून ठेवेन.”
“सावित्री, आपण राजला विचारले पाहिजे, त्याला हे कदाचित आवडणार नाही,” असे म्हणत सदानंदांनी राजला फोन केला.
“मी दोन दिवसांनी पुण्याला येणार आहे, एक महत्त्वाची कॉन्फरन्स अटेंड करायला. माझ्या शर्टला अजिबात हात लावू नका. तुम्ही माझा शर्ट घालून खराब कराल… आणि काय हो, माझ्या कपड्यांवर का डोळा ठेवता तुम्ही?” राजने नको तितका पाणउतारा केला. शेवटी दाटलेल्या भावना दडवत सदानंदांनी जड अंतःकरणाने फोन ठेवला.
राजने अर्ध्या तासाने फोन केला, “आई, माझं कॉन्फरन्सला यायचं रद्द झालं आहे. बाबांना सांग, माझा शर्ट घालायला हरकत नाही.”
“राज, बाबा आत्ताच बाहेर गेलेत. अरे, प्रेस करून आणलेल्या त्यांच्या पांढऱ्या शर्टवर इस्त्रीचा डाग आणि एक मोठं भोकही पडलं होतं, म्हणून मीच त्यांना सुचवलं. ते नाही म्हणत होते रे, पण मीच आग्रह केला. पोरा, तू त्यांचा खूप अपमान केलास. अरे, स्वतःची हौस-मौज न करता त्यांनी तुला मोठं केलं. तुझ्या शिक्षणाचा खर्च करताना ते एकच शर्ट-पॅंट वापरायचे. विसरलास का रे त्यांचा त्याग?” म्हणताना सावित्रीबाई हुंदका आवरू शकल्या नाहीत.
हेही वाचा – इंटरव्ह्यूसाठी नेहा ऑफिसमध्ये पोहोचली खरी…
शेवटी सदानंद टी-शर्ट घालून कार्यक्रमाला गेले. पालकमंत्र्यांच्या हस्ते त्यांचा सत्कार झाला. स्टेजवर सगळे झगमगत्या कपड्यांत… आणि सदानंद एकटेच साध्या टी-शर्टमध्ये होते पण तरीही, त्यांच्या चेहऱ्यावर हसू होतं.
सत्काराचे फोटो व्हायरल झाले. त्यातील एक फोटो राजच्या ऑफिसमध्ये काम करणाऱ्या त्याच्या मुंबईच्या मित्राने बघितला. “काय रे तुमचे पुणेकर! ड्रेसिंग सेन्स नावाची गोष्टच नाही का? मंत्र्यांकडून होणाऱ्या सत्काराला कसले कपडे घातले बघ,” म्हणत त्याने फोटो राजला दाखवला.
साध्या टी-शर्टमधल्या हसऱ्या बाबांना बघून राजच्या डोळ्यात पाणी आलं, कारण याला तोच जबाबदार होता. काय फरक पडला असता बाबांनी त्याचा शर्ट फक्त तास-दोन तास घातला असता तर?
हृदयी तप्त लोहाचे सळ
साहू जातील एकवेळ,
परी दुष्ट शब्दांची जळजळ
मरणांतीही क्षमेना…
कपड्यावरील डाग निघून जातात कपडे धुतले की, पण मनावरील घाव…? ते कसे पुसले जातील?
हेही वाचा – नेहाला पाहिजे असलेले पद राजने नाकारले, पण…
ओशाळलेल्या राजने आईला फोन केला. “मी 2000 रुपयांचा एक छान शर्ट बाबांसाठी पाठवतो.”
“नको बेटा, आताच आम्ही 2000 रुपयांत चार शर्ट ऑर्डर केले आहेत. आता यापुढे कधी कुणापुढे हात पसरून अपमान करून घ्यावा लागणार नाही,” सावित्रीबाई म्हणाल्या…
“राज, तुझा तो मौल्यवान शर्ट अगदी जसाच्या तसा ठेवला आहे रे तुझ्या बाबांनी, तू काळजी करू नकोस… हो, पण स्वतःची काळजी घे पोरा, आम्ही ठीक आहोत. आमचा विचार करू नकोस. सदैव सुखी रहा.”
राजने फोन ठेवला आणि बाबांच्या सत्काराचा तो टी-शर्टमधील फोटो पाहत आसवांना मनसोक्त वाट करून दिली.


