‘लबाड वांगे’ ऐकून हसायला आले ना? परंतु हीच खरी या भाजीची मेख आहे. विदर्भात आमरसाचा बेत असला की, पाटवडीची भाजी, भरली वांगी, शेव टमाटर भाजी, गोळा आमटी, मूग वड्यांची भाजी किंवा लबाड वांग्याची तर्रीदार भाजी आवर्जून केली जाते. गोड रसाच्या भरपेट जेवणाचा सुबक तोल सांभाळण्यासाठी या भाज्या अगदी उत्तम पर्याय आहेत. सोबतीला मऊ लुसलुशीत पोळ्या किंवा गरमागरम पुऱ्या असतील, तर मग जेवणाची रंगत काही वेगळीच! आमरस आणि अशा मसाल्याच्या भाज्या आणि अशा सुग्रास बेताचा विचार एकदम पारंपरिक आणि भारी आहे.
विदर्भातील स्वयंपाकाचा आणि पारंपरिक सुगरणपणाचा हा एक अप्रतिम नमुना आहे. एरवी देखील भाजी नसेल तर ही फसवी वांगी किंवा लबाड वांगी ज्वारीच्या किंवा बाजरीच्या गरमागरम भाकरीसोबत, कांदा आणि लिंबू घेऊन अगदी सुंदर चवीचा अनुभव देते! या भाजीच्या नावात वांग्यांचा उल्लेख आढळत असला तरी प्रत्यक्षात मात्र यामध्ये वांग्याचा उपयोग अजिबात केलेला नाही. वांग्यांचे नावच फक्त या भाजीला देण्यात आलेले आहे, कारण यातील बेसनाच्या गोळ्याला वांग्याचा आकार दिलेला दिसतो. ही बेसनाची वांगी चिकनच्या लेगपीससारखी पण दिसतात. अशाच फसव्या कृतीमुळे या भाजीला ‘लबाड वांगी’ म्हटले जाते. चला तर मग पाहूया याची खमंग रेसिपी!
रस्सा आणि गोळ्यांसाठी साहित्य
- बेसन – 2 वाट्या
- मोठा कांदा – 1
- भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कूट – मूठभर
- सुके खोबरे – मूठभर
- भिजवलेली हरभरा डाळ – मूठभर
- धणे – 2 टेबलस्पून
- जिरे – 1 चमचा
- खसखस – 4 टेबलस्पून
- सुक्या लाल मिरच्या – 4 ते 5
- आलं-लसूण पेस्ट – 2 चमच
- कोथिंबीर – अर्धी वाटी (बारीक चिरलेली)
- लाल तिखट – 4 चमचे
- हळद – 2 चमचे
- गरम मसाला (किंवा गोडा मसाला) – 2 चमचे
- मीठ – चवीनुसार
- तेल – दीड पळी
- मोहरी – एक टीस्पून
- हिंग – चिमूटभर
कृती
मसाल्याचे सारण
- कढईत थोडे तेल टाकून चिरलेला कांदा (अर्धा कांदा मसाल्यासाठी आणि अर्धा फोडणीसाठी ठेवावा), धणे, खोबरे, जिरे, खसखस आणि सुक्या लाल मिरच्या खमंग भाजून घ्याव्यात.
- हे मसाले थंड झाल्यावर मिक्सरवर वाटून घ्यावेत. यातच मूठभर भिजवलेली हरभरा डाळ टाकून तिचा जाडसर भरडा करून घ्यावा.
- नंतर या मिश्रणात बारीक चिरलेली कोथिंबीर, शेंगदाण्याचे कूट, एक चमचा तिखट, एक चमचा गरम मसाला आणि चवीनुसार मीठ टाकून मिश्रण एकजीव करावे. खसखस, खोबरे आणि हरभरा डाळीच्या जाडसर भरड्यामुळे या सारणाला खूप छान चव येते.
हेही वाचा – Recipe : विदर्भ स्पेशल… मिरचीची भाजी- भाकरी
बेसनाची ‘वांगी’
- एका मोठ्या बाऊलमध्ये दोन वाट्या बेसन घेऊन त्यात अर्धा चमचा हळद, एक चमचा तिखट, अर्धा चमचा मीठ आणि जिरेपूड घालून घट्ट गोळा भिजवावा. त्याला तेलाचा हात लावून बाजूला ठेवावे.
- आता बेसनाचे छोटे गोळे करून हातावरच वाटीसारखा आकार द्यावा. त्यात तयार मसाल्याचे सारण भरावे.
- चारही बाजूंनी कडा दाबत आधी मोदकासारखा आकार देऊन तोंड बंद करावे. नंतर हातावरच लांबट अंडाकृती आकार देऊन छोट्या वांग्यासारखे किंवा वरचे टोक निमुळते करून देठासारखा आकार द्यावा.
- ही तयार झालेली बेसनाची वांगी एका तेलाचा हात लावलेल्या चाळणीवर ठेवून वाफवून घ्यावीत.
तर्रीदार रस्सा
- कढईत दीड पळी तेल तापवून त्यात मोहरी, जिरे आणि हिंगाची फोडणी द्यावी. उरलेला बारीक चिरलेली अर्धा कांदा टाकून गुलाबी होईपर्यंत परतावा.
- कांदा परतल्यावर दोन चमचे आलं-लसूण पेस्ट टाकावी. ती परतली की त्यात एक चमचा हळद, दोन चमचे तिखट आणि सारणाचा उरलेला मसाला टाकावा.
- थोडे पाणी टाकून मसाल्याला तेल सुटू द्यावे. तेल सुटले की, गरम मसाला घालून रश्श्यासाठी गरजेनुसार पाणी वाढवावे.
- रश्श्याला छान उकळी आली की, त्यात वाफवलेली बेसनाची वांगी सोडावीत. वांगी उकळून वर आली की, ती पूर्ण शिजली असे समजावे. मंद गॅसवर भाजी थोडी उकळू द्यावी.
- वरून छान कोथिंबीर पसरवून गरमागरम भाकरी, पोळी किंवा भातासोबत वाढावी!
हेही वाचा – Recipe : विदर्भ स्पेशल… तुरीच्या उसळीतील दिवसे!
खास टिप्स
- सारणाचा मसाला उरला तर तो भाजीच्या रश्श्यात वापरावा. जास्त उरल्यास हवाबंद डब्यात भरून फ्रीजमध्ये ठेवावा. मसाला आधीच भाजलेला असल्यामुळे हा फ्रीजमध्ये आठवडाभर छान टिकतो आणि इतर कोणत्याही आमटीसाठी वापरता येतो.
तर कशी वाटली ‘लबाड वांग्याची’ ही पारंपरिक रेसिपी? कमेंट करून नक्की सांगा!
