डॉ. प्रज्ञावंत देवळेकर
अजून टेबल टिश्यूनं पुसायचं राहिलं होतं; प्रिस्क्रिप्शन पॅड-पेन वगैरे अद्यापही ड्रॉव्हरमधून काढलं नव्हतं…. तोच चटकन तो आत ओपीडीत आला…
तो – डॉक्टर, भयंकर डोकं दुखतंय…
मी – हो, पलीकडं पडा, मी चेक करतो…
तो – दोन दिवस झालेत झोप नाही.
मी- तपासतो…
तो – ती मला फसवत आहे!
आताशा त्याचा आवाज थरथरायला लागला होता; रागानं नव्हे तर, एका खोलवर दाटून आलेल्या आतल्या एका अनामिक भीतीनं…
थोडक्यात माहिती घेतली. वय साधारण 38 वर्षं. खासगी बांधकाम व्यावसायिकाकडं काम करणारा… सुसंस्कृत, उच्चशिक्षित.
बायकोचीही खासगी ठिकाणी कंत्राटी नोकरी, दहा वर्षांचा संसार… बाहेरून सगळं परफेक्ट, पण त्याच्या डोक्यात वेगळंच काहीतरी घुसलं होतं – ते म्हणचे संशयपिशाच्च!
हेही वाचा – Alcoholism : क्रांतिकारी शोधामागची कथा!
अजून माहितीअंती कळलं की, सगळं सुरू झालं एका अत्यंत अशा साध्या प्रसंगानं… एक दिवस त्याच्या पत्नीचा फोन ‘व्यस्त’ आला. दुसऱ्या दिवशी तिनं नवीन साडी नेसली आणि तिसऱ्या दिवशी कामावरून थोडी उशिराच घरी आली इतकंच…
पण एवढ्यानं त्याच्या मनात एक वाक्य कोरलं गेलं ते म्हणजे, ”ती काहीतरी लपवतेय!”
अन् मग संशयानं खतपाणी घालायला सुरुवात केली. जे कधी अस्तित्वातच नव्हते, असे पुरावे त्यानं जमा करायला सुरुवात केली… तो तिचा फोन तपासू लागला. त्याला व्हॉट्सॲपवरचे काकांचे साधे Good Morning सदृश्य मॅसेजेस संशयास्पद वाटू लागले!
तिच्या कार्यालयातला शिपाई “जास्तच हसतो” असा साक्षात्कार त्याला झाला… ”माझ्याकडे पुरावे आहेत” अधूनमधून तो पुटपूटू लागला…
पुरावे काय? तर तिचा आवाज फोनवर कधी कधी वेगळा वाटतो, ती अलीकडं जास्त वेळ आरशासमोर थांबते, ती माझी आधीसारखी काळजी घेत नाही… सगळं काही तथ्यहीन! पण त्याच्यासाठी ते अढळ सत्य होतं. हळूहळू मनातली जळजळ वाढत जाऊन आता संशय फक्त विचार राहिला नव्हता, तर तो त्याची आंतरिक भावना बनला होता. राग, मत्सर, अपमान, भीती सगळं एकत्र…
तो अचानक तिच्या कामाच्या ठिकाणी जाऊ लागला. तिच्या मैत्रिणींकडे चौकशी करू लागला. घरात सीसीटीव्ही बसवायचा विचार करू लागला… बायको प्रारंभी रडत म्हणायची, ”मी काहीच चुकीचं केलेलं नाही…” पण तो ऐकायला तयार नव्हता… आता तिनं याला इग्नोर करायला सुरूवात केली, याची चिडचिड अजूनच वाढत चालली…
तणाव – निद्रानाश – चिडचिड यांचं चक्रव्यूह तयार झालं..
आता निदानाचा क्षण आला होता, मी आता त्याला एक प्रश्न विचारायचं ठरवलं, जो कदाचित ‘निर्णायक’ ठरणार होता…
मी शांतपणं विचारलं, ”जर उद्या त्यांच्या सगळ्या मैत्रीणी, सगळे पुरूष सहकर्मचारी लेखी देणार असतील की, तुमची पत्नी निर्दोष आहे, तर तुम्ही ते मान्य कराल?”
तो क्षणभर थांबला… आणि म्हणाला, ”नाही, ते कशाला खरं बोलतील? उलट सगळे मिळून मला फसवतीलच!”
इट्स क्लिअर कट केस ॲाफ ‘डिल्यूजनल जेलसी’ अर्थातच निव्वळ संभ्रम; याला वैद्यकिय भाषेत ‘ॲाथेल्लो सिंड्रोम’ म्हणतात जिथं तर्क, पुरावा, वास्तव सगळं अपयशी ठरतं…
काही दिवस झोपेसाठी, तणावशामक, मूड इलेवेटर्स अशी लक्षणजन्य औषधं दिले की, हळूहळू नक्कीच फरक पडेल… पण त्या इतकंच महत्त्वाचं असेल, पत्नीला दोषमुक्त करणं, तिची सुरक्षितता तपासणं आणि फक्त दोघांचं नव्हे तर संपूर्ण कुटुंबाचं समुपदेशन करणं…
हेही वाचा – …यह तो अलगही ‘केमिकल लोच्या’
लगेच नाही पण हळूहळू का होईना, संशयाची तीव्रता कमी होत जाईल आणि एक दिवस गडी स्वत:च म्हणेल, ”डॉक्टर, कदाचित मीच जरा जास्त विचार करत होतो…” आणि हे वाक्यच बदलाचा पहिला टप्पा असेल..
शेक्सपियरचा ॲाथेल्लोही याच संशयामुळं डेस्डेमोनाचा जीव घेतो… आधुनिक ॲाथेल्लो सिंड्रोम जर वेळेवर ओळखला नाही तर, प्रकरण चिघळू शकतं..
मानसिक आजार कुठलाही असो समस्या समोरच्याच्या वागण्यात नव्हे तर, ती रुग्णाच्या मेंदूत तयार झालेल्या चुकीच्या धारणेत असते!
