असाच एक शुक्रवार, ऑफिसातला. साधारण अकराचा सुमार आणि सकाळची धामधूम संपवून, हातात कॉफीचा मग घेऊन मी निवांत बसलो होतो. लॅपटॉप झाकून ठेवला होता आणि थोड्याशा कडवट कॉफीचे घोट घशाखाली उतरवत होतो. साहेब सुट्टीवर होते, त्यामुळे जरा टंगळमंगळच सुरू होती सगळ्यांची, त्यातलाच मी एक.
कॉफी संपतच येत होती, इतक्यात एक एसएमएस आला, Your account has been credited for Rs 40,000/-. मी चकीत! एवढे पैसे येणं नव्हतंच मला कोणाकडून. तेवढ्यात G pay notification पण आलं, 40,000 रुपये जमा झाल्याचं. महिलेचं नाव दाखवत होतं XXX भोसले.
मी विचारात पडलो आणि फोन हातात असतानाच परत एकदा 40,000 जमा झाल्याचा मेसेज आला. एकाच महिलेकडून माझ्या खात्यात तब्बल 80,000 रुपये जमा झाले होते. मला काहीच उलगडत नव्हतं. ऐंशी हजार, ही काही कमी रक्कम नव्हती. काहीतरी घोळ होता हे निश्चित.
बरं, या बाईंना मी ओळखतही नव्हतो, माझ्या फोनमध्ये त्यांचा नंबरही नव्हता, त्यामुळे हे काय गौडबंगाल आहे, याचा काहीच उलगडा होत नव्हता. मी माझ्या सहकाऱ्यांना हे मेसेज दाखवले आणि सगळ्यांचं म्हणणं पडलं, हा फसवणुकीचा प्रकार असणार, हे निश्चित. आता तुम्हाला नक्की फोन येईल, पैसे परत करा सांगायला.
अगदी तसंच झालं. दोनच मिनिटांत फोन वाजला. True Caller वर ‘XXX गोडबोले’ असं नाव दिसलं आणि अगदी घाबऱ्याघुबऱ्या आवाजात त्या बाईंनी विचारलं, आपण पराग गोडबोले बोलताय ना? मी हो म्हणाल्यावर, “अहो, माझ्याकडून तुमच्या बँक अकाऊंटला ना, चुकून ऐंशी हजार रुपये जमा झालेत, खूप मोठा घोळ झालाय. माझे पैसे प्लीज परत करा, मी चुकून तुमच्या अकाऊंटला जमा केलेत.”
हेही वाचा – देखल्या देवा…
च्यायला, मी नसत्या घोळात गुंतत चाललो होतो, माझ्या नकळत आणि माझी काहीही चूक नसताना!
मी त्या बाईंवर भडकलो… “असे कसे चुकून पैसे जमा होतील? हा सगळा फ्रॉड वाटतोय मला. माझ्या अकाऊंटला ऐंशी हजार चुकून जमा केलेत? एवढी मोठी चूक कशी काय घडू शकते कोणाकडून?”
“अहो, माझ्या नवऱ्याचं नाव पण ‘पराग गोडबोले’ आहे. मला त्याला पैसे पाठवायचे होते, पण चुकून तुम्हाला पाठवले गेले. प्लीज, माझे पैसे मला परत करा…” आवाजात कमालीची काकुळती!
“अहो, पण माझा नंबर कसा आला तुमच्याकडे? आपलं कधी बोलणं झाल्याचं, किंवा संपर्क आल्याचं आठवत नाहीये मला.”
“तुम्ही लोढामध्ये काम करता ना? आमचा ठाण्याला लोढामध्ये फ्लॅट आहे, त्यासंदर्भात कधीतरी बोलणं झालं असेल, कारण तुमचा नंबर saved आहे माझ्याकडे!”
‘कुछ तो गडबड है,’ असं मला वारंवार वाटत होतं. Gpay ला भोसले, true caller ला गोडबोले, हे काही पचनी पडत नव्हतं. पण त्या बाईच्या बोलण्यावरून तिची चूक झाली असावी, हे ही जाणवत होतं. काय करावं, काही उमगतच नव्हतं. गुरफटत चाललो होतो मी कुठल्यातरी अज्ञात जाळ्यात.
मी नेट बँकिंगमध्ये जाऊन, खात्यात खरंच पैसे जमा झाले आहेत का ते बघावं, म्हणून प्रयत्न केला, तर लॉगिनच होईना!
माझ्या Gpay अकाऊंटचं नेट बँकिंग मी फार कधी वापरलंच नव्हतं, त्यामुळे असावं कदाचित… पण तो मार्गही बंद झाला होता. काय करावं, हे खरंच कळत नव्हतं. त्यातून बँक होती सरकारी, म्हणजे तर आनंदी आनंद. कोणाला काही विचारायची सोय नाही.
मी विचार करतच होतो, तेवढ्यात फोन वाजला. आता ‘True Caller’ वर नाव दाखवत होतं ‘पराग गोडबोले’. मी उचलला फोन आणि एक ‘पराग गोडबोले’, दुसऱ्या ‘पराग गोडबोलें’शी बोलायला लागले. अकल्पितच सगळं!
“तुम्ही पराग ‘हरी’ गोडबोले ना? मी पराग **** गोडबोले, मुंबईतच अमुकअमुक ठिकाणी राहतो आणि अमुकअमुक ठिकाणी नोकरी करतो. सारख्या नावांमुळे तिचा घोळ झाला आणि चुकून पैसे पाठवले गेले तुम्हाला. मला माहिती आहे, तुम्हाला हा नक्कीच फ्रॉड वाटत असेल, पण हे खरंच तसं काही नाहीये. तुम्ही लगेच नका करू पैसे परत, वेळ घ्या. हवं तर आम्ही दोघेही तुम्हाला भेटायला येतो, आमची आधार आणि पॅन कार्डस घेऊन… खात्री करा आणि मगच पैसे परत पाठवा.”
“भोसले, गोडबोले हा काय प्रकार?” मी चाचरत प्रश्न केला. ते गोडबोले हसतच म्हणाले, “आमचा प्रेमविवाह आहे, ती माहेरची भोसले आणि आता गोडबोले, पण बँकिंगचं नाव अजून जुनंच आहे.”
एका प्रश्नाचं ठोस उत्तर सापडलं होतं मला. माणूस बोलायला फार चांगला होता. स्वच्छ, शुद्ध आणि संयत बोलत होता. कुठल्याही प्रकारची अरेरावी किंवा वाईटसाईट बोलणं नव्हतं… त्यामुळे काय खरं, काय खोटं, यात मी पार भंजाळून गेलो होतो. त्यातच सगळेच जण वेगवेगळे सल्ले देत होते आणि मी बिचारा, काय करावं हे न सुचून पार मेटाकुटीला आलो होतो. गर्तेत रुतत असलेला…
अशावेळी एकच आधार असतो, तो म्हणजे बायको. लावला फोन तिला आणि सगळी कर्मकहाणी ऐकवली. पहिले उद्गार म्हणजे…
“हे असं सगळं नेहमी तुझ्याच बाबतीत का घडतं?”
आता हे मी कसं सांगणार ना? तिचा भडिमार ऐकून घेत होतो मुकाट.
“मला पाठव नंबर त्या बाईचा, बघतेच तिच्याकडे म्हणत,” तिने रणशिंग फुंकलं आणि माझा जीव आणखीनच कासावीस झाला…
“असे कोणी चुकून एवढे पैसे पाठवतं का? काहीतरी उगाचच आपलं. एक सांगते, कुठल्याही परिस्थितीत, मी सांगितल्याशिवाय पैसे परत पाठवायचे नाहीयेत.”
मी आपली अगतिकपणे मान डोलावून सूत्रं तिच्या ताब्यात दिली.
“काहीतरी असतंच तुझं नेहमी. कधी काय तर कधी काय! सुधारणार नाहीस तू या जन्मात…”
आता माझ्या अकाऊंटला कोणीतरी पैसे पाठवले, काही संबंध नसताना, यात माझा काय दोष, हे मला कळेचना! पण ती वेळ तलवारीला तलवार भिडवण्याची नव्हती, म्हणून मी फक्त झेलले ते वार सफाईने.
मी नंबर पाठवून दिला आणि कामाकडे वळलो, पण लक्षच लागेना माझं. हे प्रकरण कुठपर्यंत ताणलं जाणार, याचा अंदाजच येत नव्हता. चाचपडत होतो नुसता अंधारात… असाच काही वेळ गेला आणि परत फोन वाजला. आता सौ होत्या पलीकडे…
“मी बोलले तिच्याशी. चांगली आणि प्रामाणिक वाटली, पण एवढ्यात काहीही गरज नाहीये पैसे परत करायची. मी बँकेत जाऊन बघून येते… घोळ तुझे आणि निस्तरणार मी! कायमचं झालंय हे,” असं पुटपुटत तिने फोन ठेवला.
मी तोपर्यंत बँकेत काम करणाऱ्या एक-दोन मित्रांशी पण बोलून घेतलं. त्यांचा सल्ला असा होता, की असं होऊ शकतं, पण निदान चोवीस तास तरी पैसे परत पाठवू नकोस. कधीकधी ‘Transaction reverse’ होऊ शकतं, त्यामुळे काळजी घेणं आवश्यक आहे. खरं खोटं राम जाणे!
या दरम्यान बायको बँकेत पोहोचली आणि खात्यात पैसे खरंच जमा झालेत, याची तिने खात्री करून घेतली. पासबुकमध्ये तशी नोंद झाली आहे, याची पण खातरजमा केली आणि तसं मला कळवलं. हे सगळं होईस्तोवर त्या बाईचे आणि तिच्या नवऱ्याचे चार फोन येऊन गेले. ते पण घायकुतीला आले होते दोघे…
त्यांना मी स्पष्टपणे सांगितलं की, “निदान चोवीस तास तरी मी पैसे पाठवणार नाही, पण तुमचे पैसे परत मिळतील हे नक्की.” आता निदान उद्यापर्यंत फोन येणार नव्हते.
घरी गेल्यावर फटाके फुटलेच, पण सकाळच्या सुतळी बॉम्बचं परिवर्तन आता लवंगी फटाक्यात झालं होतं. तेवढ्याच कमी कानठळ्या, आणखीन काय! ‘न खाया, न पिया, गिलास तोडा, बारा आना’ अशी एकंदरीत परिस्थिती माझी.
दुसरा दिवस उजाडला. पैसे परत वगैरे काही गेले नव्हते. खात्यात ही रक्कम धरून, एकूण रक्कम दाखवली जात होती G pay वर आणि मग मी नि:श्वास सोडला. तरीही, संध्याकाळपर्यंत मी पैसे पाठवणारच नव्हतो.
चोवीस तास उलटून गेल्यावर, त्या दोघांचे मेसेज आले. मी त्यांना संध्याकाळपर्यंत थांबायला सांगितलं, पण पैसे निश्चित परत मिळतील याची हमीही दिली.
त्या दिवशी संध्याकाळी, मी पैसे जिथून आले तिथे परत पाठवले, त्या दोघांनाही स्क्रीन शॉट पाठवून तसं कळवून टाकलं आणि सुटकेचा नि:श्वास सोडला. एका जंजाळातून सुटका झाली होती, सही सलामत. त्यांचा आभार मानणारा फोन आला आणि प्रकरण संपुष्टात आलं एकदाचं.
हेही वाचा – स्कूटी, बायको आणि मी…
तरीही मनात एक विचार येऊन गेला. मी प्रामाणिकपणे ही एवढी मोठी रक्कम परत केली. माझ्या जागी एखादा लबाड असता आणि त्याने कानावर हात ठेवले असते, तर काय झालं असतं त्या दोघांचं? तक्रार, पोलीस या सगळ्या जंजाळात गुरफटून, कधी परत मिळाले असते त्यांचे हक्काचे पैसे?
अगदी उलटही शक्य होतं. माझी फसवणूक व्हायची शक्यता पण खूप होती, पण निभावून गेलं सगळं थोडक्यात.
नामसाधर्म्यामुळे असे घोळ होणं हे अगदीच अशक्य नाही, पण आजच्या या फसवाफसवीच्या युगात सगळ्यांनीच किती काळजीपूर्वक व्यवहार करायला हवेत, याची ही झलक होती. ‘पुढच्यास ठेच, मागचा शहाणा’ या म्हणीप्रमाणे, ‘ताकही फुंकूनच पिणे’ हेच केव्हाही श्रेयस्कर. तरी, या निमित्ताने, एका नाव आणि आडनाव बंधूंचा अवचितच परिचय झाला, हेही नसे थोडके!
