प्रत्येक व्यक्तीच्या काही खास आवडीनिवडी असतात. त्यांना काही गोष्टी मनापसून आवडतात तर काही मनापासून नावडतात आणि ही नावड, मग कधीतरी काहीतरी घडतं आणि आवडीत बदलून जाते…
माझा एक मित्र आहे, बराच जुना. अगदी शाळासोबती नाही, पण नोकरीच्या ठिकाणी भेटलेला आणि मग त्यानंतर बरीच वर्षे सोबत राहिलेला सुहृदय. त्याच्याही काही अद्भूत आवडीनिवडी. त्यातलीच एक म्हणजे त्याला असलेला कोथिंबीरीचा आत्यंतिक तिटकारा! आता, कोथिंबीर न आवडणारा माणूस तसा विरळाच, पण त्याच्या डोक्यावरचे केस जसे विरळ होत गेले, तसा हा तिटकारा वाढतच गेला…
विदर्भातून आलेला म्हणून कोथिंबीरीला धनिया म्हणायची सवय. हॉटेलमध्ये जेवायला गेल्यावर ऑर्डर देताना आधीच सांगणार. नो धनिया, म्हणजे एकतर भाजीत कोथिंबीर नको आणि वर पसरलेली तर नकोच नको! भाजीत असलेली कोथिंबीर लपून जायची. ठोक करून ठेवलेल्या मसाल्यांमध्ये याच्यासाठी वेगळा मसाला कोण करणार? पण जर चुकून ताटलीतल्या भाजीवर पसरून कोथिंबीर आली, तर मात्र आणणाऱ्या माणसाची खैर नसायची. साहेब जमदग्नीचा अवतार धारण करायचे आणि ती भाजी आल्या पावली परत घेऊन जायला त्या बिचाऱ्या वेटरला भाग पाडलं जायचं.
त्या वेटरची गत मात्र ‘ना लेना ना देना, गिलास तोडा बारा आना’ अशी केविलवाणी होऊन जायची. तोंड पाडून तो परत जायचा आणि कोथिंबीर काढून भाजी घेऊन यायचा.
कोथिंबीरीचा वासही सहन न होणारा हा नमूना एकमेवाद्वितीय. आमच्या घरी जेवायला आल्यावर, आम्हाला हा इतिहास इत्यंभूत ठाऊक असल्याने कोथिंबीरीची काडीही त्याच्या नजरेस पडू नये, याची आम्ही आटोकाट खबरदारी घेत असू.
त्याच्या बायकोचं आम्हाला भारी कौतुक वाटत राहायचं. हे असं कोथिंबीरीशी अतिरेकी शत्रूत्व ती कसं निभावून नेत असेल कोणास ठाऊक? त्याची बायको, माझ्या प्रमाणेच, पोहे, उपमा, उकड, खिचडी यावर बारीक चिरलेली कोथिंबीर पखरलेली नसेल तर ते पदार्थ खाऊच नयेत, या पंथात मोडणारी आणि याचं कोथिंबीरीशी असलेलं जन्मजात शत्रूत्व यांच्या द्वंद्वात ती मात्र हकनाक भरडली जायची. हिरवीगार जुडी दिसली बाजारात, तरी मान फिरवून, दुर्लक्ष करून, ती न घेता काढता पाय घ्यायला लागायचा तिला.
हेही वाचा – शोध कळणाच्या भाकरीचा!
आता यावर उपाय काय अशी चर्चा कायम तिच्यात आणि माझ्या बायकोमध्ये सुरू असायची, पण उत्तर काही सापडत नव्हतं. दुखणं समूळ नष्ट करणारा उतारा हवा होता.
एकदा असेच मुबलक कोथिंबीर असण्याचे दिवस होते. सगळीकडे नुसती लयलूट चालू होती त्या, प्रसन्न हिरव्या रंगाची. आमचा मित्र आणि त्याची बायको या अवर्णनीय आनंदाला मुकत होते. अशातच, काही कारणाने त्याच्या बायकोला माहेरी जाणं भाग पडलं.
बायको नसली की, कधीतरी हे महाराज आमच्याकडे भोजनाला येणार हा बऱ्याच वर्षांचा प्रघात. यावेळीही एका संध्याकाळी त्यांना घरी बोलावलं. कोथिंबीर आणि तिचा तिटकारा हे घरी सगळ्यांना ठाऊक, त्याप्रमाणे कोथिंबीर टाळून जेवणाची तयारी हे अध्याहृत… मी ही सरावलेला याला…
सगळ्यांनाच बेसावध ठेऊन बायकोच्या मनात मात्र भलताच बेत शिजत होता. आम्ही सगळेच अनभिज्ञ त्या गनिमी काव्याबद्दल.
मी सकाळी ऑफिसला गेल्यानंतर ही बाजारात गेली आणि कोथिंबीरीची सणसणीत गड्डी घेऊन आली. मला फोटो पाठवला आणि मी विचारात पडलो. कोथिंबीरद्वेष्टे मित्रवर्य जेवायला आणि घरात कोथिंबीरीचा प्रवेश या 180 अंशातल्या गोष्टी. तरी विचारलं तिला, विचार काय आहे?
तोंडावर बोट ठेवलेलं चिन्ह अवतरलं आणि त्या मागोमाग फोन… “बोलू नको काही त्याला, आज गंमत आहे. तोंडात तीळ भिजत नाही तुझ्या म्हणून आधीच सांगून ठेवतेय.”
आयला, स्वतःचा स्वभावविशेष मला चिकटवून ही मोकळी झाली… माझ्या डोक्यात कीडा सोडून. मी मग, कधी एकदा घरी जातोय आणि काय नक्की चाललंय, हे बघायला उतावीळ झालो.
घरी पोहोचलो, मित्र यायला थोडा अवकाश होता. स्वयंपाकघरात डोकावलो आणि नुकतेच उकडलेले उंडे दृष्टिपथास पडले आणि मी चक्क हादरलो… “अगं हे काय? कळेल ना त्याला.”
हिला खात्री – “काही काळजी करू नकोस. गंमत बघ.”
मित्र आला, बसला, गप्पा झाल्या आणि जेवायची वेळ झाली. ही म्हणाली, “थांबा तळण तळून घेते, मग बसू.” माझ्या चर्येवर चिंतेचे ढग. एक घाणा तळून झाला, खरपूस दरवळ घरात पसरला. मित्राने पण छाती भरून गंध घेतला.
पानं घेतली आम्ही आणि जेवायला बसलो. कोथिंबीरीच्या चार वड्या त्याच्या पानात पडल्या आणि पहिली तोंडात टाकताच… “छान, मस्त, सुरेख” असा अभिप्राय आला. म्हणाला, “मस्त आहेत. पालक आहे का?”
माझ्या काळजात धस्स झालं!
ही हजरजबाबी, म्हणाली – “आप आम खाओ, पेड क्यों गिनते हो?”
पडत्या फळाची, का पडत्या आंब्याची आज्ञा घेऊन का कोणास ठाऊक, पण मित्राने कोथिंबीर वडीवर आडवा हात मारला.
मागचा ताकभात झाल्यावर, थोडे निवांत झाल्यावर बायको साळसूदपणे विचारती झाली, “भावजी कशा होत्या कोथिंबीरीच्या वड्या?”
भावजींच्या चेहेऱ्यावरचे भाव झरझर बदलत गेले आणि विस्मय दाटला चेहेऱ्यावर… “मी कोथिंबीरीच्या वड्या खाल्ल्या!”
“हो तर, गेल्या सुद्धा पोटात…”
“अशक्य, त्रिवार अशक्य!”
हेही वाचा – मनात घर करू बसलेली ‘सुशीला’!
पुरावा म्हणून ठेवलेल्या, उरलेल्या काड्यांची रास त्याला दाखवली तेव्हा कुठे त्याचा विश्वास बसला की, आपल्याला कात्रजचा घाट दाखवला गेलाय!
स्वतःचा पराभव सपशेल मान्य करून, त्याने माझ्या बायकोची मनमोकळी तारीफ केली आणि मगच प्रस्थान केलं.
त्यानंतर, हा प्रसंग सगळ्या मित्रांमध्ये कोरोना विषाणूसारखा पसरला आणि मित्राला तोंड लपवणं मुश्किल झालं. आजही आम्ही त्याला बोचकारण्यासाठी हा प्रसंग आठवतो आणि मनमुराद हसतो.
यानंतर एक मात्र झालं, त्याचा कोथिंबीरीचा तिटकारा काही नाहीसा नाही झाला, पण आमच्याकडे यायच्या आधी, कोथिंबिरीच्या वड्यांची फर्माईश मात्र आवर्जून होऊ लागली.
असे मित्र आणि असे प्रसंग, अविस्मरणीय!
