दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 31 जुलै 2026; वार : शुक्रवार
- भारतीय सौर : 09 श्रावण शके 1948; तिथि : द्वितीया 22:31; नक्षत्र : धनिष्ठा 19:26;
- योग : सौभाग्य 23:53; करण : तैतिल 10:03;
- सूर्य : कर्क; चंद्र : मकर 06:37 ; सूर्योदय : 06:14; सूर्यास्त : 19:15;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
प्रसिद्ध प्राच्यविद्यापंडित व गणितज्ञ दामोदर धर्मानंद कोसंबी
टीम अवांतर
प्रसिद्ध प्राच्यविद्यापंडित आणि गणितज्ञ दामोदर धर्मानंद कोसंबी यांचा जन्म 31 जुलै 1907 रोजी गोव्यातील कोसबेन येथे झाला. जागतिक कीर्तीचे बौद्ध धर्माचे अभ्यासक प्रा. धर्मानंद कोसंबी हे त्यांचे वडील. पुण्यातील शालेय शिक्षणानंतर ते वडिलांबरोबर अमेरिकेत गेले. तिथे त्यांनी हार्वर्ड विद्यापीठाची पदवी संपादन केली. विद्यार्थिदशेत एक छंद म्हणून त्यांनी बॅलिस्टिक्सचा अभ्यास केला.
1929 मध्ये भारतात परतल्यानंतर ते बनारस हिंदू विद्यापीठात गणिताचे प्राध्यापक म्हणून रूजू झाले. त्यांची ख्याती सर्वदूर पसरल्यानंतर त्यांना अलीगढ मुस्लीम विद्यापीठाने गणिताचे प्राध्यापक म्हणून बोलावलं. त्या ठिकाणी ते वर्षभर होते. पुढे 1932मध्ये त्यांनी पुण्याच्या फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये नोकरी पत्करली. याच ठिकाणी धर्मानंद कोसंबी यांनी पाली भाषा शिकवली होती. फर्ग्युसनमध्ये त्यांनी 14 वर्षं नोकरी केली.
हेही वाचा – बिघाड
त्यांनी 1934 मध्ये गणितातील ‘रामानुजम् मेमोरियल पारितोषिक’ तर 1947 साली भाभा पारितोषिक’ पटकावले. काही काळ त्यांनी अमेरिका आणि इंग्लंड या देशांमध्ये अधिछात्र म्हणून काम केले. पुढे प्रिन्स्टन आणि शिकागो येथे प्रगत अभ्यासासाठी अभ्यागत प्राध्यापक म्हणून गेले. या वेळी त्यांना आइन्स्टाइन आणि वेब्लेन या प्रसिद्ध व्यक्तींबरोबर अनेक शास्त्रीय विषयांवर चर्चा करण्याची संधी मिळाली. पुढे त्यांना अनेक देशांमधून अभ्यागत प्राध्यापक म्हणून निमंत्रणे आली. मात्र त्यांपैकी फक्त रशिया आणि चीन येथीलच निमंत्रणे त्यांनी स्वीकारली. 1946 मध्ये ते टाटा इंस्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्चच्या गणित विभागाचे प्रमुख बनले. 1962 पर्यंत ते या पदावर होते. या संस्थेमुळेच त्यांच्याच तोडीच्या जगभरातल्या तत्त्वज्ञ आणि अभ्यासकांच्या ते संपर्कात आले.
गणिताव्यतिरिक्त इतरही अनेक विषयांचा त्यांनी अभ्यास केला. ‘अणुऊर्जेचा शांततेसाठी कसा उपयोग होईल’ या विषयावर रशियाच्या ‘सोव्हिएट अकॅडमी ऑफ सायन्सेस’मध्ये त्यांनी व्याख्यान दिले. आनुवंशिकीतील गुणसूत्रांमधील अंतराचे महत्त्व त्यांनी विशद केले. नाणकशास्त्र हे एक शास्त्र आहे, हे त्यांनी असंख्य नाण्यांच्या अभ्यासावरून सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला. त्यांच्याकडे सूक्ष्म पाषाण आयुधांचा मोठा संग्रह होता. कार्ले येथील ब्राह्मी लिपीचा शोध व पूर्वाश्म संस्कृतीचे अनेक अवशेष व तत्संबंधीची तार्किक अनुमाने, यांवरून पुरातत्वविद्या विषयांतील त्यांच्या सखोल अभ्यासाची कल्पना येते.
संस्कृत भाषा आणि इतिहास यांचाही त्यांचा अभ्यास होता. भर्तृहरीची शतके आणि विद्याकराचा सुभाषितरत्नकोष हे ग्रंथ त्यांनी सटीप संपादिले. अखेरच्या दिवसांत ते कौटिल्यलिखित अर्थशास्त्राचा समग्र अनुवाद करीत होते. त्यांचे इंट्रोडक्शन टू द स्टडी ऑफ इंडियन हिस्टरी, एन्शंट इंडिया आणि मिथ अँड रिॲलिटी हे त्यांचे ग्रंथ अभ्यासकांमध्ये लोकप्रिय आहेत. विविध क्षेत्रांतील त्यांचे अनुभव आणि विचार त्यांनी स्फुट लेखांद्वारे प्रसिद्ध केले. त्यांना ‘भारतीय शास्त्रोक्त इतिहासलेखनाचे जनक’ मानले जाते. 29 जून 1966 रोजी पुण्यात त्यांचे निधन झाले.
आजचे राशिभविष्य
मेष – आजचा दिवस सकारात्मक असेल. जोडीदारासोबत चांगला वेळ घालवण्याची संधी मिळेल. कामाच्या ठिकाणी नवीन आव्हाने निर्माण होतील, परंतु आत्मविश्वासाने आणि कठोर परिश्रमाने तुम्ही त्यावर यशस्वीपणे मात कराल. आर्थिक परिस्थिती मजबूत बनेल, उत्पन्नाचे नवे स्रोत निर्माण होऊ शकतात. आरोग्य सामान्य राहील, मात्र संतुलित दिनचर्येचे पालन करा.
वृषभ – जोडीदारासोबतचे संबंध अधिक दृढ करण्याची संधी मिळेल. जर काही मतभेद असतील, तर चर्चेने ते सुटू शकतात. कामाच्या ठिकाणी नवीन जबाबदाऱ्या मिळू शकतात, ज्या तुम्ही यशस्वीपणे पार पाडाल. आर्थिक परिस्थिती पूर्वीपेक्षा अधिक चांगली असेल. खर्चही नियंत्रणात येऊ शकतील. आरोग्यही अनुकूल राहील. सकारात्मक विचार आणि संयम यामुळे यशाचा मार्ग अधिक प्रशस्त होईल.
मिथुन – आजचा दिवस तुमच्या क्षमतेची आणि संयमाची परीक्षा घेणारा ठरू शकतो. समोर आलेल्या आव्हानांना आत्मविश्वासाने सामोरे जा, कारण हाच तुमच्या प्रगतीचा पाया असेल. नोकरीत आणि व्यवसायात नवीन जबाबदाऱ्या मिळू शकतात. आर्थिक बाबींबाबत सुज्ञ निर्णय घ्या. तुमच्या नव्या प्रकल्पासाठी जोडीदाराकडून पाठिंबा मिळेल. आरोग्यही चांगले राहील. मानसिक ताण टाळण्यासाठी योग आणि ध्यानाचा सराव करा.
कर्क – कर्क राशीच्या जातकांसाठी आजचा दिवस संधींनी भरलेला असेल. तुमचा दृष्टिकोन आणि निर्णयक्षमता यामुळे योग्य दिशेने मार्गक्रमण कराल. कामाच्या ठिकाणी नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. आर्थिक परिस्थिती सुधारेल. कोणाला उधार दिलेले पैसे परत मिळण्याची शक्यता आहे. आरोग्य सामान्य राहील. कोणत्याही आव्हानाचा सामना मोकळ्या मनाने आणि सकारात्मक दृष्टिकोनाने करा.
सिंह – आजचा दिवस प्रेम आणि आनंद घेऊन येणारा असेल. जोडीदारासोबत वेळ घालवल्याने नात्यात नवचैतन्य येईल. कामाच्या ठिकाणी व्यावसायिक वृत्ती ठेवल्याने वरिष्ठांकडून तुमची प्रशंसा होईल. आर्थिक परिस्थिती मजबूत राहील, गुंतवणुकीतून नफा मिळू शकतो. आरोग्य चांगले राहील. फक्त आत्मविश्वास टिकवून ठेवा आणि अनावश्यक वाद टाळा.
कन्या – जुने मतभेद आज मिटतील, त्यामुळे नातेसंबंधांमध्ये नवीन सुरुवात करण्याची संधी मिळेल. कामाच्या ठिकाणी नवीन आव्हाने स्वीकारल्याने करिअरमध्ये प्रगती होईल. आर्थिक बाबतीत यश मिळण्याची शक्यता आहे. आरोग्य चांगले राहील, पण पुरेशी विश्रांती घेणे आवश्यक आहे. आपल्या ध्येयांवर लक्ष केंद्रित करा आणि वेळेचा सदुपयोग करा.
तुळ – आजचा दिवस नवीन संधींचा असेल. स्वतःवर विश्वास ठेवा, कारण तुमचा आत्मविश्वासच यशाची गुरुकिल्ली ठरेल. कामाच्या ठिकाणी नवीन जबाबदाऱ्या आणि करिअरमध्ये प्रगतीच्या संधी मिळू शकतात. तुम्हाला कुटुंबाचा पाठिंबा मिळेल. आर्थिक परिस्थिती संतुलित राहील. आरोग्य चांगले राहील आणि तुमची मानसिक ऊर्जा टिकून राहील.
वृश्चिक – नवीन संधी आणि सकारात्मक बदलांचे संकेत आजचा दिवस देत आहे. भावनिक संतुलन राखल्यास वैयक्तिक आणि व्यावसायिक अशा दोन्ही क्षेत्रांमध्ये फायदा होईल. जोडीदाराकडून पाठिंबा मिळेल. विचारपूर्वक घेतलेले आर्थिक निर्णय फायदेशीर ठरतील. आरोग्य सामान्य राहील. घाई टाळा आणि संयमाने पुढे जा.
हेही वाचा – हनुमान चालीसा… चौपाईमध्ये साक्षात हनुमंताचे दर्शन
धनु – संपूर्ण दिवसाचे वेळापत्रक अत्यंत व्यस्त असेल, मात्र तरीही जोडीदारासोबत वेळ घालवण्याची संधी मिळेल. कामाच्या ठिकाणी प्रतिभा दाखवण्याची संधी मिळेल. आर्थिक परिस्थिती मजबूत राहील, उत्पन्नात वाढ होण्याची चिन्हे आहेत. आरोग्य चांगले राहील. नवीन संधी स्वीकारल्याने भविष्यात फायदा होईल आणि तुमचा आत्मविश्वास वाढेल.
मकर – मकर राशीच्या जातकांसाठी आजचा दिवस सकारात्मक बदल घेऊन येणारा आहे. नवीन अनुभवांसाठी तयार रहा आणि आपले विचार मोकळेपणाने व्यक्त करा. कामाच्या ठिकाणी तुमच्या मेहनतीचे फळ मिळेल. आर्थिक परिस्थिती सुधारेल आणि भविष्यातील योजनांवर तुम्ही काम सुरू करू शकाल. आरोग्य चांगले राहील. आत्मविश्वास आणि संयम टिकवून ठेवा.
कुंभ – नवीन संधी शोधणे आज फायदेशीर ठरेल. आपल्या सर्जनशीलतेचा पुरेपूर वापर करा आणि इतरांशी मनमोकळेपणाने संवाद साधा. तुम्हाला कुटुंबाकडून पाठिंबा मिळेल. करिअरमधील नवीन जबाबदाऱ्या यश मिळवून देऊ शकतात. आर्थिक परिस्थिती संतुलित राहील, आरोग्यही चांगले राहील. सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवून पुढे वाटचाल करा.
मीन – आजचा दिवस शुभ असेल. जोडीदारासोबतचे तुमचे नाते पूर्वीपेक्षा अधिक घट्ट होईल. सुयोग्य आर्थिक नियोजनामुळे आर्थिक परिस्थिती सुधारेल. कामाच्या ठिकाणी तुमच्या मेहनतीचे कौतुक होईल, नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. आरोग्य चांगले राहील. आत्मविश्वास टिकवून ठेवा, भविष्यातील योजनांवर लक्ष केंद्रित करा.
