दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 01 सप्टेंबर 2026; वार : मंगळवार
- भारतीय सौर : 10 भाद्रपद शके 1948; तिथि : चतुर्थी 07:41, पंचमी 30:12; नक्षत्र : अश्विनी 26:41;
- योग : वृद्धि 23:38; करण : कौलव 18:59;
- सूर्य : सिंह; चंद्र : मेष; सूर्योदय : 06:22; सूर्यास्त : 18:55;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
मंगळागौरी पूजन
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
लेखक आणि नाटककार राजिंदर सिंग बेदी
टीम अवांतर
पुरोगामी लेखक चळवळीतील उर्दू लेखक आणि नाटककार राजिंदर सिंग बेदी यांचा जन्म 1 सप्टेंबर 1915 रोजी पंजाबमधील (आता पाकिस्तानात) सियालकोट जिल्ह्यातील ढल्लेवाली गावात झाला. त्यांचे सुरुवातीचे आयुष्य लाहोरमध्ये गेले. तिथे त्यांचे प्राथमिक शिक्षण उर्दूमध्ये झाले. मात्र त्यांनी महाविद्यालयातून पदवी शिक्षण घेतले नाही.
त्यांचा पहिला लघुकथा संग्रह, दान-ओ-दाम, ज्यामध्ये त्यांची प्रमुख कथा “गरम कोट” आहे, तो 1940 मध्ये प्रकाशित झाला. 1942 मध्ये, त्यांनी त्यांचा दुसरा लघुकथा संग्रह, गृहान प्रकाशित केला. 1943 मध्ये, ते लाहोरमधील महेश्वरी फिल्म्स या एका लहान फिल्म स्टुडिओमध्ये काम करू लागले. मात्र दीड वर्षानंतर ते ऑल इंडिया रेडिओमध्ये आले आणि त्यांची जम्मू येथे बदली झाली. जम्मूमध्ये त्यांनी 1947 पर्यंत काम केले. तिथे ते जम्मू आणि काश्मीर ब्रॉडकास्टिंग सर्व्हिसचे संचालकदेखील बनले. फाळणीच्या वेळेपर्यंत राजिंदर सिंग बेदी यांनी आणखी अनेक लघुकथा प्रकाशित केल्या होत्या आणि एक चांगले लेखक म्हणून नाव कमावले होते.
हेही वाचा – वैदिक ज्योतिषशास्त्र : 100 महत्त्वपूर्ण सिद्धांत – गृहसौख्य, कलागुण, संशोधन
1947 च्या फाळणीनंतर, ते मुंबईला आले आणि डी. डी. कश्यप यांच्यासोबत चित्रपट सृष्टीत काम करण्यास सुरुवात केली. 1949 च्या ‘बडी बहन’ या चित्रपटातील संवादासाठी त्यांना पहिले स्क्रीन क्रेडिट मिळाले असले तरी त्यांना खरी ओळख मिळाली ती 1952 च्या ‘दाग’ या दुसऱ्या चित्रपटामुळे.
1954 मध्ये, त्यांनी, अमर कुमार, बलराज साहनी, गीता बाली आणि इतरांसोबत मिळून ‘सिने कोऑपरेटिव्ह’ नावाची एक नवीन कंपनी स्थापन केली. या कंपनीने 1955 साली ‘गरम कोट’ या आपल्या पहिल्या चित्रपटाची निर्मिती केली. बेदींच्याच ‘गरम कोट’ या लघुकथेवर आधारित या चित्रपटाने बेदींना संपूर्ण पटकथा लिहिण्याची संधी दिली.
नंतरच्या काळात किशोर कुमार, वैजयंतीमाला आणि दुर्गा खोटे अभिनीत ‘रंगोली’, सोहराब मोदी यांचा मिर्झा गालिब, बिमल रॉय यांचे देवदास आणि मधुमती पासून सुरू झालेल्या अनेक क्लासिक हिंदी चित्रपटांचे त्यांनी संवाद लेखन केले. याशिवाय हृषिकेश मुखर्जी यांचे अनुराधा, अनुपमा, सत्यकाम आणि अभिमान यांच्याशी देखील राजिंदर सिंग जोडले गेले.
संजीव कुमार आणि रेहाना सुलतान अभिनीत आणि मदन मोहन संगीतबद्ध केलेल्या ‘दस्तक’ या हिंदी चित्रपटाद्वारे त्यांनी दिग्दर्शन क्षेत्रात पदार्पण केले आणि पुढील दशकात त्यांनी फागुन, नवाब साहिब आणि आँखिन देखी या आणखी तीन चित्रपटांचे दिग्दर्शन केले.
त्यांची कादंबरी ‘एक चादर मैली सी’ यावर पाकिस्तानात ‘मुठी भर चावल’ तर भारतात ‘ एक चादर मैली सी’ या नावाने चित्रपट बनवले गेले. मुळात ‘एक चादर मैली सी’ ही उर्दू कादंबरी होती. खुशवंत सिंग यांनी ‘आय टेक धिस वुमन’ या नावाने तिचा इंग्रजी अनुवाद केला. नंतर या कादंबरीचा हिंदी, काश्मिरी आणि बंगाली भाषांमध्ये अनुवाद करण्यात आला. 1965 साली या कादंबरीला साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला.
याशिवाय गरम कोट या चित्रपटासाठी सर्वोत्कृष्ट कथा तर मधुमती आणि सत्यकाम या चित्रपटांसाठी सर्वोत्कृष्ट संवाद लेखक म्हणून बेदी यांना तीन फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाले. 11 नोव्हेंबर 1984 रोजी त्यांचे मुंबईत निधन झाले. त्यांच्या स्मरणार्थ, पंजाब सरकारने उर्दू साहित्य क्षेत्रात “राजिंदर सिंग बेदी पुरस्कार” सुरू केला आहे. त्यांचा मुलगा नरेंद्र बेदी हे दिग्दर्शक म्हणून तर नातू रजत बेदी आणि मानेक बेदी हे अभिनेता, निर्माते म्हणून त्यांचा वारसा पुढे चालवत आहेत.
आजचे राशिभविष्य
मेष – आजचा दिवस उत्साह आणि आत्मविश्वासाने भरलेला असू शकतो. कामाच्या ठिकाणी नवीन जबाबदाऱ्या मिळतील आणि त्या तुम्ही कार्यक्षमतेने पार पाडू शकाल. यासाठी तुमची प्रशंसा देखील होईल. व्यवसायात नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. आर्थिक परिस्थिती सुधारेल, पण उत्साहाच्या भरात अनावश्यक खर्च टाळा. कुटुंबात तुमचा प्रभाव वाढेल. जोडीदाराकडून पाठिंबा मिळेल. विद्यार्थ्यांनी अभ्यासात चिकाटी ठेवणे फायदेशीर ठरेल.
वृषभ – आजचा दिवस खूप चांगला असेल. कामाच्या ठिकाणी वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडून पाठिंबा मिळेल. एखादे प्रलंबित काम पूर्ण होऊ शकेल. व्यवसायात फायदेशीर संधी निर्माण होतील. आर्थिक परिस्थिती मजबूत राहील. घरात शांतता आणि आनंद नांदेल. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या मेहनतीचे सकारात्मक फळ मिळू शकते. जोडीदारासोबतच्या नात्यात प्रेम आणि सामंजस्य वाढेल.
मिथुन – आज कामाचे वेळापत्रक व्यस्त असेल. कामाच्या ठिकाणी तुमच्यावर अनेक जबाबदाऱ्या असतील, त्यामुळे त्यांना योग्य प्राधान्य द्या. एक नवीन व्यावसायिक करार होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक बाबींबाबत घाईने निर्णय घेणे टाळा. कुटुंबात तणाव असल्यास, तो चर्चेद्वारे सोडवा. वैवाहिक आयुष्यात एकमेकांवर विश्वास टिकवून ठेवणे आवश्यक असेल.
कर्क – सकारात्मक संकेत घेऊन येणारा आजचा दिवस आहे. तुमच्या मेहनतीचे कामाच्या ठिकाणी चांगले फळ मिळू शकते. व्यवसायाला नवीन ग्राहक मिळून फायदा होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक परिस्थिती सुधारू शकते. कुटुंबात एखादी मंगलमय बातमी वातावरण आनंदी करेल. वैवाहिक संबंध अधिक दृढ होतील आणि जोडीदाराकडून भावनिक आधार मिळेल. आरोग्याबाबत निष्काळजीपणा दाखवू नका. दैनंदिन कामावर लक्ष केंद्रित कर.
सिंह – आज तुमचा आत्मविश्वास वाढेल. कामाच्या ठिकाणी तुमचे नेतृत्व कौशल्य दाखवण्याची संधी मिळू शकते. एक व्यावसायिक करार तुमच्या फायद्याचा ठरू शकतो. आर्थिक परिस्थिती मजबूत राहील. कुटुंबात तुमच्याबद्दलचा आदर वाढेल. इतरांकडून पाठिंबा मिळेल. वैवाहिक जीवनात जोडीदाराकडून पाठिंबा आणि विश्वास मिळेल. विद्यार्थ्यांसाठी हा एक चांगला दिवस असेल, त्यामुळे अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करा. तुमच्या मेहनतीचे फळ नक्कीच मिळेल.
कन्या – पद्धतशीरपणे काम करणे आज फायदेशीर ठरेल. कामाच्या ठिकाणी महत्त्वाचे काम पूर्ण झाल्याने दिलासा मिळू शकतो. व्यवसायातील नवीन ओळखींमुळे भविष्यात फायदा होईल. आर्थिक परिस्थिती नेहमीपेक्षा चांगली राहण्याची शक्यता आहे. कुटुंबात सकारात्मक वातावरण राहील. जोडीदारासोबतचे संबंध सौहार्दपूर्ण राहतील. विद्यार्थ्यांनी अभ्यास करताना एकाग्रता टिकवून ठेवण्याची गरज आहे.
तुळ – आजचा दिवस सकारात्मक आणि आव्हानात्मक असा संमिश्र असू शकतो. कामाच्या ठिकाणी सहकाऱ्यांच्या मदतीने महत्त्वाची कामे पूर्ण होतील. व्यावसायिक भागीदारीतून नफा होण्याची चिन्हे आहेत. आर्थिक परिस्थिती सामान्य राहील. भावंडांकडून पाठिंबा मिळेल. वैवाहिक आयुष्यातील कोणताही गैरसमज चर्चेद्वारे दूर होऊ शकतो. अर्थात शांत राहून निर्णय घेणे चांगले राहील.
वृश्चिक – आज सर्व कामांमध्ये संयम बाळगणे योग्य ठरेल. कामाच्या ठिकाणी कठीण किंवा आव्हानात्मक जबाबदाऱ्यांचा सामना करावा लागू शकतो, परंतु कठोर परिश्रमाने तुम्हाला यश मिळेल. व्यवसायात स्पर्धा वाढत असल्याने सावधगिरी बाळगा. आर्थिक बाबींमध्ये मोठी जोखीम घेणे टाळा. कुटुंबातील वडिलधाऱ्या सदस्याचा सल्ला उपयुक्त ठरू शकतो. वैवाहिक जीवनात, छोट्या गोष्टींचे मोठे वादात रूपांतर करणे टाळा आणि शहाणपणाने वागा.
हेही वाचा – मोडक आणि सोहोनी आजोबांमध्ये पुन्हा रंगला बुद्धीबळाचा डाव!
धनु – आजचा दिवस इतर दिवसांच्या तुलनेत चांगला असण्याची शक्यता आहे. कामाच्या ठिकाणी केलेल्या पूर्वीच्या प्रयत्नांना सकारात्मक परिणाम मिळू शकतात. व्यवसायातील नवीन संधी प्रगतीचा मार्ग मोकळा करतील. आर्थिक परिस्थितीत सुधारणा होण्याची चिन्हे आहेत. तुम्हाला कुटुंबासोबत वेळ घालवण्याची संधी मिळेल. तुमच्या जोडीदाराचा पाठिंबा आणि विश्वास कायम राहील. विद्यार्थ्यांनी आपल्या अभ्यासात यश मिळवण्यासाठी कठोर परिश्रम करणे सुरू ठेवावे.
मकर – तुमच्या मेहनतीला आज सकारात्मक फळ मिळणार आहे. कामाच्या ठिकाणी नवीन जबाबदारी किंवा एखादा महत्त्वाचा प्रकल्प मिळू शकतो, ज्यामुळे तुमची कार्यक्षमता दिसून येईल. व्यवसायात फायदेशीर संधी निर्माण होतील. आर्थिक परिस्थिती स्थिर राहील, परंतु खर्च नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. कुटुंबातील एखाद्या सदस्याला मदतीची गरज भासू शकते. वैवाहिक जीवनात, भावनांमध्ये संतुलन राखा आणि जोडीदाराच्या भावना समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
कुंभ – नवीन योजना पुढे नेण्यावर आज लक्ष केंद्रित कराल. कामातील तुमच्या कार्यक्षमतेचे कौतुक होऊ शकते. नवीन ग्राहक जोडल्याने व्यवसायांना फायदा होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक परिस्थिती सुधारेल. कुटुंबाचा पाठिंबा मिळेल. वैवाहिक आयुष्यातील गोडवा आणि परस्पर सामंजस्य टिकून राहील. विद्यार्थ्यांना अभ्यासात चांगले यश मिळविण्यासाठी सातत्यपूर्ण प्रयत्न आणि एकाग्रता टिकवून ठेवण्याची गरज असेल.
मीन – कामाच्या ठिकाणी आज तुमचे प्रयत्न यशस्वी होतील आणि तुम्हाला चांगले परिणाम मिळू शकतील. व्यवसायात नफ्याच्या नवीन संधी निर्माण होतील. आर्थिक परिस्थिती नेहमीपेक्षा चांगली असू शकते, परंतु अनावश्यक खर्च टाळणे शहाणपणाचे ठरेल. कुटुंबात सुखद वातावरण राहील. वैवाहिक जीवनात तुम्हाला जोडीदाराकडून भावनिक आधार मिळेल. विद्यार्थ्यांनी आपल्या अभ्यासाकडे पुरेसे लक्ष देण्याची गरज आहे.
