दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 01 मे 2026; वार : शुक्रवार
- भारतीय सौर : 11 वैशाख शके 1948; तिथि : पौर्णिमा 22:52; नक्षत्र : स्वाती 28:34;
- योग : सिद्धि 21:12; करण : विष्टि 10:00;
- सूर्य : मेष; चंद्र : तुळ; सूर्योदय : 06:12; सूर्यास्त : 19:00;
- पक्ष : शुक्ल; अयन : उत्तरायण; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
महाराष्ट्र दिन
पौर्णिमा समाप्ती रात्रौ 10:52
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
प्रसिद्ध गायक आणि संगीतकार मन्ना डे
टीम अवांतर
प्रसिद्ध गायक आणि संगीतकार मन्ना डे यांचा जन्म 1 मे 1919 रोजी कलकत्ता येथे झाला. त्यांचे मूळ नाव होते प्रबोधचंद्र डे. चित्रपटसृष्टीत मात्र ते मन्नादा या नावाने प्रसिद्ध होते. काका के. सी. तथा कृष्णचंद्र डे हे प्रसिद्ध संगीतकार असल्याने घरात संगीताचे वातावरण होते. के. सी. डे आणि उस्ताद डबीर खाँ यांच्याकडून मन्नादा यांनी गाण्यांची मुळाक्षरे गिरवली. पुढे स्कॉटिश चर्च कॉलेजमध्ये शिकताना सलग तीन वर्षं त्यांनी संगीत स्पर्धेत प्रथम क्रमांक पटकावला. संगीतात कारकीर्द करण्यासाठी 1942 साली ते के. सी. डे यांच्यासोबत मुंबईत दाखल झाले.
मुंबईत के. सी. डे यांच्यासह खेमचंद प्रकाश, अनिल विश्वास आणि सचिनदेव बर्मन यांच्याकडे संगीत सहाय्यक या नात्याने त्यांनी काही काळ उमेदवारी केली. एकीकडे सहाय्यक संगीतकाराची जबाबदारी पार पाडत असताना त्यांनी आपली मूळ आवड म्हणजे शास्त्रीय संगीताचे शिक्षणही सुरूच ठेवले होते. मुंबईत उस्ताद अमन अली खाँ आणि उस्ताद अब्दुल रहेमान खाँ यांच्याकडे त्यांनी शास्त्रीय संगीताचे पुढील शिक्षण घेतले.
हेही वाचा – एप्रिल फूल… कोणी कोणाला केले?
1943 मध्ये रामराज्य या चित्रपटासाठी शंकरराव व्यास यांच्या संगीत दिर्ग्दशनात हिंदी चित्रपटासाठी पहिले पार्श्वगायन करण्याची संधी मन्ना डे यांना मिळाली. मात्र, 1950 सालच्या मशाल चित्रपटातील ‘उपर गगन विशाल’ या सचिनदेव बर्मन यांनी संगीतबद्ध केलेल्या गाण्यामुळे त्यांना लोकप्रियता लाभली. संगीतकार शंकर-जयकिशन यांनी त्यांच्या गायकीचा चांगला वापर करून घेतला. हिंदीसह मराठी, गुजराथी, बंगाली, मल्याळम, कन्नड, आसामी आदी अनेक भाषांतून सुमारे साडेतीन हजार गाण्यांचे पार्श्वगायन त्यांनी केले.
जिथे जिथे रागदारीवर आधारलेली गाणी गाण्यासाठी मन्ना डे यांना पाचारण केलं गेलं तिथे त्यांनी त्या गाण्याचं सोनं केलं. याचं सर्वात मोठं आणि सर्वात ठळक उदाहरण म्हणजे ‘दिल ही तो हैं’मधल्या ‘लागा चुनरी में दाग, छुपाऊँ कैसे’ या गाण्याचं. हे गाणं हा मन्ना डेंच्या सिनेसंगीतातल्या गायकीचा परमोच्च बिंदू ठरावा. रागदारी गायनाचा असाच नजराणा मन्ना डेंनी पेश केला आहे तो मराठीतल्या ‘वरदक्षिणा’ या सिनेमात. या सिनेमातलं ‘घन घन माला नभी दाटल्या, कोसळती धारा’ हे गाणं मन्ना डेंनी ताकदीने गायलं आहे.
मन्नादा यांच्या गाण्यावर शास्त्रीय संगीताचा शिक्का जरी बसलेला असला तरी सिनेमातली गाणी गाताना त्यांनी आपल्या गाण्यात वेळप्रसंगी लवचिकताही दाखवली होती. म्हणूनच ‘चलती का नाम गाडी’मधल्या गाण्यात मन्ना डे ‘मन्नू तेरा हुवा, अब मेरा क्या होगा’ असा गमतीदार प्रश्न करू शकले, ‘तिसरी कसम’मधलं ‘चलत मुसाफिर’ हे लोकगीत ते तशाच रांगडेपणाने गाऊ शकले, ‘पडोसन’मधलं ‘एक चतुर नार कर के सिंगार’ हे गाणं तितकंच किशोर कुमार यांच्या तोडीचं गाऊ शकले.
मन्नादा यांच्या संगीत क्षेत्रातील योगदानाबद्दल सरकारकडून 1971 साली पद्मश्री, 2005 मध्ये पद्मभूषण पुरस्कार, 2007 मध्ये दादासाहेब फाळके पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. 2004 मध्ये महाराष्ट्र शासनाकडून जीवनगौरव देऊन गौरवण्यात आले. याशिवाय, झनक झनक तोरी बाजें पायलिया (मेरे हुजूर) या गाण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायकाचा राष्ट्रीय पुरस्कार, ‘ए भाय जरा देखके चलो’ (मेरा नाम जोकर) या गाण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट पार्श्वगायकाचा राष्ट्रीय पुरस्कार तसेच फिल्मफेअर पुरस्कार मिळाले. 24 ऑक्टोबर 2013 रोजी त्यांचे निधन झाले.
आजचे राशीभविष्य
मेष – आज दिवस चांगला जाईल. कुटुंबातील जुने वाद मिटल्याने दिलासा मिळेल. कौटुंबिक जीवनात सुधारणा होईल. करिअरमध्ये चांगली कामगिरी कराल, नवीन उद्योग सुरू करण्याच्या संधी मिळू शकतील. आर्थिक परिस्थिती मजबूत असेल. आरोग्य सामान्य राहील.
वृषभ – आजचा दिवस सकारात्मक असेल. कामाच्या ठिकाणी उत्कृष्ट कामगिरी कराल. प्रलंबित कामे पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक परिस्थिती चांगली राहील, पण खर्च जपून करा. एखाद्या खास व्यक्तीला भेटणे फायदेशीर ठरू शकते. नातेसंबंध चांगले राहतील.
मिथुन – आजचा दिवस संमिश्र स्वरूपाचा असेल. कामाच्या ठिकाणी स्वतःला सिद्ध करण्याची संधी मिळेल. त्याचा पुरेपूर फायदा घ्या. आर्थिक बाबतीत सावधगिरी बाळगा. गुंतवणूक करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे उत्तम. काही प्रमाणात मानसिक चिंता वाटू शकते.
कर्क – दिवस काहीसा आव्हानात्मक पण संतुलित असेल. नात्यांमध्ये किरकोळ मतभेद निर्माण होऊ शकतात, पण सामंजस्याने सर्व प्रश्न सुटतील. कामात कठोर परिश्रम आवश्यक आहेत. व्यवसायात काही अडचणी येऊ शकतात. कुटुंबासोबत काही वेळ घालवा. त्याने मनाला शांती मिळेल.
सिंह – आजचा दिवस चांगला आणि संधींनी भरलेला असेल. नवीन व्यवसाय सुरू करणे यशस्वी ठरू शकते. आर्थिक लाभ होण्याची शक्यता आहे. एखादा मित्र तुम्हाला मदत करेल. प्रेमप्रकरणात घाई करू नका, विचार करण्यासाठी स्वतःला वेळ द्या.
कन्या – कामाच्या ठिकाणी घाईने मोठे निर्णय घेणे टाळा. अन्यथा काही वाद किंवा तणाव निर्माण होऊ शकतात. अर्थात तसे झालेच तरी परिस्थिती अखेरीस निवळेल. आर्थिक बाबतीत विचारपूर्वक पावले उचला. नातेसंबंधांमध्ये शांतता टिकवून ठेवा. आरोग्य चांगले असेल.
तुळ – संपत्तीत वाढ होण्याची शक्यता आहे, पण खर्चही वाढू शकतात. कामाच्या ठिकाणी एनर्जी कमी पडत असल्याचे जाणवेल. नवीन प्रकल्प सुरू करणे पुढे ढकलणे चांगले राहील. कौटुंबिक नात्यातून काही काळासाठी ब्रेक घेण्याची आणि आत्मपरीक्षण करण्याची गरज भासू शकते.
वृश्चिक – कामाच्या निमित्ताने प्रवासाच्या आणि नवीन व्यवसाय सुरू करण्याच्या संधी मिळू शकतात. जोडीदाराकडून भक्कम पाठिंबा मिळेल. प्रेमाच्या बाबतीत जास्त अपेक्षा ठेवू नका आणि संयम बाळगा. कुटुंबातील एखाद्या सदस्याच्या आरोग्याबद्दल काळजी वाटू शकते.
हेही वाचा – नमन नटवरा… जयवंत सरांच्या निराशेचे कारण काय?
धनु – तुमचा दिवस सावधगिरीने पावले उचलण्याचा असेल. आर्थिक ताण येऊ शकतो, त्यामुळे शहाणपणाने निर्णय घ्या. नात्यांमधील वाद टाळा आणि समजूतदारपणा दाखवा. प्रवास करताना सावधगिरी बाळगा. व्यवसायात मोठी गुंतवणूक करणे पुढे ढकलणे उत्तम ठरेल.
मकर – कामाच्या ठिकाणी काही समस्या येऊ शकतात, पण कठोर परिश्रमाने त्यावर मात कराल. नात्यांमध्ये लहानसहान गोष्टींवरून मतभेद निर्माण होऊ शकतात, पण संवाद कायम ठेवा. प्रवास करताना आणि वाहन चालवताना सावधगिरी बाळगा.
कुंभ – खर्चावर नियंत्रण आणि बोलण्यात संयम बाळगा. आज कौटुंबिक जीवनात चढ-उतार येऊ शकतात, परंतु नातेसंबंध स्थिर राहतील. आयुष्यात अशा एका नवीन व्यक्तीचा प्रवेश होऊ शकतो, जी तुमच्यासाठी आनंदाचे कारण बनेल. इतरांसोबत स्वतःच्या आरोग्याची देखील काळजी घ्या.
मीन – कौटुंबिक जीवनात जोडीदाराकडून भक्कम पाठिंबा मिळेल. एखादी खास व्यक्ती भेटू शकते, जिच्या मार्गदर्शनाखाली नवीन व्यवसाय सुरू करता येईल. कामाच्या ठिकाणी नफा आणि नवीन सौदे होण्याचीही शक्यता आहे. प्रकृतीकडे दुर्लक्ष करू नका. संतुलित आहार घ्या.
