अतुला प्रणव मेहेंदळे
आज माई अगदी खूशश होत्या… लाडकी लेक आणि जावई येणार होते घरी बऱ्याच वर्षांनी अमेरिकेहून, तेही अधिक महिन्याच्या मुहूर्तावर! माई म्हणजे आमच्या नानांच्या अर्धांगिनी. नाना म्हणजे मधुकर कर्वे आणि माई म्हणजे मालती कर्वे. या सुखी दाम्पत्याला एक छानशी एकुलती एक कन्या म्हणजे ईरा कर्वे.
तर, आज माई खूश होत्या आणि त्या सकाळपासून नुसती तयारीच्या लगबगीत होत्या. घराची आवरसावर म्हणू नका, रांगोळी म्हणू नका, गोडधोडाचं जेवण म्हणू नका… आता वयानुसार होत नव्हतं, पण जेवढं जमत होतं तेवढं करत होत्या टुकूटुकू…
दुपारी जेवण झाल्यावर सुपारी खायला बंगल्यातल्या झोपाळ्यावर बसल्या आणि भूतकाळात हरवून गेल्या. दोन वर्षांपूर्वी नाना अचानक गेले हृदयविकाराच्या झटक्याने आणि त्या अगदी एकट्या पडल्या… सदाशिव पेठेत घर… घर कसलं मस्त बैठा बंगला होता. नानांनी कष्टाने अगदी पै पै जमा करून बांधला होता त्याकाळी! पण आता अगदी मोडकळीस आला होता. बिल्डरची नजर पडली आणि मागेच लागला! त्याबदल्यात भरघोस आमिष दाखवून हडपला होता त्याने तो. फक्त काही औपचारिकता बाकी होत्या. माई एकट्या त्यामुळे त्यांनी आपली आणि मुलीची सोय बघून एकेक मोठा फ्लॅट येईल, असं बघून देऊन टाकली जागा त्याला.
हेही वाचा – शांत पूर्णत्व अन् सर्जनशील अपूर्णत्व!
उगीच वाद कशाला, म्हणून ईराला हे काही सांगितलं नाही. कारण तिचा नानांशी, या घराशी किती किती लळा होता, हे माईंना माहीत होतं. नानांची शेवटची आठवण असलेलं हे घर आणि त्यांचा वाड्यातला, ते नसतानाचा वावर याने मात्र त्यांचा जीव अगदी गलबलून यायचा. नानांच्या फोटोपाशी तासनतास एकटक बघत बसायच्या, जणू काही खूप काही विचारत असायच्या त्यांना! पण आज काही सांगायचं नाही, ईराला. अजून बरेच दिवस राहणार आहे ती तेव्हा सांगू, असं ठरवून त्या पुन्हा उठल्या. आज तर आनंदाचा सोहळा होता अधिक महिन्याच्या प्रित्यर्थ. जावयाला वाण म्हणून काय काय द्यायचं, जुळ्याचं दुखणं म्हणून मुलीला पण काय काय द्यायचं सगळी तयारी काढून ठेवली होती त्यांनी. नंतर 2-4 दिवसांनी वेळ बघून सांगू तिला… ती काही माझ्या निर्णयाबाहेर नाही, असं मनात म्हणतच माई अगदी सुंदर साडी नेसल्या.
स्वतःचं आवरलं… नानांनी सांगितलेलं, ‘मी गेलो तरी माझ्या मागे मी रोज जसा तुला गजरा आणून माळायचो, तसाच माळायचा नंतरही माझ्यासाठी.’ म्हणून सुंदर मोगऱ्याचा गजरा माळला त्यांनी. अगदी सत्तरीच्या असल्या तरी अजूनही तोच श्रीमंती थाट होताच त्यांच्या राहण्यावागण्यात…
दुपारी 4च्या सुमारास ईरा आणि समर आले. अमेरिकेहून आल्यामुळे माईंनी औक्षण करून भाकरतुकडा ओवाळून त्यांना आत घेतलं. ईराला कधी एकदा आईला कडकडून मिठी मारतेय, असं झालं होतं. पण प्रत्यक्षात आज तिचा नूर काही वेगळाच होता. तिचे डोळे काही वेगळंच सांगत होते. माईंना वाटलं जेटलॅगमुळे असेल. म्हणून त्यांनी सोडून दिलं. ईरा बंगल्यात अगदी अवखळ मुलीसारखी बागडत होती. माईंनी विचारलंही, “काय गं? हे काय जावईबापूंसमोर? असं बरं नाही दिसत.” पण तिने दुर्लक्ष केलं. समर पण म्हणाला, “आई, अहो असू दे, तेवढीच मला मोकळीक!” एकच हशा पिकला.
मालतीबाई थोड्या वेळाने सांजवात करून ईरा आणि समरला म्हणाल्या, “चला, आपले चांगले कपडे आहेतच, तोच मी अधिक महिन्याचं वाण देऊन घेते.” ईरा तयारच होती. माईंनी समरला ओवाळले आणि सगळ्या वस्तू आणि अनारसे असं त्याच्यासमोर धरलं. समर मात्र ते घ्यायला तयार नव्हता. माई म्हणाल्या, “अहो घ्या, हा तुमचा मान आहे!” समरने ते सगळं बाजूला ठेवलं आणि काही कागदपत्रं माईंसमोर धरली आणि म्हणाला, “माई, मला हे तुम्ही दिलेलं काहीच नकोय, पण एक प्रॉमिस हवंय”. माई आधी विचारात पडल्या आण नंतर म्हणाल्या, “काय हो? आज हवं ते मागा मला जमणार असेल तर, नक्की देईन.”
हेही वाचा – बीपी आणि शुगरच्या गोळ्या सुरू आहेत…
समर म्हणाला, “माई, आजपासून तुम्ही आमच्यापासून काहीच लपवणार नाही, हे वचन आम्हाला द्या. बास… आणि हे उघडून बघा बरं.”
माईंनी ते कागदपत्रं उघडले, वाचले आणि तत्क्षणी त्यांच्या डोळ्यातून अश्रू वाहू लागले. ते त्यांच्या बंगल्याच्या नूतनीकरणचे आणि बंगला कुणालाही देत नसल्याचे पेपर्स होते. समर म्हणाला, “माई ज्याला तुम्ही ही जागा हृदयावर दगड ठेवून दिलीत, तो माझा शाळेतला मित्र आहे. आम्हाला आधीच कळलं आहे सगळं.” माईंना खूप आनंद झाला. मान वरती करून बघतात तो काय, बाजूला झोपाळ्यावर नाना बसलेत ….आणि समोर जावई आणि मुलीच्या रुपात खरोखरच ‘लक्ष्मी नारायण’ उभे आहेत, असा भास झाला त्यांना…
आपण समरला अधिक महिन्याचं वाण देण्याऐवजी मुलीनेच आपली अधिक महिन्याची अशी आगळी वेगळी भेट दिली याने माई अगदी कृतकृत्य झाल्या..
