संगीता भिडे
‘दरवाजा’ हा शब्द खरंतर तुम्हा-आम्हा सर्वांच्या नित्य परिचयाचा आणि जिव्हाळ्याचा! सहज माझ्या आयुष्याकडे मागे वळून पाहिलं आणि विचार केला “कधी ओळख झाली माझी ‘दरवाजा’ या शब्दाशी? आणि दिवस आठवला तो माझ्या जन्माचा. मातेच्या उदरात अगदी सुरक्षित असताना अचानक एका दिवस मातेच्या उदरकक्षांतून ‘दरवाजा’ ओलांडून आले की, अस्मादिक या भूतलावर- काळोखातून उजेडाकडे. एक मोठा ‘ट्यॅहा’ केला आणि उजेडाकडे बघताना डोळे दिपले, पटकन मिटले. क्षणभर भांबावले. उबदार हातांचा स्पर्श जाणवला आणि खात्री झाली, ‘हा माझाच दरवाजा’. सुरक्षिततेची हमी देणारा हा ‘दरवाजा’ आजतागायत माझी सोबत करतोय, हिंमत देतोय, जगण्याची उमेद देतोय.
असेन 7/8 महिन्यांची, घराच्या प्रमुख दरवाज्याला लागली एक आडवी फळी. मज्जा संपली सगळी! एक दिवस मात्र पाय फळीवरून पलिकडे नेता आला, दाराबाहेरचं अंगण खुणावू लागलं, पावलं दुडूदुडू धावू लागली. एक ‘दरवाजा’ ओलांडला. आई-बाबांना पुन्हा काळजी, अंगणाचं कवाड उघडून जायचं नाही बरं का बाहेर. बुवा येतो आणि उचलून नेतो.’ काही काळ अंगणात पावलं थबकली, पण पुढला दरवाजा खुणावत होता ना! शाळेचा दरवाजा!! वेड लागलं शाळेचं, शाळेत जाऊन अभ्यास करण्याचं. खांद्याला अडकवली एक पिशवी, त्यात घातली पेन्सिल, पाटी आणि नजर चुकवली हळूच आईची. ‘दरवाज्या’ची सीमा ओलांडली आणि उड्या मारत शाळेत निघाले. अनोळखी रस्ता, अनोळखी वाट, तरीही शोधायचा होता शाळेचा ‘दरवाजा’. वाटेत भेटल्या शेजारच्या शकूमाई, ‘बाळा, कुठे निघालीस एकटीच?’
‘मला न शालेत जायचंय…’
‘चल, आपण दोघी जाऊ या शालेत?’
‘चालेल.’
…आणि आणलं मला परत घराकडे, आई मात्र घाबरीघुबरी – ‘कुठे गेली असेल लेक माझी?’ पुन्हा एकदा घराचा ‘दरवाजा’ बंद! ‘एकटीनं जायचं नाही बरं का कुठे! पोलीस दादा पकडतो.’ आणि ‘दरवाज्या’ला लागली वरती आणखी एक कडी!!
हेही वाचा – पुतळे असावेत की नसावेत?
वय वर्ष 6 पूर्ण… आईबाबांनी धाडलं शाळेत मला.
काय तो आनंद! शब्दातीत!! मला आवडणारा होता तो ‘दरवाजा’… ‘शाळेचा दरवाजा’!!
आता एक मोठ्ठा ‘दरवाजा’ उघडा झाला होता माझ्यासाठी – ‘ज्ञानाचा दरवाजा!’ असे अनेक ‘दरवाजे’ ओलांडत अस्मादिकांची स्वारी आली की ‘महाविद्यालयाच्या दरवाज्यापाशी’… माझं ज्ञानाचं आकाश विस्तारत होतं. नवनव्या विषयांचं दालन माझ्यासाठी उघडत होत. आनंदाचं निधान मला सापडलं होतं, म्हणतां म्हणतां पदवीधर झाले आणि अजून एक नवीन ‘दरवाजा’ दृष्टीपथात आला. हा ‘दरवाजा’ मला खुणावत होता का? नाही, नक्की सांगता येत नाही, पण त्या ‘दरवाज्या’पाशी मी आले होते. एका नवीन गावातला ‘नवीन दरवाजा’, नवीन घराचा! घराचा उंबरठा ओलांडून नवीन घरात प्रवेश करती झाले. हा ‘दरवाजा’ मात्र वेगळीच जाणीव करून देत होता. सर्वच अपरिचित चेहरे, नाती, जागा, गाव – डोक्यावर ओझं वाढल्याची जाणीव तर दुसरीकडे आणखी एका नात्याची हुरहूर… हे सारं स्वीकारणं-एक नवीन आव्हान आणि आवाहन. हा ‘विवाह दरवाजा’ ओलांडतांना हळवी झाले, थोडी घाबरले, बावचळले. माहेरच्या दरवाज्याकडे पुन्हापुन्हा वळून बघत राहिले. सारंच नवीन, पण प्रेमाने आणि कौशल्याने ‘संसाराचे दरवाजे’ आजतागायत ओलांडत आले, कधी हरले, कधी जिंकले… पण प्रवास कधी थांबवला नाही.
हेही वाचा – गैरसमज…
आता उभी आहे, आयुष्याच्या अंतिम दरवाज्यापाशी… यमदेवाला एकच प्रार्थना, ‘यमदेवा, तू माझ्या दाराशी आज नाहीतर उद्या येणार आहेस, हे माहीत नाही का मला? ये, पण शांतपणे ये, पावले न वाजवता ये… आणि अलगदपणे उचलून ने तुझ्या ‘दरवाज्या’पल्याड…
असा संपेल माझा ‘दरवाज्यां’चा प्रवास!
असा हा ‘दरवाजा’ आयुष्यातील अविभाज्य घटक,
नाही समजायची ती अटक,
तरच होते आयुष्याचे ‘सार्थक’ !
