त्याकाळी मी जन्मपत्रिकेतील नक्षत्रांच्या स्थितीवरून भविष्याचा अंदाज बांधणाऱ्या ‘नक्षत्र फलज्योतिष’ पद्धतीचा अभ्यास करत होतो. कंपनीत दिवसभर काम करून थकूनभागून बाहेर पडलो की, दूर क्षितिजावर मनोहारी रंगांचा पंखा उघडून संध्याकाळ माझी वाटच पहात असे. मग आपोआपच माझी पावले सरोश कॅन्टीनकडे वळत असत. तिथे प्रशस्त आवारात मांडलेल्या खुर्चीवर रेलून बसल्यावर माझी नजर अथांग, अमर्याद पसरलेल्या आकाशाचा वेध घेत असे. चांदण्यांनी खचाखच भरलेल्या आकाशात आपल्या अंगभूत तेजाने चमकणाऱ्या नक्षत्रांकडे बघताना माझं देहभान हरपून जात असे. बऱ्याच वेळाने मानेला रग लागल्यावरच मी भानावर येत असे…
माझा जन्मपत्रिकेचा सखोल अभ्यास असल्याची बातमी हळूहळू कंपनीत सर्वत्र पसरली. मग एकेक करून माझे सहकारी, स्टाफ, कामगारवर्ग मला जन्मपत्रिका दाखवू लागले. त्यामुळे माझा फार मोठा मित्रपरिवार तयार झाला. पण माझी अगदी घट्ट मैत्री एकाशीच होती. कंपनी सुटली की, आम्ही सरोश कॅन्टीनमध्ये बसत असू. एमआयडीसीची शान असलेलं सरोश कॅन्टीन म्हणजे गप्पांची मैफल जमवण्याचं हक्काचं ठिकाण आहे. नावात कॅन्टीन असलं तरी, अत्यंत प्रशस्त अशा मोकळ्या जागेत 25 – 30 टेबलं आणि प्रत्येक टेबलाभोवती चार खुर्च्यांचा जामानिमा असतो. काऊंटरवर बसलेला गुबगुबीत इराणी मालक प्रत्येकाचं तोंड भरून हसत स्वागत करत असतो. सरोशची खासियत म्हणजे तिथले शुद्ध शाकाहारी रेशमी कबाब आणि कूर्ग कॉफी. हा कबाब नुसता जिभेवर ठेवला तरी विरघळून जातो. कबाब खाऊन कूर्ग कॉफीचा एक घोट घेतला की, समोर जणू स्वर्गच अवतरल्याचा भास होतो.
कंपनी सुटली की, माझे पाऊल सरोशकडे आपोआप वळायचे. मित्रासोबत तासनतास गप्पा व्हायच्या. काही अंतरावर आमच्याच कंपनीची ॲडमिन ऑफिसर आणि तिची मैत्रीण बसायच्या. काळ पुढे सरकत होता. एक दिवस मित्राला कलकत्त्याच्या फिलिप्स कंपनीचे अपॉइंटमेंट लेटर आले. तो तिथे जॉईन झाला. मग मी एकटाच बसायला लागलो. निरभ्र आकाश निरखणे, हा माझा आवडता छंद जोपासायला लागलो. असाच एक दिवस आकाशात बघताना मी गुंग झालो होतो. तेवढ्यात मधुर स्वरात एक विचारणा झाली, “मे आय सीट हिअर?” मी दचकून बघितले तर, आमची ॲडमिन ऑफिसर उभी होती. मी लगेच सावरुन तिचे स्वागत केले, “शुअरली, प्लीज हॅव अ सीट.”
हेही वाचा – झाले मोकळे आकाश…
ती बसत म्हणाली, ” मैत्रीण रजेवर आहे. मग विचार केला की, तुमच्यासोबत आकाशनिरीक्षण करुयात.” मग हसून पुढे बोलली, “एवढं काय बघता आकाशात?”
मी एक दीर्घ श्वास घेऊन बोलू लागलो, “निसर्गाच्या प्रत्येक रूपाला आपण स्पर्श करू शकतो, पण आकाश मात्र आपल्याला ‘फील’ करावे लागते. निरभ्र आकाशात पसरलेले टिपूर चांदणे हे या सृष्टीसौंदर्याचा परमोच्च बिंदू आहे. वरवर पाहता चांदणे एकसारखेच दिसते. पण जेव्हा तुम्ही त्याला अंतःकरणापासून साद घालता, तेव्हा ते तुमच्याशी गुजगोष्टी करू लागते. मग तुम्हाला लाजऱ्याबुजऱ्या चांदण्यांची ओळख पटत जाते. त्यांच्यावर अनुरक्त असलेले तेजस्वी तारे तुम्ही ओळखायला लागता. त्यांनाही सुख-दुःखे असतात. म्हणूनच विरहाचे दुःख असह्य होऊन एखादा तारा तुटत असतो. आपण मानव मात्र त्याला धीर देण्याऐवजी त्याच्याकडेच मागणी करतो.”
माझे बोलणे लक्षपूर्वक ऐकत असताना तिच्या बोलक्या चेहऱ्यावर वेगवेगळ्या भावछटा उमटत होत्या… त्या दिवसानंतर रोजच आमच्या गप्पा रंगू लागल्या. तिची मैत्रीण आता दुसऱ्या मुलीसोबत बसू लागली. दिवसांना जणू फुलपाखराचे पंख लागले होते. ती अतिशय बुद्धिमान आणि तितकीच महत्वाकांक्षी देखील होती. तिला जग पाहायचे होते. ती करिअरसाठी कितीही कष्ट करायला तयार होती.
एके दिवशी ती तिची जन्मपत्रिका मला दाखवायला घेऊन आली. तिची पत्रिका मी हातात घेतली तेव्हा सरोश कॅन्टीनच्या प्रांगणात काळोख दाटायला सुरुवात झाली होती. तिची पत्रिका उघडताच मला असं वाटलं की, जणू काळोखाच्या दारावरती नक्षत्रांच्या वेलीच बहरल्या आहेत. विधात्याने तिच्या जन्मपत्रिकेला विविध शुभनक्षत्रांचा साज चढवलेला होता. काही काळातच तिला जास्त पगाराची दुसरी नोकरी लागायची शक्यता होती. तिथंही ती फार काळ थांबण्याची शक्यता नव्हती. तिच्या यशाची चढती कमान कायम राहात, ती अतिशय उच्च पदावर पोहोचायची शक्यता होती. काही दिवसांतच माझा अंदाज खरा ठरला…
त्या दिवशी ती गंभीर चेहऱ्याने येऊन बसली. एक लिफाफा माझ्या हातात दिला आणि म्हणाली, “वाच.”
मी लिफाफा उघडला. वाचल्यावर लक्षात आलं की, तिची नाशिकच्या गॅब्रिएल स्टील कंपनीत अपॉइंटमेंट झाली आहे. पगार सध्याच्या दुप्पट होता. मी विचारलं, “कधी निघणार आहेस?” ती उदासपणे बोलली, “उद्याच.”
हेही वाचा – ही वाट एकटीची…
मी म्हणालो, “लेट अस सेलिब्रेट यार.” मी वेटरला खूण करण्यासाठी हात उंचावला. ती आवेगाने माझा हात धरुन म्हणाली, “बी सीरियस.”
मी आश्चर्याने विचारलं, “काय झालं?”
ती माझ्याकडे व्याकुळ नजरेने बघत बोलली, “तिथे मला चांदण्यांच्या गोष्टी कोण सांगणार आहे?” तिचा आवाज कापत होता. ओठ थरथरत होते, डोळ्यांत पाणी तरारलं होतं. मी सुन्न झालो. पण मला या क्षणी स्वतःला सावरणं अत्यावश्यक होतं. तिचं उज्जवल करिअर मला स्पष्ट दिसत होतं. मी तिला म्हणालो, “तू जगाच्या पाठीवर कुठेही गेलीस तरी, हे चांदणं सदैव तुझ्यासोबतच असेल. फक्त तुला तुझ्या मनाची कवाडं उघडी ठेवावी लागतील. तसंही चांदण्यांच्या गोष्टी त्यांच्या तोंडून ऐकण्यातच खरी मजा आहे. तुला यशाचं इतकं उत्तुंग शिखर गाठायचं आहे की, तुला नुसतं हात पुढे करून हे चांदणं कवेत घेता येईल…”
ती काही क्षण माझ्याकडे बघत राहिली. तिच्या मनातलं चांदणं तिच्या नजरेत मावत नव्हतं. मग सावकाश उठली आणि माझा निरोप घेऊन निघाली.
मी दूरवर क्षितिजाकडे नजर टाकली आणि स्तिमित झालो. आकाश उजळवून टाकत उल्कावर्षाव सुरू होता. तिला थांबवण्याची माझ्याकडे मागणी करत एक-एक तारा तुटत होता.
