आयुष्य मुळापासून बदलून टाकणारे वळण

दिप्ती चौधरी

आमचं बंगलोर प्रस्थान रहित झाले! आम्हाला पुन्हा आमच्या मुंबईच्या सोसायटीत आणून सोडले आणि एक महिन्याने परत प्रयत्न करू, असे ठरले. आम्हाला पुन्हा आणून सोडल्यानंतर दोन दिवस आम्ही गायबच झालो. कुठे घाबरून पळून गेलो का, या कल्पनेने साऱ्यांचे धाबे दणाणले होते. पण आम्ही परतून आलो आणि त्यांनी सुटकेचा निःश्वास टाकला.

एक महिन्याने आमच्या प्रस्थानाचा दिवस ठरवला. आता आम्हाला पकडून सरळ बंगलोर गाठायचे होते. सकाळी दूध प्यायला आल्यानंतर मी अलगद डिंपल आंटीच्या हातात सापडलो. तिने रात्रीच माझा पिंजरा तिच्या घरी आणून ठेवला होता. आमचे पिंजरे खूप आधीपासून आणून आम्हाला खेळायला दिले होते, त्यामुळे त्यात आमचा वास येत होता आणि सवयीचाही होता. मी शांत आत बसलो. आता सर्व डंपरची वाट बघत होते. महाशय आले, पण पकडायचा प्रयत्न करताच त्याने सुसाट वेगाने धूम ठोकली! ती पार सोसायटीचे कुंपण ओलांडून बाजूच्या गच्च झोपडपट्टीत! आता झाले… सारे संपले… हा काय हाती लागत नाही असे दिसताच मलाही सोडून द्यावे, असा विचार चालला होता. पण आवाजची टीम (प्राण्यांसाठी काम करणारी संस्था) हार मानायला तयार नव्हती! त्यांनी बाहेर जाऊन थोडी टेहळणी केली. बाबांना येऊन सांगितले की, बहुदा साहेब भिंतीलगतच्या गोदामात लपले असावेत, चला शोधूया का?

आता गोदाम भिंतीलगत असले तरी तिथे पोहचायचयं तर, मुख्य रस्त्यावरून बाहेर पडून त्या गच्च चाळींच्या वेड्या-वाकड्या गल्लीतून जावे लागते. पण कधीही पाऊल न ठेवलेल्या त्या आडगल्ल्यांमध्ये डंपरसाठी जायला बाबा तयार झाले! कसे तरी तिथे पोहोचले तर, त्या गोदामाला कुलूप! तिथे आजूबाजूला चौकशी करून ते गोदामाला वळसा घालून दुसऱ्या बाजूला गेले. तिथला दरवाजा उघडा होता. आत धूळ आणि पडीक सामानाचे साम्राज्य…. इथे दनू कसा असेल म्हणून बाबा मागे फिरणार तितक्यात हळूच त्यांना इशारा करण्यात आला. बघतात तर दनू एका ढिगाऱ्यामागे गुपचूप लपून बसलेले! नजरेनेच ठरले की एकाने मागून जाऊन पकडायचे आणि तो समोर पळला तर, समोरून बाबांनी धरायचे. प्लॅन तर झकास होता, पण डंपर काय चीज आहे ते या बिचाऱ्याना काय माहीत!

मागून कोणी येतेय याची चाहूल लागताच, तो चित्त्यासारखा झेपावला आणि बाबांच्या डोक्यावरून उडी मारून अजून तिसऱ्याच वस्तीत पळून गेला! झाले! हे सर्व हात हलवत परत आले. आता माझा धीर सुटत चाललेला, त्यामुळे मी ओरडायला सुरवात केली!

घरी आल्यावर बाबांनी शेवटचा प्रयत्न म्हणून डंपरला हाक मारली… आणि काय चमत्कार दोन-तीन हाकेनंतर डंपरने हळूच दुरून प्रतिसाद दिला! पण आता तो भलताच बिथरला असल्याने ‘आवाज’ची माणसे दूर झाली आणि फक्त बाबांना त्याच्याशी संवाद साधू दिला. थोडा अंदाज घेऊन डंपर भिंतीवरून उडी मारून आवारात आला. आजूबाजूला कोणी नाही, याची खात्री करून बाबांच्या जवळ आला, हातातले दूध पिऊ लागला… पण पकडायचा प्रयत्न करताच पुन्हा धूम ठोकली.

आता सर्वांना तो हाती लागणे अशक्य वाटत होते. त्यात आजी आणि बाबाही बंगलोरला निघाले होते त्यांच्या विमानाची वेळ झाली होती. आम्ही आई, दीदी, पप्पा याना ओळखत होतो, तरी मधे बरेच महिने गेले होते. आम्ही बंगलोरला पोहचल्यावर आम्हाला सवयीचे आणि ओळखीचे आजी आणि बाबा असतील तर, आम्हाला तिथे रुळणे सोपे जाईल म्हणून तेही आमच्यासाठी थोडे दिवस बंगलोरला निघाले होते. आता डंपरने साऱ्या प्लॅनवरच पाणी फिरवले होते; तरी तिकिटे आधीच काढून ठेवल्याने त्यांना निघणे भाग होते.

या निराशेतही कुठे तरी वेडी आशा शाबूत होती आणि अशक्य वाटत असतानाही बाबांनी डंपरला साद घातली… ती मनापासून निघालेली आर्त हाक कदाचित कुठेतरी त्याला भिडली… आणि आयुष्य बदलवून टाकणारा निर्णय त्याने घेतला… तो पुन्हा बाबांच्या जवळ आला! या वेळी बाबांनी सर्व बळ एकवटून त्याचे मानगूट पकडले! तो प्रतिकार करत  पडद्यावर चढून गेला,  इतक्यात बाजूला झालेले आवाजचे सरावलेले हात सरसावले आणि साहेब पिंजऱ्यात कैद झाले!

हुश्श…. हे ऐकूनच आई दमली तर चिकाटीने तासन् तास प्रयत्न करणाऱ्या बाबा आणि आवाजच्या सदस्यांना त्रिवार सलाम!!!

आजी आणि बाबांना आधीच उशीर झाला होता, म्हणून लगेचच आम्हाला गाडीत घालून ते निघाले. प्रवास मोठा होता त्यामुळे त्या छोट्या पिंजऱ्यात आम्हाला ठेवणे शक्य नव्हते.  त्यांच्याकडील मोठ्या पिंजऱ्यात आम्हाला ठेवणे भाग होते. वाटेत अदलाबदल करू असे ठरवून गाडी निघाली आणि आमच्या जन्मभूमीला… मुंबईला…. त्या सोसायटीला… आणि दुरून आम्हाला बघणाऱ्या डिगरला आम्ही अखेरचा दंडवत केला… एक आयुष्य मुळापासून बदलून टाकणारे वळण घेऊन आमचा प्रवास सुरू झाला..!

या नवीन आयुष्यात आम्ही कसे रुळू याची चिंता करीत आमची आई बंगलोरला आमची आतुरतेने वाट बघत होती…

टीप : डिगर अजूनही मुंबईला त्याच सोसायटीत आहे. आता ऑपरेशननंतर त्याचे मार खाण्याचे प्रमाण खूप कमी झाले आहे. बाबा आणि आजी जेव्हा मुंबईत असतात, तेव्हा त्याची चंगळ असते. पण नसतात तेव्हाही सोसायटीतील काही इतर घरे त्याची काळजी घेतात. थोडे catfood बाबा वॉचमनला त्याच्यासाठी देऊन ठेवतात. पण त्याचा एक नेम कधीही चुकत नाही, बाबा आणि आजी कितीही महिन्यांनी मुंबईला परतली तरी, स्वागतासाठी डिग्रू दरवाजात हजर! दिदीसाठी सुरू केलेली डिग्रू pick up and drop services आजही आजी आणि बाबांसाठी घराचा दरवाजा ते मुख्य गेट अशी साथ देत आहे!

क्रमश:

(पिदू या मांजराची आत्मकथा)

diptichaudhari12@gmail.com