दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 28 ऑगस्ट 2026; वार : शुक्रवार
- भारतीय सौर : 06 भाद्रपद शके 1948; तिथि : पौर्णिमा 09:47; नक्षत्र : शततारका 27:12;
- योग : अतिगंड 07:27; करण : बालव 21:56;
- सूर्य : सिंह; चंद्र : कुंभ; सूर्योदय : 06:22; सूर्यास्त : 18:58;
- पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
रक्षाबंधन
जरा-जिवंतिका पूजन
वरदलक्ष्मी व्रत
खंडग्रास चंद्रग्रहण (भारतातून दिसणार नाही)
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
मुंबई उच्च न्यायालयाच्या पहिल्या महिला न्यायमूर्ती सुजाता मनोहर
टीम अवांतर
सर्वोच्च न्यायालयाच्या माजी न्यायमूर्ती आणि राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाच्या माजी सदस्य सुजाता मनोहर यांचा जन्म 28 ऑगस्ट 1934 रोजी झाला. त्यांची कौटुंबिक पार्श्वभूमी कायद्याशी संबंधित होती. मनोहर यांचे वडील कांतीलाल ठाकोरदास देसाई नंतर गुजरात उच्च न्यायालयाचे दुसरे मुख्य न्यायमूर्ती होते. सुजाता यांनी मुंबईच्या एल्फिन्स्टन कॉलेजमधून पदवी शिक्षण पूर्ण केले आणि नंतर ऑक्सफर्डच्या लेडी मार्गारेट हॉलमध्ये प्रवेश घेतला, जिथे त्यांनी तत्वज्ञान, राजकारण आणि अर्थशास्त्र यांचा अभ्यास केला.
ऑक्सफर्डनंतर, त्यांनी लिंकन्स इन इथून आपली वकिलीची पदवी घेतली, त्याच वेळी त्या बार परीक्षेच्या भाग 1 आणि 2मधील सर्व पेपर्समध्ये उत्तीर्ण झाल्या. शिक्षण आटोपून त्या भारतात परतल्या आणि 1958 मध्ये मुंबई उच्च न्यायालयात वकिली सुरू केली. त्यावेळी त्या प्रामुख्याने व्यावसायिक प्रकरणे हाताळत असे, परंतु कायदेशीर मदत योजनेअंतर्गत त्यांनी कौटुंबिक कायद्याशी संबंधित अनेक प्रकरणेही हाताळली.
हेही वाचा – वास्तुशास्त्र आणि आपल्या जीवनातील उर्जेचा संबंध
एकंदर 20 वर्षांच्या वकिली कार्यकाळात त्यांनी मोठ्या प्रमाणात जनहितार्थ आणि विना-शुल्क प्रकरणे हाती घेतली होती. पुढे 1978 साली त्यांची मुंबई उच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तीपदी नियुक्ती झाली. या न्यायालयाच्या त्या पहिल्या महिला न्यायमूर्ती होत्या. त्यांनी निकाल दिलेल्या खटल्यांपैकी ‘गरवारे प्लास्टिक्स ॲण्ड पॉलिस्टर विरुद्ध टेलीलिंक’ हा खटला विशेष गाजला.
जानेवारी 1994 मध्ये, त्यांची मुंबई उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशपदी नियुक्ती झाली, आणि परत एकदा त्या हे पद भूषवणाऱ्या पहिल्या महिला ठरल्या. एप्रिल 1994 मध्ये, त्यांची केरळ उच्च न्यायालयाच्या मुख्य न्यायाधीशपदी बदली झाली,आणि तिथेही हे पद भूषवणाऱ्या त्या पहिल्या महिला होत्या. नोव्हेंबर 1994च्या अखेरीस, उच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्ती म्हणून 16 वर्षे सेवा केल्यानंतर, त्यांची भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायमूर्तीपदी नियुक्ती झाली. या पदावरून त्या 1999मध्ये सेवानिवृत्त झाल्या.
न्यायमूर्ती म्हणून, त्यांनी राजकीय आणि सार्वजनिक दबावांपुढे न झुकता कायद्याचे रक्षण करण्यासाठी कायम स्वतंत्र भूमिका घेतली. एका प्रकरणात, त्यांना भारताच्या सकारात्मक कृती कार्यक्रमाच्या एका पैलूच्या घटनात्मकतेवर निर्णय देण्यास सांगण्यात आले. तत्कालीन सरकारने विद्यापीठांना संशोधन पदवी प्रवेशासाठी आरक्षणाची प्रणाली लागू करणे बंधनकारक करण्याचा प्रस्ताव दिला होता. याचा अर्थ असा होता की, उपलब्ध जागा केवळ विद्यार्थ्यांच्या गुणवत्तेवरच नव्हे, तर त्यांच्या जात आणि धर्माच्या आधारावर वाटल्या जातील. काही हितसंबंधी गटांकडून तीव्र विरोध होऊनही न्यायमूर्ती मनोहर यांनी हे घटनाबाह्य ठरवले. त्यामुळे या गटांनी आपला संताप व्यक्त करत त्यांचा पुतळा जाळला.
महाराष्ट्रात कौटुंबिक न्यायालये स्थापन करण्याची जबाबदारी सरकारने त्यांच्यावर सोपवली होती. याशिवाय, त्या महाराष्ट्र राज्य विधि सहाय्य आणि सल्लागार मंडळाच्या उपाध्यक्ष आणि न्यायिक अधिकारी प्रशिक्षण संस्थेच्या सल्लागार मंडळाच्या पहिल्या अध्यक्ष होत्या.
सेवानिवृत्तीनंतर त्यांची राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगावर नियुक्ती झाली. मानवाधिकारांच्या अंमलबजावणीसाठी न्यायाधीशांच्या सल्लागार मंडळावर असण्याकरिता त्यांना संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवाधिकार उच्चायुक्तांकडून आमंत्रित करण्यात आले होते. त्या ऑक्सफर्ड येथील लेडी मार्गारेट हॉलच्या मानद फेलो आणि लंडन येथील लिंकन्स इनच्या मानद बेंचर आहेत. हा सन्मान मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय न्यायमूर्ती आहेत. त्या ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटी कॉमनवेल्थ लॉ जर्नलच्या संरक्षक आणि मुंबईच्या एशियाटिक सोसायटीच्या मानद फेलो देखील होत्या. 2021 मध्ये ‘रूथ बॅडर जिन्सबर्ग मेडल ऑफ ऑनर’ने त्यांना सन्मानित करण्यात आले. हा सन्मान मिळालेल्या त्या पहिल्या भारतीय महिला न्यायाधीश ठरल्या आहेत.
आजचे राशिभविष्य
मेष – जुन्या कर्जातून हळूहळू दिलासा मिळत असल्याचे दिसेल शेअर बाजारातून अचानक मिळालेला नफा दिवस आणखी चांगला बनवू शकतो, मात्र अनावश्यक खर्च टाळणे महत्त्वाचे आहे. कामाची खूप धावपळ असेल आणि त्यामुळे लक्ष विचलित होऊ शकते. अनोळखी व्यक्तीच्या गोड शब्दांवर लगेच विश्वास ठेवू नका. उशीरा का होईना पण तुमच्या मेहनतीचे फळ मिळेल.
वृषभ – आजच्या यशाची गुरुकिल्ली म्हणजे महत्त्वाच्या कामांवर लक्ष केंद्रित करणे. प्रवासादरम्यान मिळालेली एखादी छोटी माहिती भविष्यात उपयोगी पडू शकते. रखडलेली सरकारी कामे पुढे सरकण्याची शक्यता आहे. घराचा कायापालट करावा असा विचार पुढे येईल. संततीकडून आलेली एखादी चांगली बातमी आनंद देऊन जाईल. तुमचे नेतृत्व कौशल्य उजळून निघेल.
मिथुन – आज काहीतरी नवा प्रकल्प सुरू करण्याचा उत्साह तुम्हाला आतून ऊर्जा देईल. नात्यांमध्ये संवेदनशीलता राखणे महत्त्वाचे आहे, विशेषतः आपल्या जोडीदाराच्या भावनांकडे दुर्लक्ष करू नका. एखाद्या व्यावसायिक योजनेबद्दल किंवा व्यवहाराबद्दल कुटुंबात महत्त्वाची चर्चा होऊ शकते. तुमच्या जीवनशैलीत सकारात्मक बदल घडतील. सुखसोयी व चैनीच्या वस्तूंची खरेदी करण्याकडे कल असेल. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या परीक्षेत उत्तम यश मिळू शकते.
कर्क – आज तुम्हाला अशी एखादी बातमी मिळू शकते, ज्याची तुम्ही आतुरतेने वाट पाहत आहात. मानसिक ताण कमी होईल. सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्यांना आशेचा किरण दिसू शकेल. मात्र, अति मौजमजा केल्याने तुम्ही महत्त्वाच्या कामांपासून विचलित होण्याची शक्यता आहे. विरोधकांपासून सावध रहा. कुटुंबातील वैयक्तिक बाबी इतरांना सांगणे टाळा.
सिंह – आज तुमच्या मेहनतीचे फळ नक्कीच मिळेल. सकारात्मक दृष्टिकोन तुम्हाला पुढे जाण्यास प्रोत्साहित करेल. आज एखाद्या सहलीचे नियोजन करू शकता किंवा दूरच्या नातेवाईकाला भेटून येऊ शकता. निर्णयक्षमता मजबूत असेल, ज्यामुळे अनेक गुंतागुंतीची कामे सोडवणे सोपे जाईल. एखाद्या सहकाऱ्याच्या शब्दांमुळे तुम्हाला थोडे दुःख होऊ शकते, परंतु संयम आणि मैत्रीपूर्ण वृत्ती राखल्यास तुमचे संबंध अधिक दृढ होतील.
कन्या – तुम्हाला मालमत्तेसंबंधी एखादी चांगली बातमी आज मिळू शकते. बराच काळ रखडलेला एखादा व्यावसायिक व्यवहार पुढे सरकू शकतो. तुम्हाला धार्मिक कार्यांमध्ये सहभागी होण्याची संधी मिळेल. घरात एखादा शुभ प्रसंग घडण्याची शक्यता आहे. जुनी देणी फेडण्यासाठी ठोस पावले उचलली जाऊ शकतात. समाजात तुमची प्रतिष्ठा आणि आदर वाढेल.
तुळ – आज नवीन संधींची दारे उघडू शकतात. प्रभावशाली व्यक्तींना भेटणे हे एका नवीन वाटचालीची सुरुवात ठरू शकते. बँक कर्जासंबंधित कामातही प्रगतीचे संकेत आहेत. दैनंदिन कामाचे नियोजन करणे फायदेशीर ठरेल. वडिलधाऱ्यांनी दिलेल्या जबाबदाऱ्या वेळेवर पूर्ण करा. संततीसोबत वेळ घालवाल.
वृश्चिक – नोकरीच्या शोधात असलेल्यांसाठी आज नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. तुमच्या संपर्कांचे आणि ओळखीचे वर्तुळ विस्तारेल. कामाच्या ठिकाणी वरिष्ठ तुमच्या कामाचे कौतुक करू शकतात. आज स्वादिष्ट जेवणाचा आनंद घ्याल, पण संतुलित आहाराचे देखील पालन करा. कोणतीही महत्त्वाची माहिती देण्यापूर्वी काळजीपूर्वक विचार करा. कामानिमित्त प्रवास होण्याचीही शक्यता आहे.
हेही वाचा – मृत्यूच्या भयापासून कायमचे मुक्त करणारे सत्यज्ञान!
धनु – आजचा दिवस संमिश्र असू शकतो. घरातील वडिलधाऱ्यांशी एका कौटुंबिक विषयावर महत्त्वाची चर्चा होईल. स्वतःची जीवनशैली सुधारण्याची आज संधी मिळेल. वडिलोपार्जित मालमत्तेशी संबंधित एका प्रकरणामुळे काहीसा तणाव निर्माण होऊ शकतो. जुने वैर किंवा वाद पुन्हा उफाळून येण्याची शक्यता आहे. एक नवीन व्यावसायिक भागीदारी भविष्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते.
मकर – राजकारण किंवा सार्वजनिक जीवनात असलेल्यांसाठी आज एक विशेष संधी निर्माण होऊ शकते. एखाद्या वरिष्ठ आणि प्रभावशाली व्यक्तीला भेटणे महत्त्वपूर्ण ठरेल. जोडीदारासोबत खरेदीला जाण्याचा बेत आखू शकता, पण स्वतःच्या बजेटची काळजी घेणेही महत्त्वाचे आहे. यशाच्या संधी भरपूर आहेत, तरीही विरोधकांच्या हालचालींवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
कुंभ – तुम्हाला आज आर्थिकदृष्ट्या सक्षम वाटेल. जुन्या गुंतवणुकीतून चांगला नफा मिळू शकेल. व्यवसायातील नवीन बदल तुम्हाला पुढे जाण्यास मदत करतील. जोडीदाराला मिळणारी बढती किंवा करिअरमधील प्रगती घरात आनंद घेऊन येईल. तुमच्या मेहनतीचे फळ मिळेल. घरात धार्मिक वातावरण राहील. नातेवाईकांच्या भेटी होतील.
मीन – नवीन वाहन खरेदी करण्याचा आज विचार करू शकता. पण कोणताही मोठा निर्णय काळजीपूर्वक घ्या. केवळ परिश्रमाने आणि सातत्यानेच तुम्हाला अपेक्षित यश मिळेल. विद्यार्थ्यांना अभ्यासात अडचण येत असेल, तर शिक्षकांच्या सल्ल्याकडे दुर्लक्ष करू नका. संततीच्या संगतीकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. कर्ज घेण्याची कोणतीही योजना सध्या पुढे ढकलणे उत्तम. तुमच्या वडिलांचे बोलणे थोडे अप्रिय वाटू शकते, मात्र प्रतिक्रिया देताना शांतपणे द्या.
