दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 26 ऑगस्ट 2026; वार : बुधवार
- भारतीय सौर : 04 भाद्रपद शके 1948; तिथि : त्रयोदशी 07:58 ; नक्षत्र : श्रवण 24:47;
- योग : सौभाग्य 07:58; करण : गरज 20:37;
- सूर्य : सिंह; चंद्र : मकर; सूर्योदय : 06:21; सूर्यास्त : 19:00;
- पक्ष : शुक्ल; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
बुधपूजन
ऋक् श्रावणी
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
समाजवादी विचारवंत ग. प्र. प्रधान
टीम अवांतर
समाजवादी विचारवंत, राजकारणी आणि लेखक गणेश प्रभाकर म्हणजेच ग.प्र.प्रधान यांचा जन्म 26 ऑगस्ट 1922 रोजी झाला. विद्यार्थी दशेतच ते ना.ग.गोरे आणि एस. एम. जोशी यांच्या कार्याने प्रभावित झाले होते. त्यांनी 1942 च्या भारत छोडो आंदोलनातही सक्रिय भाग घेतला होता. त्यासाठी 13 महिन्यांच्या येरवड्यातील तुरुंगवासाही त्यांना सामोरे जावे लागले. पुढे त्यांनी समाजवादी कॉग्रेस पक्ष आणि राष्ट्र सेवादलासाठी आपले संपूर्ण आयुष्य वाहून घेतले.
1975 च्या आणीबाणीच्या काळात ते पुन्हा वर्षभर येरवड्याच्या तुरुंगात होते. 1945 पासून पुढे 20 वर्षे पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयांत ते इंग्रजीचे विद्यार्थीप्रिय आणि व्यासंगी प्राध्यापक म्हणून कार्यरत होते. त्यामुळेच ते प्रधान मास्तर या नावाने अधिक प्रसिद्ध झाले.
हेही वाचा – गणेश सर्वांसाठी बाप्पा बनला…
प्रधान यांनी मराठी तसेच इंग्रजी भाषेत विपुल प्रमाणात प्रासंगिक लेखन केले. त्यांनी एकंदर 14 ग्रंथ लिहिले. यात आगरकर, टिळक, आंबेडकर, गांधीजी, ना.ग. गोरे यांच्यावर जसे लेखन आहे तसेच इंग्रजीतील प्रसिद्ध लेखक टॉलस्टॉय यांच्याशी पत्रव्यवहार करून संवाद साधल्यास तो कसा असेल याची कल्पना करत ‘लेटर्स टू टॉलस्टॉय’ या ग्रंथाची निर्मिती केली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर त्यांच्याच शब्दांत’ हे प्रधान यांचे पुस्तक त्याच्या कल्पनेपासूनच वेगळे ठरले आहे. डॉ. आंबेडकर हयात असून त्यांची एक तरुण पत्रकार मुलाखत घेत आहे, अशी कल्पना करून प्रा. प्रधान यांनी हे पुस्तक लिहिले आहे. प्रधान यांच्या व्यक्तिमत्त्वाप्रमाणेच हे पुस्तक वरकरणी साधे, सोपे, सरळ वाटते; पण जरा खोलात उतरल्यावर ते अवघड असल्याचे जाणवते.
ग्रंथ लेखनाशिवाय ते साधना साप्ताहिकाचे मानद संपादक म्हणून देखील कार्यरत होते. साने गुरुजींचे सच्चे वारसदार म्हणून प्रधान सर ओळखले जायचे. विविध सामाजिक चळवळींमध्ये त्यांचा कायम सक्रिय सहभाग असे.
प्रजासमाजवादी पक्षातर्फे 1966 साली ते पदवीधर मतदार संघातून निवडून आले. पुढे ते 18 वर्षे महाराष्ट्र विधान परिषदेचे पदवीधर मतदारसंघाचे आमदार होते, यातील काही काळ त्यांनी विरोधी पक्षनेतेपद तसेच हंगामी सभापती पदही भूषवले. ‘लोकमान्यांची राजकीय दूरदृष्टी आणि ज्ञानाचे उपासक’ या ग्रंथासाठी त्यांना 2009 सालचा राज्य शासनाचा वाङ्मय पुरस्कार मिळाला. समीर शिपूरकर (अवकाश निर्मिती) यांनी प्रधान यांच्या जीवनकार्याचा आणि समाजसेवेचा परिचय देणाऱ्या लघुपटाची निर्मिती केली आहे. 29 मे 2010 रोजी त्यांचे निधन झाले.
आजचे राशिभविष्य
मेष – आज तुम्हाला सावधगिरीने पुढे जाण्याची गरज आहे. नवीन घर खरेदी करण्याचा विचार पुढे येईल. याशिवाय स्वतःची जीवनशैली सुधारण्यासाठी खर्च करण्याची इच्छाही तुम्हाला होऊ शकते. अर्थात खर्च आणि बचत यांच्यात संतुलन राखणे महत्त्वाचे आहे. आई-वडिलांचे आशीर्वाद आणि पाठिंबा तुम्हाला अनेक प्रलंबित कामे पूर्ण करण्यास मदत करू शकतात. स्वतःच्या आरोग्याबाबत निष्काळजी राहू नका, कारण अगदी किरकोळ समस्याही गंभीर रूप धारण करू शकतात.
वृषभ – संयम आणि शांत स्वभाव ही तुमची आज सर्वात मोठी ताकद असेल. प्रत्येक गोष्टीवर आपले मत व्यक्त करणे आवश्यक नाही. उलट अति बोलण्यामुळे अनावश्यक गोंधळ निर्माण होऊ शकतो. जर तुम्ही सहलीची किंवा प्रवासाची योजना आखत असाल, तर ती काही काळासाठी पुढे ढकलणे उत्तम राहील. कुटुंबात सलोखा राखणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल. एका लहानशा मुद्द्याचे मोठ्या भांडणात रूपांतर होऊ शकते, म्हणून विचारपूर्वक वागा.
मिथुन – आज घाईने घेतलेला कोणताही निर्णय तुम्हाला अडचणीत आणू शकतो, म्हणून प्रत्येक निर्णय काळजीपूर्वक घ्या. नवीन वाहन खरेदी करण्याचा विचार करू शकता, त्यामुळे तुमची सामाजिक प्रतिष्ठा वाढेल. मात्र, जुने आर्थिक व्यवहार किंवा समस्या पुन्हा उद्भवू शकतात. अनोळखी लोकांवर आंधळेपणाने विश्वास ठेवू नका. स्वतःच्या आर्थिक कागदपत्रांची कसून तपासणी करा.
कर्क – आज नशीबाची मोठी साथ तुम्हाला मिळेल. तुम्ही जे काही काम हाती घ्याल, त्यात यश मिळण्याची दाट शक्यता आहे. जोडीदाराला करिअरमध्ये एखादी मोठी बढती मिळू शकते, ज्यामुळे घरात आनंदी वातावरण असेल. भूतकाळातील चुकांमधून शिकून पुढे जाणे फायदेशीर ठरेल. केवळ मौजमजेच्या नादात महत्त्वाच्या कामांकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण यामुळे नंतर दबाव वाढू शकतो.
सिंह – आज आर्थिक समस्या निर्माण होतील, त्यामुळे अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण ठेवा. एखादी चांगली बातमी कौटुंबिक वातावरण बदलून टाकेल. नोकरी शोधणाऱ्या जातकांना चांगली संधी मिळू शकते. स्वतःच्या मेहनतीवर आणि क्षमतेवर विश्वास ठेवा. अयोग्य मार्गांनी किंवा शॉर्टकटने फायदा मिळवण्याचा प्रयत्न करू नका, कारण हे नंतर महागात पडू शकते.
कन्या – आज दिवसभर तुमची धावपळ होऊ शकते, तसेच काही कामांमध्ये किरकोळ अडथळे होऊ शकतात. प्रकृतीतील चढ-उतारामुळे थकवा जाणवेल, म्हणून विश्रांतीसाठी वेळ काढा. पाहुण्यांच्या आगमनाने उत्साह वाढेल, पण एखाद्या जुन्या मुद्द्यावरून तुमच्यात वाद होण्याचीही शक्यता आहे. परिस्थिती चिघळवण्याऐवजी शांत राहणेच उत्तम. संततीकडून आलेल्या चांगल्या बातमीमुळे तुमचा मूड सुधारेल. धार्मिक कार्यांकडे आज तुमचा कल असेल.
तुळ – सकारात्मक ऊर्जा आज तुमचा आत्मविश्वास वाढवेल. नवीन लोकांशी जोडले जाल आणि तुमच्या ओळखीचे वर्तुळ विस्तारू शकते. मात्र प्रत्येकजण तुमचा हितचिंतक आहे असे समजण्याची चूक करू नका. कोणाहीकडून पैसे उधार घेणे टाळणेच उत्तम, कारण नंतर ते परत करण्याच्या दबावामुळे निराशा येऊ शकते. एखादी मालमत्ता खरेदी करण्याचा विचार करू शकता. वडील तुमच्या एखाद्या गोष्टीमुळे नाराज असू शकतात, म्हणून त्यांच्या भावना समजून घेण्याचा आणि त्यांना शांत करण्याचा प्रयत्न करा.
वृश्चिक – आज आर्थिक लाभाची प्रबळ चिन्हे आहेत आणि तुमची आर्थिक परिस्थितीदेखील सुधारू शकते. बऱ्याच काळापासून प्रलंबित असलेली कामे यशस्वीपणे पूर्ण कराल. एखादे कायदेशीर प्रकरण सोडवण्यासाठी तुम्हाला योग्य सल्ला मिळू शकतो, ज्यामुळे पुढील मार्ग मोकळा होईल. तुमची मेहनत आणि प्रतिभा तुम्हाला कामाच्या ठिकाणी इतरांपेक्षा वेगळे सिद्ध करेल. प्रवास, पर्यटन किंवा वाहतूक क्षेत्रात काम करणाऱ्या जातकांसाठी आजचा दिवस फायदेशीर ठरू शकतो.
हेही वाचा – केतू म्हणजे निर्व्याज भक्ती
धनु – आज प्रगतीचे नवीन मार्ग खुले होतील. घरातील महत्त्वाच्या कामांकडे दुर्लक्ष करू नका, कारण लहान चुकांमुळे नंतर समस्या निर्माण होऊ शकतात. तुमच्या आई-वडिलांच्या आशीर्वादाने तुम्हाला प्रलंबित कामे पूर्ण करण्यास मदत होईल. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या अभ्यासाशी किंवा करिअरशी संबंधित नवीन संधी मिळू शकतात. जोडीदारासोबत बाहेर फिरायला जाण्याचा बेतही आखू शकता.
मकर – आज तुम्ही महत्त्वाच्या कामांमध्ये खूप व्यस्त असाल, पण तरीही तुम्ही तुमच्या कुटुंबासाठी वेळ काढण्याचा प्रयत्न कराल. संततीचे अभ्यासाकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता आहे. आज व्यवसायाशी संबंधित एखादी चांगली बातमी मिळू शकते. कुटुंबासोबत एखाद्या शुभ किंवा मंगलमय कार्यक्रमाला उपस्थित राहण्याची संधी मिळेल, ज्यामुळे नात्यांमध्ये जवळीक निर्माण होईल आणि घरात आनंदी वातावरण नांदेल.
कुंभ – राजकारण आणि सार्वजनिक जीवनात सहभागी असलेल्यांसाठी आजचा दिवस महत्त्वपूर्ण यश घेऊन येऊ शकतो. तुमची ओळख, प्रभाव आणि सार्वजनिक प्रतिष्ठा अधिक मजबूत होईल. जोडीदार नवीन नोकरी किंवा करिअरच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलू शकेल. कौटुंबिक बाबींवर चर्चा करताना संयम बाळगा, कारण चुकीच्या शब्दांमुळे तणाव वाढू शकतो. गुंतवणुकीबाबत कोणताही निर्णय घेण्यापूर्वी अनुभवी व्यक्ती किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे शहाणपणाचे ठरेल.
मीन – आज काही समस्यांमुळे कामाचा वेग मंदावू शकतो. कोणतेही महत्त्वाचे निर्णय घेण्याची घाई करू नका. दिखाव्यासाठी पैसे खर्च करणे टाळा. स्वतःच्या आरोग्याबाबत काळजी घ्या, कारण जुन्या शारीरिक समस्या पुन्हा उद्भवू शकतात. कार्यालयातील जबाबदाऱ्या इतरांवर सोपवण्याऐवजी स्वतःच सांभाळणे चांगले. कागदपत्रे आणि अटींची सखोल तपासणी केल्याशिवाय मालमत्तेसंबंधी कोणत्याही बाबीत पुढे जाऊ नका.
