दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 09 ऑक्टोबर 2026; वार : शुक्रवार
- भारतीय सौर : 17 आश्विन शके 1948; तिथि : चतुर्दशी 21:35; नक्षत्र : उ. फाल्गुनी 21:19;
- योग : ब्रह्मा 23:20; करण : विष्टि 09:52;
- सूर्य : कन्या; चंद्र : कन्या; सूर्योदय : 06:30; सूर्यास्त : 18:22;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
चतुर्दशी श्राद्ध
अमावस्या प्रारंभ रात्रौ 09:35
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
पद्मविभूषण उस्ताद अमजद अली खान
टीम अवांतर
पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते सरोद वादक उस्ताद अमजद अली खान यांचा जन्म 9 ऑक्टोबर 1945 रोजी ग्वाल्हेर येथे झाला. ग्वाल्हेर घराण्याचे दिग्गज संगीतकार हाफिज अली खान हे त्यांचे वडील. त्यांच्या घराण्याला बंगश वंशाची संगीत परंपरा लाभली आहे. त्यांच्या कुटुंबाचा दावा आहे की त्यांनी सरोदचा शोध लावला. खान यांचे शिक्षण घरीच झाले आणि त्यांनी ग्वाल्हेर घराण्यातील त्यांच्या वडिलांकडून संगीताचे शिक्षण घेतले. तर शालेय शिक्षणासाठी 1958 ते 1963 पर्यंत त्यांनी दिल्लीतील मॉडर्न स्कूलमध्ये प्रवेश घेतला होता.
त्यांनी वयाच्या अवघ्या 6 व्या वर्षी पहिले सार्वजनिक सरोद वादन केले. तर वयाच्या बाराव्या वर्षी आपला पहिला मोठा सोलो कार्यक्रम सादर केला. नंतर आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण सरोदवादनाने भारतातीलच नव्हे, तर जगभरातील संगीतरसिकांवर ख्यातनाम सरोदवादक अमजद अली खान यांनी मोहिनी घातली आहे. म्हणून तर सरोद आणि अमजद अली खान हे समानार्थी शब्द बनले आहेत.
हेही वाचा – विज्ञानाला नाकारण्याची मानवी प्रवृत्ती
सहा दशकांहून अधिक काळ चाललेल्या आपल्या कारकिर्दीत, उस्ताद अमजद अली खान यांनी जगभरात सरोद वाजवण्याची आणि त्याकडे पाहण्याची पद्धत बदलून टाकली. त्यांनी बोटांच्या टोकांऐवजी नखांचा वापर करून एक विशिष्ट, निनादणारी आणि स्पष्ट धून निर्माण करण्याचे तंत्र सर्वप्रथम विकसित केले आणि किरण रंजनी, शिवंजली, हरिप्रिया कानडा, अमीरी तोडी आणि बापुकाउंस यांसारख्या अनेक रागांची रचना केली.
1963 मध्ये अमेरिकेत त्यांनी आपला पहिला आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रम सादर केला आणि तेव्हापासून हाँगकाँग फिलहार्मोनिक ऑर्केस्ट्रा, गिटारवादक चार्ली बर्ड आणि इतर आंतरराष्ट्रीय कलाकारांसोबत काम करत भारतीय शास्त्रीय संगीताला जगभरातील संगीत मंचांवर पोहोचवले आहे. अमेरिकेतील मॅसॅच्युसेट्स राज्याने 1974 मध्ये 20 एप्रिल हा ‘अमजद अली खान दिवस’ म्हणून घोषित केला; तसेच त्यांना ह्यूस्टन, नॅशविल आणि टुलसा यांचे मानद नागरिकत्वही बहाल करण्यात आले. त्यांची युनिसेफचे राष्ट्रीय राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली आहे आणि त्यांना यॉर्क विद्यापीठ, दिल्ली विद्यापीठ, रवींद्र भारती विद्यापीठ आणि विश्व-भारती (शांतिनिकेतन) यांच्याकडून मानद डॉक्टरेट पदवी प्रदान करण्यात आली आहे.
उस्ताद अमजद अली खान यांचे पुत्र, अमान अली बंगश आणि अयान अली बंगश, हे दोघेही आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे सरोद वादक असून, त्यांना संपूर्ण प्रशिक्षण अमजद अली खान यांनीच दिले आहे. ते नियमितपणे एक संघ म्हणून एकत्र कार्यक्रम सादर करतात. 2014 च्या नोबेल शांतता पुरस्कार सोहळ्यातील त्या तिघांनी सादर केलेले वादन विशेष गाजले.
उस्तादजींना भारताचे पद्मश्री, पद्मभूषण आणि पद्मविभूषण हे तीनही पद्म नागरी सन्मान मिळाले आहेत. याव्यतिरिक्त त्यांना संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप, युनेस्को पुरस्कार, फुकुओका आशियाई संस्कृती पुरस्कार, वर्ल्ड इकॉनॉमिक फोरमचा क्रिस्टल पुरस्कार आणि 21 वा राजीव गांधी सद्भावना पुरस्कारही प्रदान करण्यात आला आहे. 1990 साली गुलजार दिग्दर्शित त्यांच्यावरील माहितीपटाला सर्वोत्कृष्ट माहितीपटासाठी फिल्मफेअर पुरस्कार देखील मिळाला आहे.
आजचे राशिभविष्य
मेष – आज आपल्या खर्चावर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. अनावश्यक खर्चामुळे तुमचे बजेट बिघडू शकते. आपल्या कामाबद्दल थोडे अधिक गंभीर राहणेच उत्तम. अगदी लहानसा निष्काळजीपणासुद्धा कामाच्या ठिकाणी समस्या निर्माण करू शकतो, म्हणून प्रत्येक काम काळजीपूर्वक हाताळा. संततीच्या करिअरबद्दल मोकळेपणाने चर्चा केल्याने तुमच्यातील सामंजस्य आणि विश्वास वाढेल. जोडीदारासोबत लहानसहान गोष्टींवरून वाद घालणे टाळा, कारण त्यामुळे प्रकरण विनाकारण वाढू शकते.
वृषभ – आज एखाद्या धार्मिक किंवा सामाजिक कार्यक्रमात सहभागी झाल्याने तुमच्या मनाला शांती मिळेल आणि लोकांमध्ये तुमच्याबद्दलचा आदर वाढू शकतो. दीर्घकालीन आरोग्य समस्येतून आराम मिळण्याची शक्यता आहे. आवडत्या नातलगाच्या अनपेक्षित भेटीमुळे जुन्या आठवणी ताज्या होऊ शकतात. कोणताही मोठा व्यावसायिक निर्णय घेण्यापूर्वी, प्रत्येक पैलूचा काळजीपूर्वक विचार करा. सध्या, भागीदारी-संबंधित प्रयत्नांमध्ये अधिक सावधगिरी बाळगणे उत्तम राहील. आर्थिक परिस्थिती चांगली असेल.
मिथुन – आजचा दिवस विद्यार्थ्यांसाठी नवी आशा घेऊन येऊ शकतो. शिक्षण आणि उच्च शिक्षणाशी संबंधित नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. आर्थिक व्यवहारांबाबत सावधगिरी बाळगा आणि जुनी देणी हळूहळू फेडण्याचा प्रयत्न करा. जोडीदाराकडून मिळणारे एक सुखद आश्चर्य तुमचा मूड सुधारेल. वाहन चालवताना निष्काळजीपणा टाळा. स्वतःचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी तुम्हाला नवीन योजनांवर कठोर परिश्रम करावे लागतील. तुमच्या प्रयत्नांना कदाचित लगेच यश मिळणार नाही, पण हळूहळू गोष्टी तुमच्या बाजूने वळू लागतील.
कर्क – आज काही बाबतीत चढ-उतार अनुभवास येऊ शकतील. कामाच्या ठिकाणी एखादा वाद निर्माण होऊ शकतो, परंतु त्यात गुंतण्याऐवजी शांत राहणे शहाणपणाचे ठरेल. नोकरीसंबंधित कामासाठी प्रवासाला जावे लागू शकते. खूप काळापासून हरवलेली एखादी प्रिय वस्तू परत मिळाल्याने मोठा आनंद होईल. आज कृती करण्यापूर्वी काळजीपूर्वक विचार करा. आई-वडिलांच्या आशीर्वादाने प्रलंबित कामे पूर्ण होण्यास मदत होऊ शकते.
सिंह – आज ध्येयांच्या दिशेने जोमाने वाटचाल कराल. काही विरोधक अडथळे निर्माण करण्याचा प्रयत्न करू शकतात, मात्र कठोर परिश्रम आणि संयमाने तुम्ही परिस्थिती हाताळाल. संततीला अभ्यासाशी संबंधित एखाद्या कामात तुमच्या मदतीची गरज भासेल आणि तुम्ही ती पूर्ण गांभीर्याने पार पाडाल. कुटुंबासोबत मौजमजा करण्यासाठी वेळ मिळेल. अनोळखी लोकांवर अती विश्वास ठेवणे टाळा. मालमत्ता खरेदी किंवा विक्रीशी संबंधित एखादी योजना आज तुमच्या मनात आकार घेऊ शकते.
कन्या – आजचा दिवस तुमची परीक्षा घेणारा असेल, त्यामुळे स्वतःच्या बोलण्या- वागण्याकडे विशेष लक्ष द्या. एका कायदेशीर बाबीसंदर्भात तणाव वाढण्याची शक्यता आहे. कामाच्या ठिकाणी झालेली एक छोटीशी चूकसुद्धा अडचण निर्माण करू शकते, म्हणून वरिष्ठांचे म्हणणे काळजीपूर्वक ऐका आणि कामात सावधगिरी बाळगा. अपेक्षित काम न मिळाल्याने थोडी निराशा येऊ शकते, परंतु संयम राखणे महत्त्वाचे आहे. कौटुंबिक बाबींवर बाहेरचा सल्ला घेणे टाळा. या काळात भावंडांकडून मिळणारा आधार तुम्हाला भावनिक दिलासा देईल.
तुळ – भूतकाळातील चुकांमधून शिकून पुढे जाणे आज तुमच्या हिताचे ठरेल. कुटुंबातील एखाद्या सदस्याच्या करिअरबद्दल चिंता कायम राहू शकते. अशा परिस्थितीत, वडीलधाऱ्यांचा सल्ला खूप उपयुक्त ठरेल. कामात दिरंगाई करणे हानिकारक ठरू शकते, म्हणून आपल्या जबाबदाऱ्या वेळेवर पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करा. आज हातात असलेली बचत योग्य ठिकाणी किंवा एखाद्या चांगल्या प्रकल्पात पैसे गुंतवण्याचा विचार करू शकता. जोडीदाराकडून पाठिंबा मिळेल. स्वतःच्या आरोग्याबाबत निष्काळजीपणा दाखवू नका.
वृश्चिक – आज पूर्णपणे कामावर लक्ष केंद्रित करणे महत्त्वाचे ठरेल. काही महत्त्वाच्या व्यावसायिक कामासाठी प्रवास करावा लागू शकतो. कोणालाही पैसे उधार देण्यापूर्वी काळजीपूर्वक विचार करा, कारण नंतर ते परत मिळवणे कठीण होऊ शकते. जोडीदाराशी बोलताना, नात्यात तणाव निर्माण करणारे शब्द टाळा. कौटुंबिक समस्या चर्चेद्वारे सोडवणे अधिक चांगले होईल. बाहेरील लोकांच्या सल्ल्यावर जास्त अवलंबून राहिल्याने गोष्टी आणखी गुंतागुंतीच्या होऊ शकतात. आज संयम आणि समजूतदारपणा तुमचा सर्वात मोठा आधार असेल.
हेही वाचा – नऊ रंगाच्या साड्या, सण आणि शेंदूर!!!
धनु – आज तुमचा सामाजिक कार्यांमधील सहभाग वाढू शकतो. लोकांमध्ये तुमची ओळख आणि आदर वाढण्याची चिन्हे आहेत. उत्पन्नाचे नवीन मार्ग खुले झाल्यामुळे आर्थिक परिस्थिती सुधारेल आणि तुमचा उत्साह वाढेल. लहानसहान गोष्टींवरून भावंडांशी वाद होऊ शकतात, त्यामुळे लगेच प्रतिक्रिया देणे टाळा. संतती एखाद्या गोष्टीसाठी हट्ट करू शकते आणि तुम्हालाही त्यांच्या इच्छा पूर्ण करण्याची इच्छा होऊ शकते. कुटुंबासोबत वेळ घालवल्याने तुम्हाला आनंद मिळेल.
मकर – आज आर्थिक बाबींमध्ये संतुलन राखणे महत्त्वाचे ठरेल. जर तुम्ही व्यवसायात काही बदल करण्याचा विचार करत असाल, तर त्याचे फायदे आणि तोटे काळजीपूर्वक समजून घ्या. जे परदेशात व्यवसाय किंवा काम करतात, त्यांना एखादी चांगली बातमी मिळू शकते. आज स्वतःच्या जीवनशैलीत काही बदल करण्याची इच्छा होईल आणि तुम्ही नवीन कपडे, दागिने किंवा तुमच्या आवडीच्या वस्तूंच्या खरेदीसाठी खर्च करू शकता. धार्मिक आणि धर्मादाय कार्यांमध्ये आज तुम्हाला रस वाटेल. जर तुम्हाला एखाद्या गरजू व्यक्तीला मदत करण्याची संधी मिळाली, तर त्यामुळे तुम्हाला आंतरिक समाधान मिळेल.
कुंभ – आजचा दिवस काही बाबतीत संमिश्र स्वरूपाचा असेल, परंतु तुमची समज आणि संयम तुम्हाला या परिस्थितीतून सहजपणे मार्ग काढण्यास मदत करेल. तुमचे इतरांसोबतचे संबंध नेहमीपेक्षा चांगले राहतील. तुम्हाला एखाद्या सामाजिक किंवा राजकीय कार्यक्रमात सहभागी होण्याची संधी मिळू शकते. कामाच्या ठिकाणी झालेल्या एका लहान चुकीमुळे वरिष्ठ नाराज होऊ शकतात, म्हणून केलेले काम पुन्हा एकदा तपासा. आज एखाद्या आवडत्या नातलगाचे अचानक येणे घरात आनंद आणि उत्साहाचे वातावरण निर्माण करेल.
मीन – आज बोलण्यापूर्वी विचार करणे तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरेल. तुमच्या बोलण्यातील एखाद्या लहानशा गोष्टीचाही समोरच्या व्यक्तीवर खोलवर परिणाम होऊ शकतो. विद्यार्थ्यांसाठी उच्च शिक्षणाचे नवीन मार्ग खुले होऊ शकतात, त्यांना एका चांगल्या संधीबद्दल माहिती मिळू शकते. तुम्ही हाती घेतलेल्या कोणत्याही कामात यश मिळण्याची शक्यता कायम आहे. कुटुंबातील सदस्याच्या आरोग्याबद्दल चिंता निर्माण होऊ शकते. घाईने कोणताही मोठा निर्णय घेणे टाळा, कारण त्यामुळे नंतर समस्या निर्माण होऊ शकतात. बऱ्याच काळापासून प्रलंबित असलेली सरकारी कामे पुढे जाण्यासाठी आजचा दिवस उपयुक्त ठरू शकतो.
