दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 11 जुलै 2026; वार : शनिवार
- भारतीय सौर : 20 आषाढ शके 1948; तिथि : द्वादशी 26:04; नक्षत्र : कृत्तिका 11:03 ;
- योग : गंड 24:05; करण : कौलव 15:46;
- सूर्य : मिथुन; चंद्र : वृषभ; सूर्योदय : 06:06; सूर्यास्त : 19:20;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
भागवत एकादशी
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
मराठी कादंबरीकार नारायण हरी आपटे
टीम अवांतर
मराठीतील प्रसिद्ध कादंबरीकार नारायण हरी आपटे यांचा जन्म 11 जुलै 1889 रोजी सांगली जिल्ह्यातील समडोळी या गावी झाला. नारायण हरी आपटे यांनी प्रामुख्याने कादंबऱ्या लिहिल्या असल्या, तरी त्यांचे लघुकथासंग्रह आणि वैचारिक लेखनही प्रकाशित झाले आहे. बाल-साहित्यिक, कादंबरीकार, संपादक, मुद्रक, प्रकाशक, चित्रपट कथाकार म्हणून देखील ते ओळखले जात होते. त्यांनी जवळपास साठ कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यातल्या काही ऐतिहासिक कादंबऱ्या तर, बाकीच्या सामाजिक आशयाच्या कादंबऱ्या होत्या. त्यांची एकूण साहित्य-ग्रंथ संख्या सुमारे 100 इतकी आहे. इंग्रजांची नोकरी करायची नाही, अशी भूमिका घेत केवळ लिखाण करून संसार करणाऱ्या काही मोजक्या लेखकांपैकी ते एक होते.
आपटे हे ‘किर्लोस्कर खबर’ या नियतकालिकाचे काही काळ सहसंपादक होते. याशिवाय, साताऱ्यातून ते आल्हाद साप्ताहिक प्रसिद्ध करत. कोरेगावहून त्यांचे स्वतःचे ‘मधुकर’ नावाचे मासिक प्रसिद्ध होत असे.
हेही वाचा – आठवण आषाढी वारीची
न पटणारी गोष्ट, सुखाचा मूलमंत्र, पहाटेपूर्वींचा काळोख, उमज पडेल तर, एकटी या आपटे यांच्या काही प्रसिद्ध सामाजिक कादंबऱ्या होत्या. त्यांच्या ऐतिहासिक कादंबऱ्यापैकी अजिंक्यतारा, संधिकाल, लांच्छित चंद्रमा आणि रजपूतांचा भीष्म या विशेष उल्लेखनीय ठरल्या. आराम-विराम आणि बनारसी बोरे हे त्यांचे कथासंग्रह देखील प्रसिद्ध झाले. याशिवाय गृहसौख्य, आयुष्याचा पाया, कुर्यात् सदा मंगलम् अशा ग्रंथांमधून संसारसुखाचे मूलभूत सिद्धान्त, वैवाहिक नीती, तरुण विद्यार्थ्यांचे आदर्श वर्तन इत्यादी विषयांसंबंधी त्यांनी विवेचन केले आहे. त्यांचे सारेच लेखन बोधवादी भूमिकेतून झाल्याचे दिसते.
नारायण हरी आपटे यांच्या ‘न पटणारी गोष्ट’ या कादंबरीवर प्रभातने ‘कुंकू’ चित्रपटाची निर्मिती करून जरठकुमारी विवाह ही त्या काळातील ज्वलंत समस्या समोर मांडली. त्याआधी नारायण हरी आपटे यांच्याच ‘भाग्यश्री’ कादंबरीवर प्रभातने ‘अमृतमंथन’ चित्रपटाची निर्मिती केली. ‘अमृतमंथन’च्या दिग्दर्शनासाठी व्ही. शांताराम यांना, तर उत्कृष्ट अभिनयासाठी चंद्रमोहन यांना गोहर सुवर्ण पदक देऊन सन्मानित करण्यात आलं होतं. कादंबऱ्यांच्या बरोबरीनेच आपटे यांच्या लघुकथांवरून काही चित्रपट बनले. ‘भाग्यरेखा’ हा चित्रपट आपटे यांच्या ‘पाच ते पाच’ या कथेवर बेतला होता.
1933 साली बडोदा वाङ्मय परिषदेच्या अधिवेशनाचे संमेलनाध्यक्ष, पुणे येथे 1941 साली भरलेल्या शारदोपासक संमेलनाचे अध्यक्ष आणि 1962 मध्ये सातारा येथे भरलेल्या महाराष्ट्र साहित्य संमेलनाचे ते स्वागताध्यक्ष होते. 14 नोव्हेंबर 1971 रोजी कोरेगाव येथे त्यांचे निधन झाले.
आजचे राशिभविष्य
मेष – आज कष्टाचे फळ मिळेल. कोणाला उधार दिलेले पैसे परत मिळण्याची शक्यता आहे. तुमच्या कामातील प्रगतीमुळे काही लोकांना त्रास होऊ शकतो, त्यामुळे सध्या तुमच्या योजना स्वतःपुरत्याच मर्यादित ठेवा. घरासाठी आवश्यक सुखसोयींशी संबंधित खरेदी शक्य आहे. संतती संबंधीच्या चिंता कमी होण्याची चिन्हे आहेत.
वृषभ – आज नशीबाची मोठी साथ मिळेल. नोकरदार जातकांना बढती मिळू शकते किंवा कामाच्या ठिकाणी एखादी चांगली बातमी मिळू शकते. नवीन व्यावसायिक संधी आणि भागीदारी फायदेशीर ठरू शकतात. इतरांच्या प्रभावाखाली येऊन कोणत्याही वादात पडणे टाळा.
मिथुन – आज उत्पन्नाचे नवीन मार्ग खुले होऊ शकतात, पण त्यासोबतच खर्चावरही लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे. आपल्या जोडीदाराच्या आरोग्याची काळजी घ्या. कुटुंबात एखाद्या शुभ कार्याची तयारी सुरू होईल. भविष्यासाठी मोठी गुंतवणूक करण्याचा आज विचार केला जाऊ शकतो. प्रवास करताना आपल्या मौल्यवान वस्तूंची विशेष काळजी घ्या.
कर्क – आज अनेक सकारात्मक बदल घडू शकतात. पैसा आणि मालमत्तेसंबंधी बाबींमध्ये लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. जर तुम्ही एखादे कायदेशीर प्रकरण हाताळत असाल, तर सावधगिरीने पुढे जा. कुटुंबात आनंदी वातावरण राहील. वडिलोपार्जित मालमत्तेतून लाभ मिळण्याची शक्यता आहे.
सिंह – आज तुमचा आत्मविश्वास सर्वोच्च पातळीवर असेल. एखाद्या धार्मिक आणि सामाजिक कार्यात सहभागी होण्याची संधी मिळेल. तुमच्या वैवाहिक जीवनात एक नवीन वळण येऊ शकते. आरोग्याच्या जुनाट समस्यांपासून आराम मिळेल. व्यवसायातही एक मोठा आणि फायदेशीर बदल होण्याची शक्यता आहे.
कन्या – आज तुम्ही विचारपूर्वक घेतलेला प्रत्येक निर्णय तुमच्याच फायद्याचा ठरेल. शिक्षण आणि करिअरमध्ये मोठे यश दृष्टिपथात आहे. तुमच्याबद्दलचा सामाजिक आदर वाढेल आणि कामाच्या ठिकाणी प्रशंसा आणि पदोन्नती मिळण्याची शक्यता आहे. मालमत्तेसंबंधीचा एक महत्त्वाचा निर्णयही आज तुमच्या फायद्याचा ठरू शकतो.
तुळ – बऱ्याच काळापासून प्रलंबित असलेली कामे आज पूर्ण होण्याची शक्यता आहे. कुटुंबातील सदस्य आणि मित्रांसोबत चांगला वेळ घालवाल. तुमची एखादी मोठी इच्छा पूर्ण होऊ शकते, ज्यामुळे आजचा दिवस अविस्मरणीय ठरेल. विद्यार्थ्यांनी आपल्या अभ्यासावर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
वृश्चिक – तुमचे अनुभव तुम्हाला यशाकडे घेऊन जातील. आर्थिक परिस्थिती मजबूत होण्याच्या दृष्टीने नवीन संधी निर्माण होतील. संततीकडून एखादी चांगली बातमी मिळू शकते. नवीन वाहन खरेदी करण्यासाठी किंवा जुने कर्ज कमी करण्यासाठी देखील सकारात्मक पावले उचलली जाऊ शकतात.
हेही वाचा – वाळवंटातील ‘जीवनदायिनी’ ते शाही थाट…
धनु – आज व्यवसाय आणि गुंतवणूक या दोन्ही क्षेत्रांमध्ये नफा होण्याची सकारात्मक चिन्हे आहेत. नवीन योजनांमुळे भविष्यात मोठे फायदे मिळू शकतात. कुटुंबासोबत समन्वय ठेवा. जोडीदाराच्या भावना समजून घ्या. सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रांमध्ये कार्यरत असलेल्या व्यक्तींवर नवीन जबाबदाऱ्या येऊ शकतात.
मकर – आजचा दिवस व्यस्त असेल, पण तुमच्या मेहनतीचे फळ मिळेल. प्रलंबित असणारी व्यावसायिक कामे पूर्ण होतील. कुटुंबासोबत दिवस घालवल्याने आणि गरजू व्यक्तीला मदत केल्याने तुम्हाला मनःशांती मिळेल. प्रवास करताना आणि इतरांशी संवाद साधताना सावधगिरी बाळगणे उत्तम राहील.
कुंभ – आज सुखसोयी आणि ऐषारामात वाढ होण्याची शक्यता आहे. कामाच्या ठिकाणी आवडीचे काम मिळाल्याने तुम्ही प्रेरित व्हाल. सासरच्या मंडळींकडून आर्थिक मदत मिळण्याची शक्यता आहे. एका लहानशा गोष्टीचे मोठ्या वादात रूपांतर होऊ नये, यासाठी संयम आणि समजूतदारपणा आवश्यक असेल.
मीन – आजच्या दिवशी अनेक नवीन संधी उपलब्ध होतील. तुमचे गोड बोलणे इतरांना प्रभावित करेल. कुटुंबात आनंदाची एखादी बातमी येऊ शकते. नवीन कल्पना व्यवसायातील यशाचा मार्ग मोकळा करतील. प्रवासादरम्यान मिळालेली महत्त्वाची माहिती उपयोगी पडू शकते.
