सतीश बर्वे
मी नेहमीप्रमाणे हॉस्पिटलमध्ये पोहोचलो. दुसऱ्या मजल्यावरच्या नितीनच्या खोलीत प्रवेश केला. नितीन माझा जवळचा मित्र. जवळपास दीड महिन्यांपूर्वी याच हॉस्पिटलमध्ये जखमी अवस्थेत दाखल झाला होता. रात्रीच्या वेळी ऑफिसमधून घरी परतत असताना रस्त्यावरील खड्डे चुकवताना त्याच्या मोटरसायकलची एका ट्रकसोबत जोरदार टक्कर झाली. नशीब बलवत्तर म्हणून थोडक्यात बचावला होता तो. नितीन ॲडमिट झाल्यावर साधारण आठवडाभराने त्या खोलीत सहरुग्ण म्हणून 25 वर्षांचा अशोक दाखल झाला होता, अशाच काहीशा अपघाताचं निमित्त होऊन. पण नितीनच्या मानाने अशोक खूपच सुदैवी होता जखमांच्या बाबतीत.
नितीनच्या बेडजवळच्या खुर्चीवर मी बसलो, इतक्यात नितीनने खुणेनेच मला अशोककडे बघायला सांगितले. एरवी मी खोलीत शिरता क्षणी ‘गुड मॉर्निंग चाचू’ असं माझं हसतमुखाने स्वागत करणारा अशोक आज बाजूच्या खिडकीकडे तोंड फिरवून बसला होता. त्याला बोलतं करण्यासाठी मी त्याच्या बेडजवळ जाऊन जरा जोरातच म्हणालो “आज सूर्य उगवला नाही की, काय?”
तितक्यात मान माझ्याकडे फिरवून अशोकने माझा हात त्याच्या हातात घट्ट धरून ठेवला आणि तो अस्वस्थपणे मला म्हणाला, “चाचू मला नाही जायचं इथून, तुला सोडून!”
“आता हे काय नवीन?”
“मला उद्या सकाळी डिस्चार्ज देणार आहेत.”
“अरे व्वा छान! पण मग एवढी आनंदाची बातमी सांगताना तुझ्या डोळ्यांत पाणी का बरं?”
हेही वाचा – मनाची श्रीमंती… मित्राची अनोखी कहाणी!
“चाचू, मी इथे या खोलीत दाखल झाल्यापासून कालपर्यंत तू मला खूप सांभाळून घेतलंस. तू तुझ्या बोलण्यातून मला खूप मानसिक आणि भावनिक आधार दिला. झालं गेलं विसरून पुन्हा नव्याने आयुष्याला हसतहसत सामोरे जाण्याची प्रेरणा दिलीस. मीच काय आपल्या या दुसऱ्या मजल्यावरच्या प्रत्येक खोलीतल्या पेशंटच्या मनात हीच भावना असेल तुझ्याबद्दल. चाचू तू नं त्या सलाइनच्या स्टँडसारखा आहेस. झाल्या आजारातून खचून न जाता लवकरात लवकर यातून बाहेर पडून जुनं आयुष्य नव्याने कसं सुरू करायला हवे, याचं सखोल मार्गदर्शनरूपी सलाइन तू आजवर प्रत्येकाच्या मनाच्या तळाशी पोहोचवत राहिलास. तू बोलायला लागलास की, सगळं सगळं विसरून तुझं बोलणं ऐकत रहावंस वाटतं. छोटी छोटी सहज पटणारी उदाहरणं देऊन तू तुझं म्हणणं किती सहजपणे पटवून देतोस सगळ्यांना. खरंच तू फार मोठं काम करत आहेस आम्हा सगळ्या पेशंट्ससाठी. प्रत्येक जण आणि त्याच्या घरची माणसे तुला खूप दुवा देतात हे ठाऊक आहे मला. पण उद्यापासून आपली भेट होणार नाही, हे दुःख मी कसं पचवू?”
अशोक जे बोलत होता ते तंतोतंत बरोबर होते. पण काळवेळ कोणासाठी थांबत नाही. त्याची समजूत काढायच्या हेतूने मी त्याचा हात हातात घेऊन म्हणालो, “अशोक तुझं म्हणणं अगदी खरं आहे. देवाने दिलेलं काम समजून मी हे नि:स्वार्थीपणे करत आलोय आजवर. तू आणि इतर पेशंटना माझं बोलणं सकारात्मक विचार करायला भाग पाडतं, हेच माझे खरे समाधान आहे. प्रत्येकाला आयुष्यात कधी ना कधी अशा शारीरिक, मानसिक, भावनिक आणि आर्थिक नुकसानाला सामोरे जावं लागतं. अशा वेळी खचून न जाता वेळीच स्वतःला सावरून त्या नुकसानातून कमीतकमी त्रासात त्याला बाहेर पडायला लागतं. माझं बोलणं, सकारात्मक विचार, संकटातून बाहेर पडण्यासाठी पावलं कशी उचलायला हवीत, त्याचं मार्गदर्शन त्याला या कामी नक्की मदतीला येत असतील, अशी माझी खात्री आहे. माझ्याकडे बघ. मी एकटा माणूस आहे. पण म्हणून मी दुःखी नाही. मी त्यासाठी कधीच नशिबाला किंवा देवाला दोष दिला नाही. उलट, नुसत्या माझ्या बोलण्यातून इतरांच्या सर्व प्रकारच्या वेदना आणि त्रास कमी करण्यासाठी मला भरपूर वेळ मिळाला म्हणून मी त्यांना कायमच धन्यवाद देत आलो. माझी पण आता साठी उलटून गेली आहे. तरीसुद्धा यापुढे शक्य होईल तितकी वर्ष हे काम मी नि:स्वार्थीपणे करतच रहाणार.”
“तुला उद्या डिस्चार्ज मिळणार असला म्हणून काय झालं आपण फोनवर एकमेकांच्या संपर्कात राहूच की! तुला वाटेल तेव्हा तू मला खुशाल फोन कर. मला नक्की आवडेल ते. तू आज म्हणतोस खरा, पण हळूहळू तू तुझ्या नेहमीच्या आयुष्यात इतका गुंतून जाशील की, तुला माझी आठवण देखील येणार नाही.”
हेही वाचा – सागरगोटे… आयुष्यातील चढ-उताराचे अन् सुख-दुःखाचे!
“तू म्हणतोस तसा मी खरंच आहे, सलाइनचा स्टँड… जिथे गरज आहे तिथे उभं राहून आपलं काम निमूटपणे करणारा! फरक इतकाच आहे की, माझं सलाइन मनाला आवश्यक तेवढी उभारी देण्याचे काम करते जेणेकरून तुमची आजारातून लवकर सुटका होऊन तुम्ही तुमच्या घरी परतता.”
“चाचू तू खरोखरच ऑसम आहेस. लाखात एक आहेस. आजच्या ‘मी बरं की आपलं बरं’ असं मानणाऱ्या जगात म्हणूनच तू खूप वेगळा म्हणून उठून दिसतोस. तुझ्यासारखे चाचू प्रत्येक हॉस्पिटलमधल्या पेशंटना भेटो, हीच मी प्रार्थना उद्या सकाळी इथून निघताना परमेश्वराला करणार आहे.”
एवढं बोलल्यावर अशोकच्या चेहऱ्यावर उमटलेले समाधान मला बरंच काही सांगून गेलं.
आज अशोक आहे. उद्या आणखी कोणी येतील… पण सलाइन स्टँडला मात्र त्याच्या आवडीचे काम करतच राहायचं आहे, त्याला स्वतःलाच सलाइन लावायला लागेल त्या क्षणापर्यंत!


