अनेकांच्या मनात हा प्रश्न असतो की, घरातील देवघरात पूजा, जप किंवा ध्यान करताना तोंड कोणत्या दिशेला असावे? तसेच देवघराची मांडणी कशी असावी? याबाबत अनेकांचा गोंधळ असतो. पारंपरिक वास्तुशास्त्रानुसार, घरात पूजा करणाऱ्या व्यक्तीचे तोंड पूर्व दिशेला असणे सर्वात शुभ मानले जाते. पूर्व दिशा ही प्रथम प्राधान्याची दिशा आहे. ते शक्य नसेल, तर उत्तर दिशा दुसरा उत्तम पर्याय मानला जातो. म्हणूनच, शक्य असल्यास घरातील देवघराची मांडणी अशी करावी की, पूजा करताना व्यक्तीचे तोंड पूर्व किंवा उत्तर दिशेकडे येईल. काही वास्तू परंपरांमध्ये ईशान्य (उत्तर-पूर्व) दिशेकडे तोंड करून पूजा, जप, ध्यान किंवा इतर आध्यात्मिक साधना करणेही शुभ मानले जाते.
घरातील देवघर आणि सार्वजनिक मंदिर यातील फरक
अनेकजण सार्वजनिक मंदिरातील देवमूर्तीची दिशा पाहून गोंधळतात. परंतु घरातील देवघर आणि स्थापित सार्वजनिक मंदिर यांचे नियम वेगवेगळे असतात.
स्थापित मंदिरांमध्ये देवतांची स्थापना आगमशास्त्र, परंपरा आणि मंदिराच्या रचनेनुसार केली जाते. त्यामुळे काही मंदिरांमध्ये देवता पूर्वाभिमुख, काही ठिकाणी पश्चिमाभिमुख, तर काही ठिकाणी दक्षिणाभिमुख असतात. उदाहरणार्थ, काही हनुमान मंदिरांमध्ये दक्षिणाभिमुख मूर्ती आढळते. म्हणून सार्वजनिक मंदिरातील देवतेची दिशा पाहून घरातील देवघराची दिशा ठरवणे योग्य नाही.
हेही वाचा – वास्तुशास्त्र… मानसिक तणाव आणि नैराश्य
घरात पूजा, जप, ध्यान किंवा इतर आध्यात्मिक साधना करताना पूर्व दिशा प्रथम प्राधान्य, उत्तर दिशा द्वितीय प्राधान्य मानली जाते.
महत्त्वाची टीप
वरील माहिती पारंपरिक वास्तुशास्त्रीय मतांवर आधारित आहे. विविध परंपरा आणि वास्तू मतप्रवाहांनुसार काही बाबींमध्ये मतभेद आढळू शकतात. त्यामुळे अंतिम निर्णय घेताना घराची रचना, उपलब्ध जागा आणि इतर वास्तू घटकांचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे.
हेही वाचा – वास्तुशास्त्र आणि नवीन घर निवडण्याचे महत्त्वाचे नियम
विचार, साहित्य, कला आणि संस्कृतीच्या सर्जनशीलतेला समर्पित असलेल्या avaantar.com या वेबपोर्टलवरील वैविध्यपूर्ण वाचनीय लेखाचा आनंद घ्यायचा असेल तर,
IXZVpuvKFwKH6gb0NBN51t?mode=r_c
या लिंकला क्लिक करून WhatsApp group जॉइन करा.
