दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 08 सप्टेंबर 2026; वार : मंगळवार
- भारतीय सौर : 17 भाद्रपद शके 1948; तिथि : द्वादशी 14:42 ; नक्षत्र : पुष्य 16:39;
- योग : परिघ 24:40 ; करण : गरज 25:35;
- सूर्य : सिंह; चंद्र : कर्क; सूर्योदय : 06:24; सूर्यास्त : 18:49;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
भीमप्रदोष
मंगळागौरी पूजन
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
गायक, गीतकार, संगीतकार, वादक भूपेन हजारिका
टीम अवांतर
प्रसिद्ध गायक, गीतकार, संगीतकार, वादक भूपेन हजारिका यांचा जन्म 8 सप्टेंबर 1926 रोजी आसाममधील तिनसुकिया जिल्ह्यातील सदिया येथे झाला. एका शिक्षक कुटुंबात जन्मलेल्या भूपेन हजारिका यांच्यावर बालपणापासूनच आईच्या अंगाई गीतांचा आणि आसामच्या लोकसंगीताचा मोठा प्रभाव होता. त्यांचे वडील नीलकांत हजारिका आणि आई शांतीप्रिया हजारिका यांच्या दहा अपत्यांपैकी भूपेन हे सर्वात मोठे होते. त्यांच्या कुटुंबाचे स्थलांतर वारंवार होत असल्याने भूपेन यांचे बालपण धुबरी, गुवाहाटी आणि तेजपूर अशा विविध ठिकाणी गेले.
तेजपूर येथे असतानाच त्यांना ज्योतिप्रसाद अगरवाल आणि विष्णूप्रसाद राभा यांसारख्या आसामी सांस्कृतिक क्षेत्रातील दिग्गजांचे मार्गदर्शन लाभले. वयाच्या अवघ्या 10 व्या वर्षी त्यांनी आपले पहिले गाणे रेकॉर्ड केले आणि त्यांचा चित्रपट सृष्टीतील प्रवास सुरू झाला. त्यानंतर वयाच्या 12 व्या वर्षी इंद्रमालती या दुसऱ्या आसामी चित्रपटात बाल कलाकार म्हणून काम केले आणि गायनही केले. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण धुबरी येथे झाले, तर त्यांनी 1944 मध्ये बनारस हिंदू विद्यापीठ येथून राज्यशास्त्र विषयात एम.ए. पदवी संपादन केली. त्यानंतर त्यांनी 1952 मध्ये कोलंबिया विद्यापीठातून मास कम्युनिकेशनमध्ये पीएचडी मिळवली.
हेही वाचा – Bookshelf : ‘नॉट विदाऊट माय डॉटर’… सकारात्मक कहाणी
अमेरिकेच्या वास्तव्यात त्यांनी त्याकाळातील नामवंत विद्वान, विचारवंत आणि संगीतकारांशी संवाद साधला. त्यात पॉल रॉब्सन या दिग्गज कलाकार आणि नागरी हक्क चळवळीच्या नेत्याचीही भेट घेतली. रॉब्सन यांचे “ओल मॅनरिव्हर” हे गीतच भूपेनदांच्या “बिस्तीर्णो पारोरे” या प्रसिद्ध गाण्याचे प्रेरणास्थान ठरले. भारतीय लोकसंगीताच्या त्यांच्या कार्यक्रमांसाठी अमेरिकेच्या माजी फर्स्ट लेडी एलेनॉ रुझवेल्ट यांनी त्यांना सुवर्णपदक प्रदान केले.
अमेरिकेतील शिक्षण पूर्ण करून ते भारतात परतले. भारतात आल्यावर त्यांनी गुवाहाटी विद्यापीठात शिक्षक म्हणून काम केले तसेच “इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशन’ कडे (इप्टा) ते ओढले गेले. 1955 मध्ये गुवाहाटीत भरलेल्या इप्टाच्या तिसऱ्या अखिल आसाम परिषदेच्या स्वागत समितीचे ते सचिव होते.पुढे ते कोलकाताला गेले, जिथे त्यांनी एक यशस्वी संगीत दिग्दर्शक आणि गायक म्हणून स्वतःला स्थापित केले. त्या काळात, हजारिका यांनी शकुंतला , प्रतिध्वनी इत्यादी अनेक पुरस्कार विजेते आसामी चित्रपट बनवले आणि अनेक आसामी चित्रपटांसाठी सदाबहार संगीत दिले. त्यांना बंगाली संगीतातील एक नवीन ट्रेंड सेटर म्हणूनही ओळखले जात होते. भूपेन हजारिका यांनी बांगलादेशातील चित्रपटांसाठी संगीत दिले, ज्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रशंसा मिळाली
पुढे ते प्रसिद्ध दिग्दर्शिका कल्पना लाजही यांच्या संपर्कात आले आणि . त्या दोघांनी मिळून “एक पल’, “रुदाली’, “दरम्यान (इन बिटवीन)’, आणि “क्यों?’ या बंगाली-हिंदी चित्रपटांची निर्मिती केली. सई परांजपेंचे “पपीहा’, “साक्ष’, “मिल गयी मंझिल मुझे’ आणि एम. एफ. हुसेन यांच्या “गजगामिनी’ या चित्रपटांच्या निर्मितीतही त्यांचा मोठा सहभाग होता. रुदाली चित्रपटातील लता मंगेशकर यांनी गायलेले ‘दिल हुम हुम करे’ हे गाणे अतिशय लोकप्रिय झाले.
त्यांना मिळालेल्या पुरस्कारांमध्ये – दिग्दर्शक म्हणून 9 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट आसामी चित्रपट शकुंतला, 12 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट आसामी चित्रपट प्रतिध्वनी, 14 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारांमध्ये सर्वोत्कृष्ट आसामी चित्रपट लोटीघोटी, 23 व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात चमेली मेमसाब (भूपेन हजारिका यांचे संगीत) साठी सर्वोत्कृष्ट संगीत दिग्दर्शनासाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार यांचा समावेश होता.
याशिवाय भारताचा चौथा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार पद्मश्री, अरुणाचल प्रदेश राज्य सरकारकडून “चित्रपट आणि संगीताच्या माध्यमातून आदिवासी कल्याण आणि आदिवासी संस्कृतीच्या उन्नतीसाठी केलेल्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल” सुवर्णपदक, संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार, दादासाहेब फाळके पुरस्कार, पद्मभूषण हा भारताचा तिसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, संगीत नाटक अकादमी फेलोशिप, आसाम रत्न हा आसाम राज्याचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, मुक्तिसंग्राम सन्मान मित्र हा बांगलादेश सरकारचा पुरस्कार, पद्मविभूषण हा भारताचा दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार (मरणोत्तर) तसेच भारतरत्न हा भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार (मरणोत्तर) या महत्त्वाच्या पुरस्कारांचा समावेश आहे. संगीताच्या माध्यमातून आसामी संस्कृती राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर लोकप्रिय करणाऱ्या भूपेनदा यांचे 5 नोव्हेंबर 2011 रोजी निधन झाले.
आजचे राशिभविष्य
मेष – कामाच्या ठिकाणी आज प्रगती होऊ शकते. कामाप्रती तुमची निष्ठा आणि मेहनत वरिष्ठांच्या लक्षात येईल. त्यामुळे तुम्हाला अतिरिक्त जबाबदारी दिली जाऊ शकते. व्यावसायिकांना जुन्या ओळखींचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक बाबी चांगल्या राहतील, पण सध्या मोठी रक्कम कोणालाही उधार देणे टाळा. कुटुंबातील जुने वाद मिटवण्यासाठी त्यावर चर्चा करणे उपयुक्त ठरू शकते. तुमच्या कामात जोडीदाराकडून पाठिंबा आणि सहकार्य मिळेल.
वृषभ – आर्थिकदृष्ट्या आजचा दिवस अनुकूल राहील. कामाच्या ठिकाणी प्रलंबित असलेल्या कामांना गती मिळू शकते. तुमचे वरिष्ठ तुमच्या कामगिरीने प्रभावित होतील. नवीन सौदे किंवा व्यावसायिक प्रस्तावांमुळे व्यावसायिकांना फायदा होण्याची शक्यता आहे. उत्पन्नासोबतच बचतीवर लक्ष केंद्रित करणे महत्त्वाचे ठरेल. कुटुंबासोबत चांगला वेळ घालवण्याची संधी मिळेल. वैवाहिक जीवनातील सामंजस्य आणि प्रेम वाढेल. विद्यार्थ्यांना त्यांच्या अभ्यासावर अधिक चांगल्या प्रकारे लक्ष केंद्रित करता येईल.
मिथुन – आजचा दिवस थोडा व्यस्त असू शकतो. नोकरीच्या ठिकाणी अनेक कामांमुळे तुम्हाला दबाव जाणवू शकतो, पण तुमचा अंगभूत शहाणपण परिस्थिती हाताळण्यास मदत करेल. कामाच्या ठिकाणी नवीन व्यक्तीला भेटणे दीर्घकाळासाठी फायदेशीर ठरू शकते. खर्चात अचानक वाढ होण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे त्यानुसार आर्थिक नियोजन करा. कुटुंबातील अनुभवी सदस्याचा सल्ला उपयुक्त ठरू शकतो. वैवाहिक जीवनात भावनांऐवजी समजुतीच्या आधारावर निर्णय घेणे उत्तम ठरेल.
कर्क – आजचा दिवस खूपच उत्साहवर्धक असेल. चंद्र तुमच्या राशीत असल्यामुळे, तुमचे मनोधैर्य वाढेल आणि भावनिकदृष्ट्या तुम्ही कणखर बनाल. कामाच्या ठिकाणी एक महत्त्वाची संधी मिळू शकते. व्यावसायिकांना आपला व्यवसाय वाढवण्यासाठी नवीन मार्ग दिसू शकतात. आर्थिक परिस्थिती मजबूत होण्याची चिन्हे आहेत. कुटुंबात शांतता आणि प्रेम नांदेल. वैवाहिक जीवनात जोडीदाराबरोबरचे तुमचे नाते अधिक जिव्हाळ्याचे होईल.
सिंह – कामाच्या ठिकाणी यश मिळवण्याचा आजचा दिवस असू शकतो. वरिष्ठांच्या पाठिंब्यामुळे एक महत्त्वाचे काम पूर्ण करणे सोपे जाईल. तुमच्यावरील कामाच्या जबाबदाऱ्या वाढू शकतात, जे तुमच्या करिअरसाठी दीर्घकाळात फायदेशीर ठरेल. एक मोठा व्यावसायिक करार अंतिम होण्याची शक्यता आहे. तुमची आर्थिक परिस्थिती समाधानकारक असली, तरी अनावश्यक खरेदी टाळण्याचा प्रयत्न करा. कुटुंबात आणि समाजात तुमचा प्रभाव वाढू शकतो. वैवाहिक जीवनात विश्वास आणि सामंजस्य अधिक दृढ होईल.
कन्या – आजच्या दिवशी यशाची गुरुकिल्ली म्हणजे नियोजनबद्ध पद्धतीने पुढे जाणे. कामाच्या ठिकाणी तुमच्यावर एका महत्त्वाच्या प्रकल्पाची जबाबदारी सोपवली जाईल. शिवाय तुमच्या कार्यनिष्ठेचे कौतुक केले जाईल. व्यवसायात, जुन्या गुंतवणुकी किंवा जुन्या ओळखींचा फायदा होण्याची शक्यता आहे. आर्थिक बाबी स्थिर राहतील. कुटुंबातील एखादा सदस्य तुम्हाला महत्त्वाची कामे पूर्ण करण्यास मदत करू शकेल. विद्यार्थ्यांसाठी आजचा दिवस अनुकूल आहे. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्यांनी सराव सुरू ठेवावा.
तुळ – सकारात्मक परिणाम देणारा असा आजचा दिवस असेल. सहकाऱ्यांच्या पाठिंब्यामुळे कामे वेळेवर पूर्ण होतील. व्यवसायात सहकाऱ्यासोबतची भागीदारी किंवा सहकार्य फायदेशीर ठरू शकते. आर्थिक परिस्थिती हळूहळू सुधारेल. एखाद्या चांगल्या बातमीमुळे घरात आनंदी वातावरण निर्माण होईल. नातेसंबंधांमधील जुने गैरसमज दूर करण्याची संधी मिळेल. तुमची सामाजिक प्रतिमा आणि प्रतिष्ठा अधिक मजबूत होऊ शकते.
वृश्चिक – आज प्रत्येक परिस्थितीत शांत राहा. कामाच्या ठिकाणी काही अडचणी किंवा अतिरिक्त दबावाचा सामना करावा लागू शकतो, परंतु संयम ठेवल्यास ते तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरेल. व्यवसायात घाईघाईने गुंतवणूक करणे टाळा. आर्थिक व्यवहारांमध्ये अत्यंत सावधगिरी बाळगा, सखोल चौकशी केल्याशिवाय कोणावरही विश्वास ठेवू नका. घरातील वडीलधाऱ्या व्यक्तीचा सल्ला निर्णायक ठरू शकतो. तुमच्या वैवाहिक जीवनात क्षुल्लक गोष्टींना संघर्षाचे कारण बनू देऊ नका.
हेही वाचा – माझा गणपती बाप्पा
धनु – आजचा दिवस उत्साह आणि यशाने भरलेला असू शकतो. कामाच्या ठिकाणी दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या प्रयत्नांना सकारात्मक परिणाम मिळण्याची शक्यता आहे. व्यवसायात नवीन संधी आणि फायदेशीर मार्ग निर्माण होऊ शकतात. अडकलेला निधी परत मिळवल्याने तुमची आर्थिक परिस्थिती सुधारू शकते. कौटुंबिक जीवन आनंदाने भरलेले असेल. जोडीदाराच्या पाठिंब्यामुळे तुमच्यातील नाते अधिक दृढ होईल. चांगल्या निकालासाठी विद्यार्थ्यांनी अभ्यासात सातत्य राखले पाहिजे.
मकर – आज, तुमच्या मेहनतीचे सकारात्मक फळ मिळण्याची शक्यता आहे. तुमच्यावरील कामाचा भार आणि जबाबदाऱ्या वाढू शकतात, पण यामुळे करिअरमध्ये प्रगतीच्या संधीही निर्माण होतील. व्यावसायिकांना नवीन ग्राहक मिळू शकतात आणि ते विस्ताराची योजना आखू शकतात. आर्थिक परिस्थिती सुधारण्याची शक्यता आहे. आज कुटुंबासोबत काही सुखद क्षण घालवण्याची संधी मिळेल. जोडीदारासोबत भविष्यातील एका महत्त्वाच्या विषयावर चर्चा करू शकता. सुनियोजित दिनचर्या पाळणे आज फायदेशीर ठरेल.
कुंभ – नवीन प्रकल्प सुरू करण्यासाठी आजचा दिवस उत्साहवर्धक असेल. तुमची नाविन्यपूर्ण विचारसरणी आणि सर्जनशील क्षमता कामाच्या ठिकाणी वरिष्ठांचे लक्ष वेधून घेऊ शकते. व्यवसायातील नवीन ओळखींमुळे भविष्यात फायदा होऊ शकतो. आर्थिक परिस्थितीत सुधारणा होण्याची चिन्हे आहेत, तरीही अनपेक्षित, अतिरिक्त खर्च उद्भवू शकतात. आज कुटुंबाकडून पूर्ण पाठिंबा मिळेल. वैवाहिक संबंध गोड राहतील. जुन्या मित्राला भेटणे किंवा त्यांचा पाठिंबा फायदेशीर ठरू शकतो.
मीन – आजचा दिवस इतर दिवसांच्या तुलनेत चांगले परिणाम देईल. तुमची मेहनत कामाच्या ठिकाणी दिसून येईल आणि तुम्हाला एका महत्त्वाच्या कामात यश मिळू शकते. व्यवसायात कमाईच्या नवीन संधी निर्माण होऊ शकतात. आर्थिक परिस्थिती मजबूत करण्यासाठी नवीन योजना आखण्याचा विचार कराल. घरात शांतता आणि सलोखा नांदेल. जोडीदार तुमच्या भावना समजून घेईल आणि भावनिक आधार देईल. विद्यार्थ्यांनी अभ्यासादरम्यान लक्ष विचलित करणाऱ्या गोष्टी टाळाव्यात.
