अतुला प्रणव मेहेंदळे
“प्राजक्ता, गोडाचा छान मंद सुवास येतोय गं! काय बनवते आहेस एवढं? मला अगदी फिरकूही देत नाहीयेस…” शारदा ताई हॉलमधूनच आपल्या लेकीला विचारत्या झाल्या. प्राजक्ताने मात्र ताकास तूर लागू दिला नाही. जावईबापू पराग आणि नातू श्रीकर हे डबा घेऊन गेले, तरीही त्यांना आज काय बेत आहे, ते काही कळले नाही. तशी कुणकुण लागली होती, पण लेकीच्या आनंदावर त्यांना अजिबात विरजण घालायचे नव्हते. दुपारी प्राजक्ताने दोघींची पाने घेतली आणि मग आईला हाक मारली. शारदा ताईंना थोडी डुलकी लागली होती. लेकीने हाक मारल्यावर मात्र त्यांना अगदी कानकोंडलं झालं. त्यावर प्राजक्ता म्हणाली, “आई, अगं एवढं काय त्यात! या वयात लागायचीच झोप… आणि उलट बरंच झालं, मला तुला कळू न देता पानं पण वाढता आली ना!” असं म्हणून तिने हसतच आईला पानावर बसवलं.
शारदा ताई आनंदल्या. अगदी लहान अल्लड मुलीसारखी टाळी वाजवून त्यांनी दाद दिली. “वाह प्राजक्ता, माझ्या आवडीचे आयतमांडे आणि सोबत तिखट म्हणून अळूवडी… कित्ती छान! गेले कित्येक वर्षांत मी आयतमांडे केलेच नाहीत. सगळ्यांचं करता करता माझी आवड मात्र मी पूर्णतः विसरले होते बघ! पण तुला आवड लक्षात आहे माझी?” हे बोलत असताना त्यांच्या डोळ्यात पाणी तरळलं…
त्यावर प्राजक्ता घशाशी आलेला आवंढा गिळून म्हणाली, “आई, तू पोटभर खा. तुझी आवड मी नाही लक्षात ठेवणार तर कोण ठेवणार? अगं, तुला माझ्या सगळ्या आवडीच्या गोष्टी लक्षात असतात. लहानपणापासूनच त्या तू अगदी उत्तम जपल्या आहेत. मग मलाही तुझ्यासाठी एवढं करायला हवंच ना?”
लेकीकडे सकौतुक बघत दोघी मायलेकी पोट तुडुंब होईपर्यंत मनसोक्त गप्पा मारत जेवल्या. दुपारी वामकुक्षी झाली आणि प्राजक्ताने वाफाळती कॉफी आईसमोर धरली. “काय हे प्राजक्ता, गेले 10-15 दिवस नुसतं माझं करण्यातच वेळ जातोय तुझा. अगं, इतके दिवस तुमचं काय ते वर्क फ्रॉम होम घेतलं आहेस, बॉस ओरडतील तुझे… आणि हे काय, तुझी कॉफी आण आणि बस बघू इकडे आधी.” प्राजक्ताने आतून तिचा कप आणला आणि दोघी गॅलरीमध्ये झोपाळ्यावर बसून निवांत कॉफी पीत बसल्या…
हेही वाचा – अधिक मासाचं अनोखं वाण… जावयाकडून!
“प्राजू, मी उद्या निघायचं म्हणते,” शारदाताई सहज म्हणाल्या. त्यावर प्राजक्ता खट्टू होत म्हणाली, “का गं आई, इतक्यातच चाललीस? कंटाळलीस का गं? घराची आठवण येतेय का? थांब ना अजून थोडे दिवस. 15 दिवसांत आपल्या अगदी निवांत अशा, पूर्वी बाबा झोपल्यावर रात्री बसून मारायचो, तशा गप्पाच झाल्या नाहीत. इतक्या वर्षांत दरवेळी कधी माझी गरज म्हणून, तर कधी तुझं डोळ्याचं ऑपरेशन म्हणून, कुठे इतर ठिकाणी जायचं म्हणून फक्त धावती भेट होत राहिली. मीच कायम माहेरपण करून घ्यायला येत राहिले. यावेळी मला संधी मिळाली आहे तर, तू मला का देत नाहीयेस?” हे बोलताना प्राजक्ता अगदी रडवेली झाली. त्यावर तिचा हातात हात घेत शारदाताई म्हणाल्या, “अगं वेडाबाई कित्ती करशील! मला तर वाटतंय मी आई म्हणून नाही तर, तुझी मुलगी म्हणून माहेरपणाला आलेय की काय! गेले 15 दिवस मी अगदी राणीसारखी राहिले बघ. 10 वर्षांपूर्वी तुझी आजी गेली आणि माहेर सुटलं. तशी मी खूप काही जातच नव्हते. पण आई आहे, ही गोष्ट खूप सुखावत होती बघ.”
“आपल्याला अगदीच काहीच नाही तरी दोन दिवसाचं माहेरपण हवं असतं… काहीही म्हण अनेक वर्षं झाली कुठेतरी निवांत रहावं म्हटलं तरी जमलंच नाही! माहेर म्हणजे स्त्रीचा जिव्हाळ्याचा विषय. अजूनही आईची रोज आठवण येतेच. अगदी हटकून येते बघ. मग मन हळवं होतं आणि खूप पोकळी निर्माण होते. मनात खूप काही चालू असतं पण घरात आता मी एकटीच. कुणाशी बोलायचं. आता या वयात आमच्यासारख्या म्हाताऱ्यांकडे सगळं असतं साड्या, वस्तू, भांडी अगदी सगळं. पण क्वचित सरप्राइज म्हणून आठवण ठेवून कुणीतरी गिफ्ट दिलं, आवडीचे दोन पदार्थ दिले, एवढंच काय साधी येता जाता चौकशी केली ना तरी आमचा आनंद गगनात मावत नाही बघ! …आणि हे सगळं सगळं तू गेल्या 15 दिवसांत केलंस. अगदी गरम गरम तव्यावरची पोळी म्हणू नकोस, परवा रात्री केसांना तेल लावून देणं म्हणू नकोस…. माझ्या आवडीचे पदार्थ खाऊ घातलेस. अगं, तूच काय जावयांनी पण कित्ती केलं माझ्यासाठी! आता मात्र निघते. अगं थोडक्यात समाधान मानावं. नाहीतर तुम्हाला कंटाळा येईपर्यंत राहिले तर मलाच त्रास होईल,” असं म्हणून डोळ्यातलं पाणी लपवत त्या लगोलग आपल्या खोलीत गेल्या.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी रविवार असल्याने पराग आणि श्रीकर दोघेही सासूबाईंना आणि लाडक्या आजीला सोडायला बस स्टँडवर जाणार होते. शारदाताई बॅग घेऊन हॉलमध्ये आल्या आणि प्राजक्ताने हाताला धरून आईला स्वयंपाकघरात देवासमोर खुर्चीवर बसवलं. “काय गं, आता काय झालं?” असं विचारताक्षणी प्राजक्ताने भरल्या ओटीच ताट आईसमोर आणलं… “आई मी तुझी साडी देऊन ओटी भरणार आहे.”
शारदाताई थोड्या चरकल्या. त्या तशा जुन्या विचारांच्या. बाबा हयात नसताना प्राजक्ताने असं करावं, याचं भय त्यांच्या चेहऱ्यावर प्राजक्ता आणि परागला स्पष्ट दिसलं. तेव्हा सासूच्या समोर मांडी घालून बसत परागच म्हणाला, “आई, अहो यात काही गैर नाही. अहो बाबा नसले म्हणून काय झालं. ते आपल्यातच आहेत आजूबाजूला. या जुनाट गोष्टीवर आमचा अजिबात विश्वास नाहीये. अहो, दरवेळी प्राजक्ता माहेराहून निघताना तुम्ही तिला भरभरून देता आणि माहेरची ओटी भरता. त्यात तुम्ही पहिल्यांदाच इतके दिवस आमच्याकडे राहिलात. यावेळी भरपूर दिवस आम्हाला मज्जा आली, आईची सेवा करायला! माझी आई नाहीये आता, त्यामुळे आता तुम्हीच माझी आई आहात… आणि आज तर हा तुमचा मान आहे. आजपासूनच अधिक महिना चालू झाला आहे. दर वेळी अधिक महिन्यात तुम्ही आम्हाला देत आलात, आता आमच्याकडून ही प्रेमाची भेट समजा!”
हेही वाचा – धोंडा माझा भला…
“तुम्हीच म्हणालात ना माझं इतक्या वर्षांनी छान माहेरपण झालं. खरंतर तुम्ही आई म्हणूनच हा अधिक महिन्याचा मान स्वीकारायला हवा. पण तुम्हाला अडचणीचं वाटत असेल तर यावेळी आपण असं म्हणू की, तुम्ही आमच्याकडे माहेरपणाला आला होतात तर, आज प्राजक्ता तुमची आई आणि तुम्ही तिची ‘लेक’! नाही म्हणू नका आई. तुमच्या लेकीला आणि जावयाला बरं वाटेल…”
परागचं हे म्हणणं ऐकल्यावर शारदाताईंच्या डोळ्यात अश्रू उभे राहिले. समोर लेक आणि जावयाच्या रूपाने त्यांना आपले आई-वडीलच उभे आहेत, असंच वाटलं. त्यांनी आनंदाने लेकीच्या ओटीरुपी वाणाचा आणि आईपणाच्या सन्मानाचा स्वीकार केला. आज एक आई आणि तिचं माहेरपण सगळ्यांच्याच डोळ्यांतून ओतप्रोत भरून वहात होतं…
