आज थोडा उशीरच झाला ऑफिसमध्ये पोहोचायला. पोहोचले सव्वा दहा वाजता. नुसती धावपळ, घामाघूम करणारी. ऑफिसच्या वातावरणात गेल्यावर, थंडाव्याचं मोरपीस अंगावर फिरल्यावर जरा बरं वाटलं. तशी साडेनऊची वेळ, पण एक तास flexi time असतो. साडेनऊ ते साडेदहा या तासाभरात कधीही येऊ शकता तुम्ही… तेवढा वेळ उशिरापर्यंत थांबायचं म्हणजे दिवस गणला जातो.
धप्पकन् बसले खुर्चीत, ओढणीनं वारा घेत. ग्लासभर पाणी ढोसल्यावर जरा जीवात जीव आला. वॉशरूममध्ये जाऊन तोंडावर पाण्याचे सपकारे मारून, पावडरचा हलकासा हात फिरवून, केस सारखे केल्यावर बरं वाटलं.
लॅपटॉप उघडला, त्याला मनोभावे नमस्कार केला रोजच्याप्रमाणे आणि लॉगिन केलं. कामाचा फड आता रंगात येणार होता. सव्वाअकराची गूगल मीट होती. मुद्द्यांची उजळणी केली आणि अजून अर्धा तास हातात आहे, हे बघून जरा हायसं वाटलं.
शेजारच्या वर्क स्टेशनवर नजर टाकली. लवकर येऊन बसणारे माझे सख्खे शेजारी, म्हणजे सबनीस… बसले होते आरामात. थोडासा विचित्र माणूस. आत्मप्रौढीत रमलेला, पण कामात चोख. टोमणे मारण्याची आणि नको तिथे नाक खुपसण्याची सवय सोडली, तर बाकी छान माणूस.
नजरानजर झाल्यावर म्हणाले, “काय, आज पण उशीर?”
मी कसनुसं हसले, म्हणाले – “गाड्या लेट होत्या…”
“छे!! काहीही काय? मी आलोय सव्वानऊलाच. गाड्या वेळेवर आहेत आज. तुम्हालाच उशीर झालाय, मान्य करा ना!”
हे आता नेहेमीचंच झालं होतं. मी वैतागले थोडीशी, पण वाद घालून दिवस नासवायचा नव्हता मला. मनात म्हटलं, आज यांची तंगडी यांच्याच गळ्यात घालू.
विचारलं त्यांना, “का हो सबनीस, किती वाजता उठता तुम्ही?”
“साडेपाचला!” अशा स्वरात जणू काही फार मोठा तीर मारलाय…
“एवढ्या लवकर?”
“हो, चालायला जातो, थोडी योगासनं करतो आणि साडेसहापर्यंत घरी येतो.”
“नंतर?”
“दाढी, आंघोळ, थोडं पेपर वाचन, मोबाइल यांच्यात रमतो… डबा घेतो आणि निघतो. ठरलेली गाडी, ठरलेला ग्रुप… मस्त मजेत प्रवास करून येतो ऑफिसला.”
“आणि संध्याकाळी?”
“घरी जातो, आवरतो. चहा घेतो, घरातली काही किरकोळ कामं असली तर करतो. तोपर्यंत स्वयंपाक तयार असतो. सोबत जेवतो आम्ही सगळे. नंतर ती आवरते, मी बातम्या बघतो. थोडावेळ टंगळमंगळ करतो आणि मग गुडूप. संपला दिवस… का हो, आज अगदी माझी दिनचर्या विचारलीत?”
“काही नाही सहज. तुम्ही रोज वेळेवर कसे येता, ते जाणून घ्यायचं होतं. विशेष नाही काही…”
“मी पण सकाळी सहाला उठते. उठावंच लागतं. सासूबाई आजारी असतात. त्यांना आणि सासऱ्यांना चहा देते. घोटभर मी घेते. लेकाचं कॉलेज असतं, त्याला हाका मारायला सुरुवात करते. कणिक भिजवते एकीकडे आणि भाजी फोडणीस टाकते. नाश्ता असतोच करायचा काहीतरी, त्याची तयारी करते. हे गेल्यापासून लेक जरा जबाबदारीनं वागतोय, पण सकाळी हल्या हल्या करून उठवावं लागतं, तेव्हा कुठे उठतो. त्यातही बराच वेळ मोडतो. पोळ्या, डबे भरणं, ओटा आवरणं आणि मग हे सगळं झाल्यावर आंघोळ आणि स्वतःचं आवरणं… कुकर लावतात नंतर सासूबाई त्यांच्यापुरता, पण पोळी भाजी करावीच लागते मला. पर्याय नसतो!”
हेही वाचा – तो डंख कुरवाळला अन्…
“घाईघाईत आवरते… हे सगळं होईपर्यंत साडेसात झालेले असतात. मग मशीन लावते धुण्याचं, कपडे सासरे वाळत घालतात, पण त्यांना मशीन नाही लावता येत, म्हणून तेही मलाच लावावं लागतं… आमचं घर लांब आहे स्टेशनपासून. खाली उतरल्यावर बसच्या रांगेत उभी राहते. तिथून स्टेशन, लोकल आणि मग ऑफिस असा द्राविडी प्राणायाम असतो…”
“संध्याकाळी जाताना भाजी, किराणा, फळं असं घेऊन जाते. घरी गेल्यावर सासूबाई चहा देतात हातात. तो घेऊन परत ओट्याशी. ताज्या पोळ्या, भाजी, वरण भात असं साग्रसंगीत जेवण… नंतर ओटा आवरणं, उद्याच्या डब्याची तयारी करणं, यात मग उरलेला वेळ खर्ची पडतो आणि डोळे मिटायला लागतात आपसूक. पाठ टेकल्याटेकल्या जी झोप लागते, ती सकाळी गजर झाल्यावरच उघडते. परत रामरगाडा सुरू…”
“रविवारी तुम्ही जशा फर्माईशी करता बायकोकडे, तशा लेक करतो. मग काहीतरी चटपटीत करावं लागतं. शनिवारी बँकांची कामं असतातच. एकटीने गाडा ओढायचा म्हणजे जीव मेटाकुटीला येतो… त्यात तुमची आणि इतर लोकांची तिरकस बोलणी. सहानुभूती, कणव वगैरे नको, पण थोडासा समजूतदारपणा हवा असतो समाजाकडून. तोच आवश्यक असतो, पण नाही मिळत! तुम्हाला काय हो, स्वतःचं आवरायचं आणि चालू पडायचं. मग सव्वानऊ काय, सव्वाआठला पण येऊ शकता तुम्ही. एकदा माझ्या भूमिकेत शिरून बघा एखादा दिवस, मग किती वाजता येणं होतंय ते पाहूया आपण.”
“हो, मी येते दहाच्या नंतर कधीकधी, पर्याय नसतो, पण संध्याकाळी थांबते वेळ पूर्ण होईपर्यंत, हे सोयीस्कररित्या विसरता तुम्ही.”
माझ्या तोंडाचा दांडपट्टा सुरू झाला होता आणि सबनीस बिचारे हवालदिल झाले होते. बोलताबोलता पाणी तरळलं माझ्या डोळ्यात आणि तेवढ्यात मीटिंग रिमाइंडर वाजलं. दहा मिनिटं होती हातात. पटकन पाणी मारून आले तोंडावर आणि आवेग दडवून हास्याचा मुखवटा चढवला…
हेही वाचा – ऑफिसचा डबा आणि आलू पराठे!
सर्कशीतला विदूषक जसा स्वतःची दु:खं दडवतो मुखवट्यामागे, तशी मी, माझ्या वेदना दडवून सिद्ध झाले होते लढण्यासाठी, परत एकदा.
सबनीसांना “सॉरी” म्हंटलं, पण तेच मला म्हणाले, “मॅडम, हे सगळं मला ठाऊक असायला पाहिजे होतं. यापुढे बोलताना मी खरंच काळजी घेईन. माझे डोळे उघडलेत तुम्ही.”
सबनीसांची अपराधी नजर मग त्यांच्या लॅपटॉपकडे वळली आणि ते कामाला लागले त्यांच्या…
माझ्या या स्पष्टवक्तेपणामुळे तिरकस बोलणी बंद होऊन विसंवादाचं रूपांतर आता तरी सुसंवादात होईल अशी आशा बाळगून मी हेडफोन चढवले आणि मीटिंगमध्ये शिरले…
दिवस आत्ता कुठे सुरू होत होता.
