दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 06 ऑक्टोबर 2026; वार : मंगळवार
- भारतीय सौर : 14 आश्विन शके 1948; तिथि : एकादशी 24:34; नक्षत्र : आश्लेषा 22:17;
- योग : सिद्ध 07:19, साध्य 28:59; करण : बव 13:19;
- सूर्य : कन्या; चंद्र : कर्क 22:17; सूर्योदय : 06:29; सूर्यास्त : 18:24;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
इंदिरा एकादशी
एकादशी श्राद्ध
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
मराठी साहित्याचे अभ्यासक डॉ. रत्नाकर मंचरकर
टीम अवांतर
मराठी साहित्याचे गाढे अभ्यासक डॉ. रत्नाकर मंचरकर यांचा जन्म 6 ऑक्टोबर 1943 रोजी पारनेर तालुक्यातील वडनिरे (अहमदनगर) येथे झाला. र.बा. मंचरकर या नावाने ते साहित्य वर्तुळात ओळखले जात.
प्रा. मंचरकर हे समीक्षक, साहित्यसंशोधक म्हणून महाराष्ट्रात प्रसिद्ध होते. व्यासंग करून आणि 7 पेक्षा अधिक ग्रंथांचे लेखन करून त्यांनी ही मान्यता मिळवली होती. समीक्षाक्षेत्रात त्यांचा विशेष दबदबा होता. संत साहित्याच्या संशोधनामुळे त्यांनी त्याचाही गाढा व्यासंग केला. धर्म आणि संप्रदाय, साहित्य समीक्षा प्रदीप, मुक्तेश्वरकृत महाभारत – एक अभ्यास असे अनेक संशोधनपर ग्रंथ त्यांनी लिहिले. महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या पुरस्कारासह ग्रंथलेखनासाठी असलेले अनेक मानाचे पुरस्कार त्यांना मिळाले.
हेही वाचा – वैदिक ज्योतिषशास्त्र : 100 महत्त्वपूर्ण सिद्धांत – सुप्त गुण, आध्यात्मिक गुरू
बाबूराव बागूल, नारायण सुर्वे, यशवंत मनोहर, भास्कर चंदनशिव, लहू कानडे अशा अनेकांच्या साहित्यावर समीक्षणपर लेखन करून त्यांचे मराठी साहित्यातील महत्त्व अधोरेखित करण्याचा प्रयत्न डॉ. र.बा. मंचरकरांनी केला. त्यासाठी दिल्ली येथील भारतीय दलित साहित्य अकादमीच्या वतीने त्यांना त्यांच्या निवासस्थानी जाऊन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
साहित्यिक, सामाजिक विषयांवर राज्यभर त्यांनी तीन हजारांहून व्याख्याने दिली. याशिवाय चर्चासत्रे, कार्यशाळा, परिसंवाद, साहित्य संस्थांची उभारणी आदींमध्ये त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. त्यांना संशोधक साहित्यिक म्हणून एक तर प्राध्यापक म्हणून 34 पारितोषिके मिळाली. त्यांनी सात ग्रंथ, सात संहिता – संपादने, चार सूत्रसंपादने, पाच पाठ्यपुस्तकांचे संपादन, आठ नियतकालिकांचे संपादन, पंधरा महाविद्यालयीन वार्षिक अंकांचे संपादन केले. अहमदनगर येथील रयत शिक्षण संस्थेच्या राधाबाई काळे महिला महाविद्यालयातून ते उपप्राचार्य म्हणून निवृत्त झाले. 20 फेब्रुवारी 2012 रोजी त्यांचे निधन झाले.
मंचरकरांच्या नावाने अहमदनगर येथे ’डॉ. र.बा. मंचरकर स्मृति प्रतिष्ठान’ स्थापन करण्यात आले आहे. या प्रतिष्ठानतर्फे संत साहित्यावरील ग्रंथलेखनासाठी डॉ. र.बा. मंचरकर स्मृती जीवनगौरव पुरस्कार देण्यात येतो. चं.वि. जोशी आणि काही इतर लेखकांनी ’साहित्याचा अभ्यास’ नावाचा एक ’गुरुवर्य डॉ. र.बा. मंचरकर सद्‌भाव ग्रंथ’ संपादित केला आहे.
आजचे राशिभविष्य
मेष – स्थगित व्यावसायिक कामांना गती मिळेल आणि दीर्घकाळ प्रलंबित असलेल्या कामांमधून सकारात्मक परिणाम आज दिसून येतील. नवीन ग्राहक आणि फायदेशीर व्यवहारांच्या संधी मिळतील. तुमच्या मेहनतीचे कौतुक होईल आणि नवीन जबाबदाऱ्यांमुळे भविष्यात पदोन्नतीच्या संधी निर्माण होतील. शासकीय कामात यश मिळेल. शांततेचे आणि सौहार्दाचे वातावरण राहील. नातेसंबंधांमध्ये तणाव निर्माण होऊ नये म्हणून आपला राग आणि अहंकार नियंत्रणात ठेवा. तुमची आर्थिक परिस्थिती पूर्वीपेक्षा अधिक मजबूत होईल.
वृषभ – व्यवसाय विस्ताराच्या योजना यशस्वी होतील, याशिवाय नवीन प्रकल्प सुरू होण्याची शक्यता आहे. भागीदारीचे काम फायदेशीर ठरेल. हट्टीपणा आणि आळस टाळा. नोकरदार जातकांची कामगिरी उत्कृष्ट राहील आणि वरिष्ठ त्यांच्या कामाचे कौतुक करतील. कुटुंबात आनंदी वातावरण राहील. जुने वाद किंवा गैरसमज दूर होऊ शकतात, त्यामुळे अनावश्यक वाद टाळा. मालमत्ता, जमीन किंवा वाहनांशी संबंधित बाबींमध्ये सकारात्मक परिणाम मिळतील आणि बचत वाढेल. आरोग्य चांगले राहील. फक्त जास्त गोड आणि तळलेले पदार्थ खाणे टाळा आणि नियमित व्यायाम करा.
मिथुन – व्यावसायिकांना नवीन सौदे आणि मोठा नफा मिळण्याची अपेक्षा आहे. महत्त्वाची व्यावसायिक कामे सुरळीतपणे पूर्ण होतील. करिअरमध्ये प्रगतीची सकारात्मक चिन्हे आहेत. नोकरी करणाऱ्या व्यक्तींना नवीन जबाबदाऱ्या मिळतील. मुलाखती, स्पर्धा परीक्षा किंवा सरकारी नोकरीत यश मिळण्याची शक्यता आहे. घरात सकारात्मक आणि आनंदी वातावरण राहील. अडकलेले पैसे परत मिळण्याची शक्यता आहे. उत्पन्नाचे नवीन स्रोत निर्माण होतील. महत्त्वाच्या कागदपत्रांवर सही करण्यापूर्वी ती काळजीपूर्वक वाचा. आरोग्य नेहमीपेक्षा चांगले राहील. पचनाच्या समस्या टाळण्यासाठी बाहेरचे खाणे टाळा.
कर्क – व्यवसायाच्या नवीन संधी निर्माण होतील, त्यांचा संयमाने पाठपुरावा केल्यास फायदा होईल. घाईने घेतलेले व्यावसायिक निर्णय तोट्यास कारणीभूत ठरू शकतात. कामाच्या ठिकाणी अपेक्षेपेक्षा जास्त मेहनत करावी लागू शकते, परंतु त्याचे परिणाम निश्चितच सकारात्मक असतील. जोडीदाराच्या भावनांचा आदर करा आणि अनावश्यक वाद टाळा. अनावश्यक खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. कोणतीही मोठी गुंतवणूक करण्यापूर्वी संपूर्ण माहिती गोळा केल्याची खात्री करा. मानसिक ताण टाळा आणि पुरेशी विश्रांती घ्या. आपल्या दैनंदिन दिनचर्येत योग आणि ध्यानाचा समावेश करा.
सिंह – व्यवसायाच्या विस्ताराची शक्यता आहे. टीमसोबत सुधारलेल्या समन्वयामुळे महत्त्वाचे प्रकल्प वेळेवर पूर्ण होतील. नोकरदारांना वरिष्ठांकडून भरभरून प्रशंसा मिळेल. सामाजिक प्रतिष्ठा वाढेल. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना यश मिळेल. आपल्या बोलण्यावर नियंत्रण ठेवा. कठोर शब्द किंवा अहंकारामुळे प्रियजनांशी मतभेद निर्माण होऊ शकतात. आर्थिक परिस्थिती स्थिर राहील. उत्पन्नाचे स्रोत मजबूत राहतील आणि खर्च नियंत्रणात राहील. गुंतवणूक करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या. आरोग्य सामान्य राहील, पण उन्हात जाणे आणि खूप थकवा येईल अशी कामे टाळा. भरपूर पाणी प्या.
कन्या – व्यवसायात चांगला नफा होण्याची शक्यता आहे. नवीन योजना यशस्वी होतील. भविष्यात भागीदारीतून उत्कृष्ट परिणाम मिळतील. नोकरी करणाऱ्यांना प्रगतीची चिन्हे दिसतील. वरिष्ठ तुमच्या कामावर समाधानी असतील, त्यामुळे नवीन जबाबदाऱ्या सोपवू शकतात. वेळेच्या नियोजनाकडे लक्ष द्या. जमीन, घर किंवा वाहन खरेदी करण्याची शक्यता आहे. आर्थिकदृष्ट्या दिवस खूप शुभ असेल. आर्थिक लाभ होण्याची चांगली शक्यता आहे आणि बचतीत लक्षणीय वाढ होईल. आरोग्य चांगले राहील आणि तुम्ही दिवसभर उत्साही राहाल. फक्त छोट्या-छोट्या गोष्टींवरून ताण घेणे टाळा.
तुळ – कामाच्या ठिकाणी काही चढ-उतार येऊ शकतात, त्यामुळे संयम आणि धीर धरा. नवीन कामे घाईघाईने सुरू करू नका आणि कोणावरही आंधळा विश्वास ठेवू नका. नोकरदारांना नवीन जबाबदाऱ्या मिळू शकतात, ज्यामुळे भविष्यातील प्रगतीचा मार्ग मोकळा होईल. विद्यार्थ्यांसाठी दिवस अनुकूल राहील. कुटुंबातील जुने गैरसमज दूर होऊन नात्यांमध्ये गोडवा येईल. बचतीचे प्रयत्न यशस्वी होतील, अनावश्यक खर्च कमी होईल. आरोग्य सामान्य राहील, परंतु मानसिक ताण टाळण्यासाठी योग आणि ध्यानाचा आधार घ्या.
वृश्चिक – व्यावसायिकांना नवीन संधी आणि फायदेशीर सौदे मिळतील. दीर्घकाळापासून प्रलंबित असलेली कामे पूर्ण झाल्यामुळे व्यवसायात प्रगती होईल. नोकरी आणि व्यवसाय या दोन्हीमध्ये नफा होण्याची सकारात्मक चिन्हे आहेत. वरिष्ठ तुमच्या कामाचे कौतुक करतील. तुम्हाला कुटुंब आणि मित्रांकडून पूर्ण पाठिंबा मिळेल. सलोखा टिकवण्यासाठी संभाषणात कठोर भाषा वापरणे टाळा. आर्थिकदृष्ट्या दिवस शुभ राहील. उत्पन्न वाढेल आणि प्रलंबित कामे पूर्ण होऊन आर्थिक लाभ होईल. जोखमीच्या गुंतवणुकी टाळा. रक्तदाब आणि मानसिक तणावाकडे विशेष लक्ष द्या. पुरेशी विश्रांती घ्या आणि संतुलित आहार घ्या.
हेही वाचा – ‘कुब्जा’… कृष्णप्रेम माझ्यास्तव!
धनु – व्यावसायिकांना नवीन सौदे मिळतील. मात्र घाईने निर्णय घेणे टाळा आणि सावधगिरीने पुढे जा, कारण व्यवसायात नफा होईल. कामाच्या ठिकाणी नवीन जबाबदाऱ्या दिल्या जातील, ज्यामुळे पदोन्नतीचे मार्ग खुले होतील. विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षांमध्ये यश मिळण्याची शक्यता आहे. कुटुंबाकडून पाठिंबा मिळेल आणि घरी काही चांगली बातमी येऊ शकते. आर्थिक स्थिती मजबूत राहील आणि उत्पन्नाचे नवीन स्रोत निर्माण होतील. बचत योजना अधिक मजबूत होतील. आरोग्य चांगले राहील आणि तुम्ही दिवसभर उत्साही राहाल.
मकर – व्यवसायाच्या विस्तारासाठी नवीन संधी निर्माण होतील. दुपारनंतर प्रलंबित कामे पूर्ण होतील. नोकरी करणाऱ्यांसाठी प्रगतीची सकारात्मक चिन्हे आहेत. वरिष्ठ तुम्हाला पाठिंबा देतील. तुमचे नेटवर्किंग मजबूत केल्याने नवीन फायदे मिळतील. कुटुंबातील सदस्यांना वेळ देणे आवश्यक आहे. कुटुंबासोबतची एक सुखद संध्याकाळ कौटुंबिक तणाव कमी करेल. मालमत्ता, जमीन किंवा वाहनांशी संबंधित बाबींमध्ये सकारात्मक परिणाम मिळतील. आर्थिक लाभाची चांगली शक्यता आहे. शिवाय बचत वाढेल. आरोग्य उत्तम राहील. नियमित व्यायाम आणि संतुलित दिनचर्या तुम्हाला ताजेतवाने ठेवेल.
कुंभ – व्यावसायिकांना स्थिर नफा मिळेल. मेहनतीचे फळ मिळाल्याने कामाबद्दलचा तुमचा उत्साह वाढेल. टीमसोबत सुधारलेला समन्वय आणि सहकार्य महत्त्वाच्या प्रकल्पांच्या यशास कारणीभूत ठरेल. नवीन संपर्क तुमच्या भावी कारकिर्दीसाठी फायदेशीर ठरतील. घरातील वातावरण सकारात्मक राहील. हट्टीपणा आणि रागावर नियंत्रण ठेवा. तसेच अनावश्यक वाद टाळा. आर्थिक परिस्थिती स्थिर राहील. अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण ठेवून बचत करणे शक्य होईल. हुशारीने गुंतवणूक करा. आरोग्य सामान्य राहील. मानसिक शांतीसाठी, दैनंदिन दिनचर्येत योग, ध्यान आणि प्राणायामाचा समावेश करा.
मीन – व्यावसायिकांना नवीन संधी आणि चांगला नफा मिळेल. नवीन जबाबदाऱ्यांमुळे व्यवसायाच्या विस्ताराची शक्यता वाढेल. नोकरी करणाऱ्यांसाठी आजचा दिवस प्रगतीचा आहे. विद्यार्थी स्पर्धा परीक्षांमध्ये यशस्वी होतील आणि त्यांचा आत्मविश्वास वाढेल. संततीसंबंधी चांगली बातमी मिळेल. आर्थिक लाभ होण्याची दाट शक्यता आहे. गुंतवणुकीतून चांगला परतावा मिळेल आणि उत्पन्नाचे नवीन स्रोत निर्माण होतील. अनोळखी लोकांवर आंधळेपणाने विश्वास ठेवू नका. आरोग्य चांगले राहील. मात्र भरपूर पाणी प्या आणि तणावापासून दूर राहून मानसिक शांती राखा.
