लेखक: नीता चंद्रकांत कुलकर्णी

श्रीयुत जनार्दन महाराजांच्या दिंडीबरोबर बहिणीने आणि मी आळंदी ते पुणे पायी वारी करायची ठरवली. त्या दिंडीचे नियोजन शैलाताई करत होत्या. त्यांनी सांगितले, “वारीमुळे आळंदीपासूनचा पाच-सहा किलोमीटरचा रस्ता वाहनांसाठी बंद असतो. त्यामुळे आपल्याला  बऱ्यापैकी चालावे लागणार आहे. म्हणून आपण लवकर निघू. तुम्ही बरोबर पहाटे पाच वाजता सारसबागेच्या दारात या.” आदल्या दिवशीच मी बहिणीकडे रहायला गेले. बहिणीचा मुलगा डॉक्टर श्रीपाद पुजारी रात्री दोन वाजता दीनानाथ हॉस्पिटलमधून घरी आला होता. त्याला इमर्जन्सी आली म्हणून जावं लागलं होतं. तेव्हा, तिच्या सुनेने डॉक्टर दिप्तीने आम्हाला सोडायचे ठरले. पहाटे साडेचार  वाजता आम्ही गाडीने निघालो. थोडा पाऊस पडून गेला होता. रस्त्यावर नीरव शांतता होती. रस्ता एकदम सुनसान…

आषाढ महिना सुरू झाला की, “भेटी लागी जीवा लागलीसे आस…” अशी स्थिती वैष्णवजनांची असते. मन धावू लागते पंढरपूरच्या सावळ्या विठ्ठलच्या दर्शनासाठी… आषाढी एकादशीनिमित्त महाराष्ट्रभरातून दिंड्या निघतात, त्यातील वारकऱ्यांच्या मुखी अखंड ‘ग्यानबा तुकारामा’चा जप आणि विठूरायाची भजनं असतात. या वारीत वर्षानुवर्षे सहभागी होणारे असतात, तसे पहिल्यांदाच वारीचा अनुभव घेणारे असतात. शनिवार, दि. 25 जुलै 2026 रोजी पंढरपुरी चंद्रभागेच्या तीरी वैष्णवांचा मेळा जमेल, त्यानिमित्ताने… लेखनवारी माऊलींची पालखी निघाली डौलात कळस हालला वर बघा गगनात वारीचे गारूड भल्याभल्यांना भुलवते संसार सोडून म्हातारी वारीत पळते पाण्याची घागर डोक्यावर वाहते तेच मस्तकं आज वृंदावन पेलते थंडी वारा पाऊस सारंच सोसते सखी बरोबर आनंदाने फुगडी खेळते…

भुरभूर… भुरभूर पाऊस सुरू झाला. मी लगेच गॅलरीत गेले. समोरच्या घरातली छोटी मुलं बाहेर येऊन “येरे येरे पावसा तुला देतो पैसा” म्हणत नाचायला लागली. दोघं अगदी गोड आहेत… पाऊस वाढला. मुलं आत गेली. बराच वेळ पाऊस पडला. अंगणात पाणी साठलं होतं. थोड्या वेळाने पाऊस थांबला. मुलं आता काय करतील? कदाचित पावसाच्या साचलेल्या पाण्यात होड्या सोडतील… पाऊस आला धो धो पाणी व्हायलं सो सो सो पाण्यात बोट सोडली सोडली हातभर जाऊन बुडली बुडली… बोट बुडणार हे माहीत असलं तरी बोट सोडायचा मोह होतोच… माझं मन माझ्या लहानपणात गेलं. त्या मुलांवरून आठवले शाळेचे दिवस… नवीन रेनकोट घेतलेला. नेमका शाळेत जायच्या आणि यायच्या…

सकाळची वेळ… ती बेडरूममधून उठून बाहेर आली आणि म्हणाली, “अहो, दुधाची पिशवी आत आणता का? मगाशीच बेल वाजली…” “अरे, बेल कधी वाजली? मला नाही ऐकू आली. थांब… तू नको जाऊस मी घेतो. तुला बरं नाही. तू दोन दिवस अगदी आराम करायचा. हे आपल ठरलं आहे ना… म्हणून तर सकाळ संध्याकाळ डबा सांगितला आहे. दोन वेळचा चहा… तो काय, मी करीन!” तो एका दमात हे बोलला. ती आत गेली. त्याच्या लक्षात आलं आज आपण प्रथमच दूधाची पिशवी आत घेत आहोत, नाहीतर प्रत्येक वेळेस बेल वाजली की, तीच दार उघडते… हेही वाचा – मृत्युपत्र… वाटणी करणारे नव्हे, जोडणी करणारे! पिशवी कापून दूध पातेल्यात…

सकाळी बागेत चालायला गेले होते. नेहमीचा ग्रुप बसला होता. सगळ्याजणी पासष्ठ ते पंच्याहत्तरीच्या आहेत. एक, दोन राऊंड घेऊन थोडा वेळ गप्पा मारत बसतात. संगीताचा खणखणीत आवाज लांबूनच कानी आला… “इतकं गुण्यागोविंदानी शांततेत सगळं जग चाललं होतं, तर मी म्हणते कशाला भांडणं उकरून काढायची?” “हो गं खरंच, त्या ट्रम्पला युद्ध करायची काय गरज होती?” जया म्हणाली, “त्यांचंही काहीतरी कारण असेल ना? त्याशिवाय का कोणी युद्ध करेल?” आज यांचा वेगळाच विषय ऐकून राऊंड न घेता मी तिकडेच गेले विचारलं, “आज काय इराण अमेरिका विषय का?” “सध्याचा तोच ज्वलंत प्रश्न आहे. म्हणूनच आज आम्ही त्याची चर्चा करत आहोत. ये…” मी त्यांच्या गप्पा ऐकायला…