एका छोट्याशा गावात सुजय नावाचा मुलगा रहात होता. तो हुशार होता, पण त्याचा आत्मविश्वास मात्र खूप कमी होता. कोणतेही नवीन काम करताना त्याला अपयशाची भीती वाटायची. तो नेहमी इतरांशी स्वतःची तुलना करायचा…
एके दिवशी शाळेत शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना एक सुंदर प्रश्न विचारला, “तुमच्या आयुष्याचा शिल्पकार कोण आहे?”
कोणी म्हणाले, आई-वडील… कोणी म्हणाले, शिक्षक… तर कोणी म्हणाले, देव… पण सुजय मात्र शांत बसला.
शिक्षकांनी त्याला विचारले, “सुजय, तू का शांत आहेस?”
सुजय म्हणाला, “सर, माझे भविष्य कसे असेल, हे मला माहीत नाही. माझे आयुष्य कोण घडवणार, हेही मला समजत नाही.”
हेही वाचा – गंधीत आयुष्य… सुगंधीत आयुष्य
तेव्हा शिक्षक हसून म्हणाले, “सुजय, तू कधी दगडातून सुंदर मूर्ती तयार होताना पाहिलं आहे का?”
“हो सर!” सुजय म्हणाला.
शिक्षक म्हणाले, “एक साधा दगड शिल्पकाराच्या हातात जातो. तो त्यावर छिन्नी-हातोड्याचे घाव घालतो. प्रत्येक घाव दगडाला त्रास देतो, पण त्याच घावांमधून एक सुंदर मूर्ती आकाराला येते… आपल्या आयुष्याचेही तसेच आहे. संकटे, अपयश, संघर्ष आणि अनुभव हे आपल्या आयुष्यावरील घाव आहेत. त्यांच्यामुळेच आपले व्यक्तिमत्त्व घडत असते. पण लक्षात ठेव, तुझ्या आयुष्याला आकार देण्याची सर्वात मोठी जबाबदारी तुझी स्वतःची आहे.”
शिक्षकांचे हे शब्द सुजयच्या मनाला भिडले. त्या दिवसापासून त्याने स्वतःमध्ये बदल घडवण्याचा निर्णय घेतला. त्याने आळस सोडला, नियमित अभ्यास सुरू केला, चुका झाल्या तर त्यातून शिकू लागला. अपयश आले तरी खचून न जाता पुन्हा प्रयत्न करू लागला.
काही वर्षांनी सुजयने कठोर परिश्रमाच्या जोरावर मोठे यश मिळवले. त्याच्या यशाचे कौतुक करताना एका पत्रकाराने त्याला विचारले, “तुमच्या यशाचे श्रेय तुम्ही कोणाला द्याल?”
सुजय हसत म्हणाला,
“माझ्या आई-वडिलांनी मला संस्कार दिले, शिक्षकांनी मला मार्ग दाखवला, मित्रांनी मला साथ दिली; पण त्या मार्गावर चालण्याचा निर्णय मी घेतला. माझ्या आयुष्यात अनेक अडचणी आल्या, अपयशाचे अनेक घाव बसले, पण मी हार मानली नाही. कारण मला एक गोष्ट समजली आहे की, दुसरे कोणी आपल्यासाठी मार्ग दाखवू शकतात, पण त्या मार्गावर चालावे मात्र आपल्यालाच लागते.”
त्याने पुढे सांगितले,
“दगडाला मूर्ती बनवण्यासाठी शिल्पकाराची गरज असते, पण माणसाला घडवण्यासाठी त्याच्या स्वतःच्या जिद्दीची गरज असते. माझे आयुष्य हे माझे शिल्प आहे आणि त्याचा शिल्पकार मी स्वतः आहे!”
हेही वाचा – हे बंध रेशमाचे ठेवू जपून जीवा…
तात्पर्य
आपले आयुष्य सुंदर बनवण्यासाठी परिस्थितीपेक्षा विचार महत्त्वाचे असतात. नशीब कधी साथ देईल, कधी नाही; लोक कधी कौतुक करतील, कधी टीका करतील. पण स्वतःवरचा विश्वास, मेहनत, जिद्द आणि सकारात्मक विचार यांच्या जोरावर आपण आपले भविष्य घडवू शकतो.
लक्षात ठेवा…
“दुसऱ्यांच्या हातातील बाहुले बनून जगण्यापेक्षा, स्वतःच्या कर्तृत्वाने स्वतःचे आयुष्य घडवा. कारण आपल्या आयुष्याचा खरा शिल्पकार दुसरे कोणी नसून आपण स्वतःच असतो!”
मीच माझा शिल्पकार, मीच माझ्या जीवनाचा आधार!


