दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 25 जानेवारी 2026; वार : रविवार
- भारतीय सौर : 05 माघ शके 1947; तिथि : सप्तमी 23:10; नक्षत्र : रेवती 13:35
- योग : सिद्ध 11:45; करण : गरज 11:57
- सूर्य : मकर; चंद्र : मीन 13:35; सूर्योदय : 07:14; सूर्यास्त : 18:26
- पक्ष : शुक्ल; ऋतू : शिशिर; अयन : उत्तरायण
- संवत्सर : विश्वावसू; शालिवाहन शक : 1947; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5127
रथसप्तमी / भानुसप्तमी
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
हेही वाचा – सारं काही मराठीसाठी!
दिनविशेष
ज्येष्ठ समीक्षक आणि साहित्यिक म.द. हातकणंगलेकर
टीम अवांतर
मराठी साहित्य क्षेत्रात समीक्षेचा मानदंड म्हणून ओळखले जाणारे ज्येष्ठ समीक्षक आणि साहित्यिक म. द. हातकणंगलेकर यांचा जन्म 1 फेब्रुवारी 1927 रोजी कोल्हापूर येथील हातकणंगले या गावी झाला. वडिलांच्या अकाली निधनामुळे ते मामाकडे सांगलीत आले आणि सांगलीकर होऊन गेले. 1944 साली ते मॅट्रिकची परीक्षा पास झाले. नंतर 1946 साली त्यांनी विलिंग्डन कॉलेजात असताना इंटर आर्ट्सच्या परीक्षेत तर्कशास्त्र या विषयासाठीचे प्रसिद्ध असे सेल्बी पारितोषिक मिळविले. नंतर 1948 मध्ये बी.ए परीक्षेत इंग्रजी विषयासाठी त्यांना मुंबई विद्यापीठाचे एलिस पारितोषिक मिळाले. 1950 मध्ये त्यांनी पुणे विद्यापीठातून इंग्रजी आणि मराठी विषयांत एम.ए. पूर्ण केले.
डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीच्या सांगली येथील विलिंग्डन महाविद्यालयात त्यांनी अर्धव्याख्याता म्हणून अध्यापन कारकिर्दीला सुरुवात केली. पुढे काही काळाने धारवाड येथे अॅग्रिकल्चरल महाविद्यालयात ते पूर्णवेळ प्राध्यापक म्हणून नोकरीस लागले. 1956मध्ये ते विलिंग्डनला परतले आणि 1986 रोजी ते प्राचार्य म्हणून तिथून निवृत्त झाले. मराठीतील अक्षरवाङ्मय इंग्रजीत अनुवादित करून त्यांनी मराठीचे स्थान देश आणि जागतिक स्तरावर उंचावण्याचे काम केले.
हेही वाचा – फोनवर पुणेरी उत्तरे…
हातकणंगलेकर हे खरंतर इंग्रजीचे प्राध्यापक होते. पण त्यांचा मराठी साहित्याचा व्यासंग देखील खूप दांडगा होता. त्यातूनच त्यांनी ललित लेखनाला प्रारंभ केला आणि पुढे जाऊन ते समीक्षात्मक लेखन करू लागले. तत्कालीन सत्यकथा, समाजप्रबोधन पत्रिका, नवभारत, वसंत, वीणा, महाद्वार अशा नियतकालिकांतून त्यांचे लेखन चांगलेच गाजले.
त्यांनी अनेक इंग्रजी कथांचे मराठीत अनुवाद केले, याशिवाय गो. नी. दांडेकर यांची ‘माचीवरचा बुधा’ आणि व्यंकटेश माडगूळकर यांची ‘सती’ या कादंबर्यांचे इंग्रजीत अनुवाद केले. ‘उघडझाप हे त्यांचे आत्मवृत्त वाचकप्रिय झाले. अशा या ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ समीक्षकाचे 25 जानेवारी 2015 रोजी निधन झाले.
विचार, साहित्य, कला आणि संस्कृतीच्या सर्जनशीलतेला समर्पित असलेल्या avaantar.com/ या वेबपोर्टलवरील वैविध्यपूर्ण वाचनीय लेखाचा आनंद घ्यायचा असेल तर,
IXZVpuvKFwKH6gb0NBN51t?mode=r_c
या लिंकला क्लिक करून WhatsApp group जॉइन करा.
