दर्शन कुलकर्णी
- आज, दिनांक : 08 ऑक्टोबर 2026; वार : गुरुवार
- भारतीय सौर : 16 आश्विन शके 1948; तिथि : त्रयोदशी 22:15; नक्षत्र : पू. फाल्गुनी 21:19;
- योग : शुक्ल 24:57; करण : गरज 10:43;
- सूर्य : कन्या; चंद्र : सिंह 27:17; सूर्योदय : 06:30; सूर्यास्त : 18:23;
- पक्ष : कृष्ण; अयन : दक्षिणायन; संवत्सर : पराभव;
- शालिवाहन शक : 1948; विक्रम संवत : 2082; युगाब्द : 5128
प्रदोष
शिवरात्री
त्रयोदशी श्राद्ध
वेद कन्सल्टन्सी / 9987433660
दिनविशेष
भौतिकशास्त्रज्ञ गोपालसमुद्रम नारायणन रामचन्द्रन
टीम अवांतर
भौतिकशास्त्रज्ञ गोपालसमुद्रम नारायणन रामचन्द्रन उर्फ जी.एन. रामचन्द्रन यांचा जन्म 8 ऑक्टोबर 1922 रोजी कोचीन राज्यातील एर्नाकुलम येथे झाला. त्यांनी 1939 मध्ये तिरुचिरापल्ली येथील सेंट जोसेफ कॉलेजमधून भौतिकशास्त्र विषयात बी.एस्सी. ऑनर्स पूर्ण केले.
1942 मध्ये ते बंगळूर येथील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्सच्या इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंग विभागात दाखल झाले. मात्र नंतर भौतिकशास्त्रातील आपली आवड लवकरच लक्षात आल्यावर, त्यांनी नोबेल पारितोषिक विजेते डॉ. सी.व्ही.रमण यांच्या मार्गदर्शनाखाली आपला पदव्युत्तर आणि डॉक्टरेट प्रबंध पूर्ण करण्यासाठी भौतिकशास्त्र विभागात प्रवेश घेतला.
त्यानंतर 1947 मध्ये त्यांना डी.एस्सी. पदवी मिळाली. येथे त्यांनी प्रामुख्याने क्रिस्टल फिजिक्स आणि क्रिस्टल ऑप्टिक्सचा अभ्यास केला. त्यांच्या अभ्यासादरम्यान त्यांनी एक्स-रे मायक्रोस्कोपसाठी एक्स-रे फोकसिंग मिरर तयार केला. क्रिस्टल टोपोग्राफीचे परिणामी क्षेत्र क्रिस्टल वाढ आणि घन-अवस्था प्रतिक्रियाशीलतेशी संबंधित अभ्यासात वापरले जाते.
हेही वाचा – अपघात टाळण्यासाठी वास्तुशास्त्र
त्यानंतर रामचन्द्रन यांनी केंब्रिजमधील कॅव्हेंडिश प्रयोगशाळेत दोन वर्षे (1947-1949) घालवली, जिथे त्यांनी अग्रगण्य क्रिस्टलोग्राफी तज्ज्ञ विल्यम अल्फ्रेड वूस्टर यांच्या मार्गदर्शनाखाली ‘एक्स-रे डिफ्यूज स्कॅटरिंग आणि लवचिक स्थिरांक निश्चित करण्यासाठी त्याचा उपयोग’ या विषयावर पीएचडी मिळवली.
पीएचडी पूर्ण केल्यानंतर, ते 1949 मध्ये भारतातील बंगळूर येथील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समध्ये भौतिकशास्त्राचे सहायक प्राध्यापक म्हणून परतले. 1952 मध्ये, ते मद्रास विद्यापीठात भौतिकशास्त्र विभागाचे प्राध्यापक आणि विभागप्रमुख म्हणून रुजू झाले, जिथे त्यांनी क्रिस्टल फिजिक्सवरील आपले कार्य सुरू ठेवले. एक्स-रे विवर्तन वापरून, रामचन्द्रन यांनी गोपीनाथ कार्था यांच्यासोबत 1954 मध्ये ‘नेचर’ जर्नलमध्ये कोलेजनची ट्रिपल हेलिकल रचना प्रस्तावित करून प्रकाशित केली, ज्यामुळे “मद्रास ग्रुप” कडे जगभरातील वैज्ञानिक लक्ष वेधले गेले.
प्रथिने आणि पॉलीपेप्टाइड संरचनेवरील संशोधनासाठी त्यांना 1968 मध्ये प्रतिष्ठित जवाहरलाल नेहरू फेलोशिप प्रदान करण्यात आली. या फेलोशिपचे ते पहिले सन्मानित सदस्य होते. रामचन्द्रन यांना एक्स-रे क्रिस्टलोग्राफी, पेप्टाइड संश्लेषण, एनएमआर आणि इतर ऑप्टिकल अभ्यास, आणि भौतिक-रासायनिक प्रयोग यांसारख्या तत्कालीन विखुरलेल्या क्षेत्रांना आण्विक बायोफिजिक्सच्या एकाच क्षेत्रात एकत्र आणण्याचे श्रेय दिले जाऊ शकते.
रामचन्द्रन यांना मिळालेल्या उल्लेखनीय पुरस्कारांमध्ये भारतातील भौतिकशास्त्रासाठीचा शांती स्वरूप भटनागर पुरस्कार आणि रॉयल सोसायटी ऑफ लंडनची फेलोशिप यांचा समावेश आहे. 1999 मध्ये, इंटरनॅशनल युनियन ऑफ क्रिस्टलोग्राफीने त्यांना ‘क्रिस्टलोग्राफी’ मधील त्यांच्या उत्कृष्ट योगदानाबद्दल’ इवाल्ड पारितोषिकाने सन्मानित केले.प्रथिनांची रचना आणि कार्य यामधील त्यांच्या मूलभूत योगदानासाठी त्यांना नोबेल पारितोषिकासाठीही नामांकन मिळाले होते. 7 एप्रिल 2001 रोजी त्यांचे निधन झाले.
आजचे राशिभविष्य
मेष – नवीन व्यवसाय सुरू करण्याची योजना आखल्या जातील. माध्यम आणि संवाद क्षेत्रातील लोकांना उत्कृष्ट संधी मिळतील. मात्र घाईने निर्णय घेणे टाळा. उत्साह टिकवून ठेवा आणि स्वतःच्या ध्येयांवर लक्ष केंद्रित करा. जोडीदाराकडून प्रेम आणि आदर मिळेल. आज कुटुंबासोबत एखाद्या सुंदर ठिकाणी भेट द्यायला जाल. आर्थिक परिस्थिती नेहमीपेक्षा चांगली असेल, मात्र अचानक प्रवास करावा लागेल आणि त्याचा वारेमाप खर्च होईल. आरोग्याची विशेष काळजी घ्या. कामाच्या आणि प्रवासाच्या धावपळीत विश्रांती घ्यायला विसरू नका.
वृषभ – लांबच्या प्रवासाची आज शक्यता आहे. मात्र त्यामुळे व्यवसायात मोठे फायदे होतील. नवीन प्रकल्पांवर आज काम कराल, ज्याने भविष्यातील नफा अनेक पटींनी वाढू शकतो. विद्यार्थ्यांना सर्जनशील कामात अधिक रस निर्माण होईल, त्यांच्या करिअरसाठी नवीन संधी उपलब्ध होतील. नोकरदारांना मेहनतीचे पूर्ण फळ मिळेल. कौटुंबिक समस्या सुटतील, घरात समृद्धी येईल. आर्थिक स्थिती सुधारेल. व्यावसायिक दौरे आणि नवीन करारांमुळे उत्पन्न वाढण्यास मदत होऊ शकते. स्वतःच्या आरोग्याबाबत सावधगिरी बाळगण्याची गरज आहे. चर्चा हलका आहार घ्या आणि दिनचर्या पाळा.
मिथुन – विविध स्त्रोतांकडून उत्पन्न मिळेल. व्यावसायिक घडामोडींना गती मिळेल आणि नवीन ओळखींमुळे फायदा होईल. खाजगी क्षेत्रात काम करणाऱ्यांना एखादा महत्त्वाचा प्रकल्प मिळू शकतो. विद्यार्थ्यांना अधिक मेहनत करावी लागेल. आज एखाद्या कौटुंबिक किंवा सामाजिक कार्यक्रमात सहभागी व्हाल, जिथे तुम्हाला नातेवाईक भेटू शकतील. आरोग्य चांगले राहील. तुम्ही दिवसभर उत्साही आणि सक्रिय असाल.
कर्क – व्यवसायात आज मोठा नफा मिळू शकतो. विरोधक अडथळे निर्माण करण्याचा प्रयत्न करतील, परंतु तुम्ही प्रत्येक आव्हानावर मात कराल. न्यायालयीन खटला किंवा कायदेशीर वाद यांचा निकाल तुमच्या बाजूने लागण्याची दाट शक्यता आहे, ज्यामुळे मोठा दिलासा मिळेल. कामाच्या ठिकाणी मोठी प्रगती होईल. कौटुंबिक जीवन आनंदी राहील. आज आध्यात्मिक कार्यासाठी पैसे खर्च करू शकता, परंतु त्यामुळे तुमची मानसिक शांती टिकून राहील. सकारात्मक दृष्टिकोनामुळे शारीरिक आरोग्यही सुधारेल.
सिंह – व्यवसायाच्या दृष्टीने आजचा दिवस उत्तम आहे. व्यवसायासाठी प्रवासातून भरीव नफा मिळण्याची शक्यता आहे. कामाच्या ठिकाणी तुमच्यावर एक मोठी आणि महत्त्वाची जबाबदारी सोपवली जाऊ शकते, ज्यामुळे तुमची क्षमता सिद्ध करण्याची भरपूर संधी मिळेल. संततीकडून एखादी चांगली बातमी मिळू शकते. आर्थिक परिस्थिती मजबूत राहील. दिवसभराच्या धावपळीमुळे संध्याकाळी तुम्हाला थोडे थकल्यासारखे वाटू शकते. आज सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवण्याची गरज आहे.
कन्या – भागीदारीच्या व्यवसायात उत्कृष्ट समन्वय राहील. व्यवसायासंबंधित प्रवासाची शक्यता असून, व्यवसायात सकारात्मक बदल दिसून येतील. कामाच्या ठिकाणी वरिष्ठांकडून पूर्ण पाठिंबा मिळेल, ज्यामुळे लक्षणीय फायदा होण्याची शक्यता आहे. तुमचे सामाजिक वर्तुळ विस्तारेल. एखाद्या ओळखीच्या व्यक्ती किंवा सहकाऱ्यामार्फत अचानक आर्थिक लाभ होऊ शकतो. आर्थिक संतुलन राखले जाईल. स्वतःच्या आरोग्याची विशेष काळजी घ्या. आपल्या खाण्याच्या सवयी सुधारा, बाहेरचे तेलकट पदार्थ खाणे टाळा.
तुळ – इलेक्ट्रॉनिक्स आणि हार्डवेअर व्यवसायात गुंतलेल्यांना भरीव नफा मिळण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आर्थिक स्थिती मजबूत होईल. एका अनुभवी व्यक्तीला भेटल्याने व्यवसायाला नवी दिशा मिळेल. विद्यार्थ्यांसाठी आजचा दिवस अनुकूल असेल. सामाजिक आणि धार्मिक कार्यांना पाठिंबा द्याल. जोडीदारासोबतचे संबंध सौहार्दपूर्ण राहतील. तुमचे स्वतःचे आरोग्य सामान्य राहील. धार्मिक कार्यात सहभागी झाल्याने आध्यात्मिक शांती मिळेल.
वृश्चिक – पूर्वी केलेल्या गुंतवणुकीतून मोठे फायदे मिळतील. व्यवसायात नफ्याच्या नवीन संधी निर्माण होतील. कोणत्याही गोष्टीबद्दल जास्त उत्साही होणे टाळा. कामाच्या ठिकाणी आज जास्त काम करावे लागेल, परंतु ते पूर्ण करण्यासाठी सहकाऱ्यांकडून मदत मिळेल. विद्यार्थी परदेशी भाषा अभ्यासक्रम सुरू करू शकतात आणि त्यांना अभ्यासात पूर्ण यश मिळेल. कौटुंबिक जीवनात सुख आणि शांतता नांदेल. खाजगी क्षेत्रातील लोकांना आर्थिक लाभ मिळण्याची शक्यता आहे. जुन्या गुंतवणुकीतून अतिरिक्त निधी मिळेल. आपल्या आरोग्याची काळजी घ्या. मानसिक शांततेसाठी सकारात्मकता जोपासण्याचा प्रयत्न करा.
हेही वाचा – मी, शबीना, राखी आणि मोदक
धनु – व्यवसायात तुम्हाला प्रतिस्पर्धकांच्या कारवायांना सामोरे जावे लागू शकते, त्यामुळे सावधगिरी बाळगा. मालमत्ता किंवा स्थावर मालमत्तेच्या वादातून धावपळ होऊ शकते. कामाच्या ठिकाणी ताण जास्त असेल, परंतु तुम्ही कामे वेळेवर पूर्ण करण्यात यशस्वी व्हाल. उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना परदेशात शिक्षण घेण्याची संधी मिळेल. कौटुंबिक परिस्थिती चांगली राहील. घरातील कोणतेही प्रश्न शांततेने आणि सौजन्याने सोडवण्याचा प्रयत्न करा. आर्थिक परिस्थिती सुधारेल, मात्र काही मोठे घरगुती खर्च अनपेक्षितपणे उद्भवू शकतात. सकारात्मकता टिकवून ठेवल्यास मानसिक ताण दूर ठेवण्यास मदत होईल. प्रवास करताना सावधगिरी बाळगा.
मकर – व्यवसायात मोठा नफा होण्याची दाट शक्यता आहे. पूर्वी केलेल्या गुंतवणुकीतून प्रभावी परतावा मिळेल. नवीन नोकरीसाठी एक मोठी आणि आकर्षक संधी मिळू शकते. विद्यार्थ्यांना खेळ आणि इतर उपक्रमांमध्ये अधिक रस वाटेल. कौटुंबिक जीवन अत्यंत सुखद राहील. तुम्हाला कुटुंबाकडून आणि जोडीदाराकडून पूर्ण पाठिंबा मिळेल. अध्यात्माकडे असलेला कल वाढेल. भरीव आर्थिक लाभ होण्याची दाट शक्यता आहे. गुंतवणुकीवरील परताव्यामुळे बँक बॅलन्समध्ये लक्षणीय वाढ होईल. आरोग्याची काळजी घ्या आणि नियमित आरोग्य तपासणी करून घ्या.
कुंभ – व्यावसायिकांनी बाजारातील स्पर्धकांपासून सावध राहिले पाहिजे. आपल्या आगामी योजना कोणालाही सांगू नका. अचानक मोठा आर्थिक लाभ होऊ शकतो. कामाच्या ठिकाणी धोरणात्मकपणे काम कराल. सहकाऱ्यांसोबत तुमचा समन्वय उत्कृष्ट राहील. संशोधनात गुंतलेल्यांना परदेश प्रवासाची संधी मिळेल. जोडीदारासोबत आज सुखद क्षण घालवाल. कुटुंबासोबत धार्मिक यात्रेचे नियोजन केले जाऊ शकते, मात्र घरगुती खर्च वाढेल. अचानक मिळालेल्या लाभांमुळे आर्थिक दिलासा मिळेल, परंतु तुम्हाला कौटुंबिक खर्चावरही नियंत्रण ठेवावे लागेल. वेळेवर जेवण करा. नियमित योगाभ्यास आणि व्यायाम करा. एक पद्धतशीर दैनंदिन दिनचर्या राखणे तुमच्या आरोग्यासाठी आवश्यक आहे.
मीन – व्यवसाय वाढवण्याच्या नवीन योजना आज यशस्वी होतील. कोणतेही वाद किंवा समस्या चर्चेद्वारे सोडवण्याचा प्रयत्न करा. कामानिमित्त परदेशात जाण्याची संधी मिळू शकते. कामाच्या ठिकाणी येणाऱ्या आव्हानांना हुशारीने सामोरे जाल. स्वतःच्या बोलण्यावर नियंत्रण ठेवा. वैवाहिक जीवन चांगले असेल. तुमचे मन अध्यात्म आणि दानधर्माच्या कार्यात गुंतलेले राहील. आर्थिकदृष्ट्या, काळ अत्यंत अनुकूल असेल. व्यवसायाचा विस्तार आणि नवीन सौद्यांमधून चांगला नफा मिळेल. उत्तम आरोग्यासाठी आहाराकडे विशेष लक्ष द्या. मोसमी आजार होऊ नयेत याची काळजी घ्या.
