बालशाळेतील अभ्यासक्रम : खेळगटातील गणित शिक्षण

रश्मी परांजपे

मागील तीन लेखांत आपण बालशाळेच्या अभ्यासक्रमातील भाषा शिक्षण या विषयाची सविस्तर माहिती घेतली. आता आपण बालशाळेतील गणित या विषयाबद्दल जाणून घेणार आहोत.

वास्तविक, गणित हा अवघड विषय म्हणूनच प्रसिद्ध आहे. काही अंशी ते खरंही आहे. विशेषतः, माध्यमिक शाळेच्या अभ्यासक्रमातील गणित विषय अवघड वाटू शकतो. पण खरं पाहिलं तर गणित हा पैकीच्या पैकी गुण मिळवून देणारा विषय आहे. गणित विषयातील संकल्पना सुरुवातीपासूनच स्पष्टरीत्या समजावून सांगितल्या आणि विद्यार्थ्यांनी समजावून घेतल्या तर, गणित विषयासारखा सोपा विषय नाही. यावरूनच गणित विषयाचे प्रगतीपुस्तकातील सर्वाधिक गुण मिळवून देणारा विषय म्हणून महत्त्व अधोरेखित होते. यासाठी विद्यार्थ्यांमध्ये गणित विषयाची गोडी बालपणापासूनच लागायला हवी… आणि बालशाळेतील शिक्षिकांनी या दृष्टीने विशेष प्रयत्न करणे आवश्यक बनते.

हेही वाचा – बालशाळेतील अभ्यासक्रम : खेळगटातील भाषा शिक्षण

आता या लेखात आपण बालशाळेच्या अभ्यासक्रमातील गणित शिक्षण या विषयाची खेळगट या वर्गासंबंधित माहिती घेणार आहोत. खेळगटात गणित हा विषय गणित म्हणून न शिकवता निरनिराळ्या गाण्यांतून आणि खेळांतून शिकवला जातो.

गाण्यातून गणित शिक्षण

सुरुवातीला 1 ते 10 अंकांवरच भर देण्यात येतो. म्हणजे 1 ते 10 अंक ओळीने म्हणण्यास शिकवले जाते आणि मुलांकडून सरावही करून घेतला जातो. गाण्यातून हे अंक शिकवल्यास मुलांना गंमत वाटते. वानगीदाखल खालील उदाहरण देता येईल :

एक डोके बाळाला

दोन पाय माणसाला

तीन पाय तिवईला

चार पाय गायीला

पाच बोटे हाताला

सहा पाय मुंगीला

सात वाती समईला

आठ काड्या छत्रीला

नऊ बुक्के नव्याला

दहा गोळ्या दशकाला

या गाण्यातून अंकांबरोबरच वेगवेगळे शब्द मुलांच्या शब्दसंग्रहात भर टाकतात.

खेळातून गणित शिक्षण

खेळातून अंक शिकवताना मुलांचे दोन गट तयार करून पहिल्या गटास एक मग दुसर्‍या गटास दोन नंतर पहिल्या गटास तीन… अशा पद्धतीने दहापर्यंत अंक म्हणण्यास सांगतात. हा खेळ सोपा दिसला तरी, मुलांना सुरुवातीला जरा अवघडच जातो, पण सरावाने जमू लागतो.

हेही वाचा – बालशाळेतील अभ्यासक्रम : बालगटातील भाषा शिक्षण

गणित शिक्षणपद्धतीचे फायदे

गाण्यातून, विशेषकरून खेळातून अंक शिक्षणाबरोबर मुलांना पुढील फायदे देखील आपसूकच मिळतात :

• पाठांतर
• लक्षपूर्वक ऐकण्याची सवय
• एकाग्रता साधणे

अशा शिक्षण पद्धतीतूनच मुलांचा सर्वांगीण विकास साधण्यास साहाय्य लाभते.

पुढील लेखात आपण शिशुगटातील गणित शिक्षण याबाबत जाणून घेणार आहोत.

(लेखिका पूर्व-प्राथमिक शाळेतून मुख्याध्यापिका म्हणून 32 वर्षे कार्यरत राहून निवृत्त झाल्या. या प्रदीर्घ कालावधीत त्यांनी मुलांच्या सर्वांगीण विकासासाठी अनमोल योगदान दिले. तसेच, लेखिका योग अभ्यासक असून त्या नियमित योगाभ्यासाचे आरोग्य लाभ अनुभवत आहेत. शिवाय, निरामय आरोग्य संकल्पना यशस्वीरीत्या राबविण्यात त्यांचा सक्रिय सहभाग आहे. संकल्पनेच्या सविस्तर तपशीलासाठी त्यांना वैयक्तिक संपर्क करावा.)

मोबाईल – 9881943593